BÜLENT ERANDAÇ

YENİ Dünya Düzeni inşası sürerken, hem bölgesel hem küresel kritik gelişmelerin yaşandığı bir dönemde Başkan Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında ilk görüşme gerçekleşti. Erdoğan, görüşmede iki müttefik olarak Türkiye ve ABD'nin iş birliğini yeni dönemde dayanışma içerisinde, sonuç odaklı ve samimi bir şekilde ilerleteceklerine inancının tam olduğunu ifade etti.

Erdoğan, bölgesel ve küresel gelişmelerin Türkiye ile ABD arasındaki istişareleri "her konuda artırmayı gerekli kıldığını" vurguladı. Peki, Erdoğan ile Trump arasında ilk görüşmenin Türkiye diplomasisi için anlamı nedir?

Erdoğan'ın ABD ile ortaklık çağrısı son derece önemli. Türkiye- ABD ilişkilerinde yeni kapıların açılmakta olduğu, iki liderin gelecek ay Washington'da baş başa görüşmeleri ile LİDERLİK DİPLOMASİSİNİN ileri seviyeye gelmesi söz konusu olacağı belirtiliyor.

Trump'ın, Erdoğan'la görüştükten sonra Putin'i Salı günü (bugün) arayacağını açıklaması, UKRAYNA-RUSYA savaşının sona erdirilmesinde
ANKARA-WASHİNGTON-MOSKOVA HATTI'NDA sürpriz gelişmeleri gündeme getirebilir.

ŞİFRELER Erdoğan- Trump ilk görüşmesi ile ilgili açıklama önümüzdeki günlerin şifrelerini içeriyor.

ŞİFRE 1:
Suriye'de PKK-YPG-SDG'nin tasfiyesi için yol haritasını belirlemek...
Erdoğan, ABD'den yeni dönemde terörle mücadele konusunda, Türkiye'nin çıkarlarını gözeten bir anlayışla adımlar beklendiğini vurguladı. Erdoğan, Suriye'de istikrarın yeniden sağlanması, yeni yönetimin işlevsel kılınması ve normalleşme için Suriye'ye yönelik yaptırımların kaldırılmasına birlikte katkı sunmalarının önemli olduğunu, bunun Suriyelilerin yeniden yurtlarına geri dönmelerine imkân sağlayacağını söyledi.

ŞİFRE 2:
Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi.
Erdoğan, Trump'ın Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın sona erdirilmesi için "kararlı ve doğrudan inisiyatif alan adımlarını" destekliyor.
Erdoğan, Türkiye'nin savaşın en başından beri "adil ve kalıcı barış için gayret gösterdiğini ve buna devam edeceğini" belirtti.

ŞİFRE 3:
ABD yaptırımlarının kaldırılması.
ABD, Türkiye'ye Rusya'dan S-400 füze savunma sistemi satın alması nedeniyle CAATSA kapsamında yaptırım uygulama kararı almıştı.
CAATSA'da 12 farklı yaptırım türü var. Bunlar arasında; yaptırım uygulanan kişi ve kurumlara ihracat-ithalat bankası desteğinin kesilmesi, ABD ve uluslararası mali kuruluşlarından kredi verilmemesi, mali kurumlara ABD Merkez Bankası ile doğrudan alışveriş yapma izni verilmemesi, döviz üzerinden işlem yapılmasının yasaklanması da yer alıyor.

ŞİFRE 4:
Türkiye'nin satın alacağı F-16 uçaklarının gönderilmesinin hızlandırılması.
Şu anki tablo, Türkiye'nin ilk uçağını 2027 yılında teslim alacağını gösteriyor. ABD, Türkiye'ye 23 milyar dolar tahmini maliyet ile 40 yeni F-16V ve 79 modernizasyon kiti satışını onayladı. 26 Ocak 2024 tarihli sözleşmede şunlar yer almakta:

32 adet F-16 C Block 70 uçağı, 8 adet F-16 D Block 70 uçağı, 48 adet F110-GE-129D motor.
AMRAAM CATM'leri, AIM-9X Sidewinder eğitim füzeleri ve Aktif Optik Hedef Dedektörleri (AOTD), HARM kontrol bölümleri, roket motorları ve savaş başlığı yedek parçalar; Tapalar;

Lazer Güdüm Setleri, füze konteynerleri, AN/ARC-238 radyoları, AN/APX-127 veya eşdeğeri Gelişmiş Dost veya Düşman Tanımlama (AIFF) Mod 5 ile Birleşik Sorgulayıcı Transponderleri (CIT), Ortak Kaska Monte Cueing Sistemleri (JHMCS) II veya Scorpion Hibrit Optik Tabanlı Atalet Takip Cihazı (HObIT) kaska monteli ekranlar, Kızılötesi uçak, motor, yer, ve pilot destek ekipmanı; elektronik harp veritabanı desteği; direkler, fırlatıcı adaptörleri, silah arayüzleri, bomba ve fırlatma rafları, uyumlu yakıt tankları ve seyahat bölmeleri, hassas ölçüm ekipmanı.

ŞİFRE 5:
Türkiye yeniden F-35 programına katılabilir.
Erdoğan, F-35 programına Türkiye'nin yeniden katılımı konularının sonuçlandırılmasını istedi.
Türkiye, 18-0001 ve 18- 0002 numaralı ilk iki F-35 jetlerini Haziran 2018'de ABD'de düzenlenen törenle teslim almıştı.
ABD, ilk olarak eğitim sebebiyle ABD'de bulunan bu uçaklara el koydu. Daha sonrasında ise Türkiye'ye teslim edilmek üzere üretilen 4 F-35 uçağının teslimatını askıya aldı.

Ancak Türkiye, F-35 Programı'nda sadece tedarikçi değil aynı zamanda üretici olarak görev alan program ortağı konumunda bulunan bir ülkeydi. Türk şirketleri 1005 parçayı üretiyordu.

Türk tedarikçiler, F-35'in yaklaşık 24.000 adet gövde parçasından 817'sini ve yaklaşık 3.000 motor parçasından 188'ini üretiyor.

Bu da toplamda 1.005 parçaya tekabül ediyordu.

Türk tedarikçiler, Eylül 2021'e kadar ABD'li şirketlere F-35 için parça sevkiyatını sürdürdüler.

23 Eylül 2021 tarihi itibariyle ise Türk savunma şirketlerinin F-35 için parça teslimatı durdu ve Türkiye, programdan resmen çıkartılmış oldu.

SON HABER
Avrupa malı (İngiltere, Almanya, İspanya, İtalya) Eurofighter Typhoon Teklifi, Ankara'ya ulaştı.
Türkiye, 20+20 adet şeklinde toplamda 40 adet Eurofighter Typhoon Tranche 4 savaş uçağını tedarik etme noktasına geldi.
Hava hava muharebesi için en modern Typhoon konfigürasyonu olan Tranche 4'lerin tamamı, yeni üretilecek.
Ayrıca, uçaklarla birlikte meteor tedariki de bir şart olarak Ankara tarafından Londra'ya koşulmuştu.
Tedarikin toplam bedelinin, 40 adet Tranche 4 Typhoon tedariki durumunda en az 5 milyar avro olması bekleniyor.