Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger, ABD Başkanı Donald Trump'ın Kazakistan'ın İbrahim Anlaşmaları'na katılacağını duyurmasını, "Trump'ın ikinci başkanlık döneminde anlaşmaları genişletme çabasının bir parçası" olarak niteledi. Ülger'e göre bu hamle sadece Orta Doğu ile sınırlı kalmayıp Orta Asya'yı da kapsayan geniş bir barış ve normalleşme projesinin habercisi niteliğinde.

ANLAŞMALARIN AMACI NE?

İbrahim Anlaşmaları'nın tarihsel arka planını çizen Prof. Dr. Ülger, İsrail'in Arap komşularıyla ilk barış adımlarının Mısır ile yapılan Camp David ve Ürdün ile yapılan anlaşmalar olduğunu hatırlattı. Trump'ın birinci başkanlık döneminde, 15 Eylül 2020'de başlattığı İbrahim Anlaşmaları'nın ise bu süreci farklı bir boyuta taşıdığını belirtti. "Bu anlaşmaların amacı, İsrail ve komşularını bir barış ve uzlaşı içerisinde tutacak yeni bir silsile yaratmaktı." diyen Ülger, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri ile başlayan sürece daha sonra Fas ve Sudan gibi ülkelerin de katıldığını ifade etti.

"SÜREÇ YENİDEN CANLANDIRILIYOR"

Prof. Dr. Ülger, Suudi Arabistan ile normalleşmenin eşiğindeyken 7 Ekim'de yaşanan Aksa Tufanı ile sürecin akamete uğradığını vurguladı. "Trump şimdi bu süreci yeniden canlandırmak istiyor." diyen Ülger, Trump'ın müteaddit açıklamalarında Suriye ve Azerbaycan gibi ülkeleri de bu sürece dahil etme niyetini belli ettiğini söyledi. Kazakistan'ın katılım duyurusunu bu stratejinin somut bir adımı olarak yorumlayan Ülger, "Trump'ın kafasındaki proje, İsrail ile tüm Müslüman dünyanın, uzak yakın demeden, barış içerisinde tutulmasıdır. Orta Asya'yı dahil etme hamlesi de bu kararlılığını gösteriyor." dedi.

ORTA ASYA'NIN STRATEJİK ÖNEMİ VE RUSYA FAKTÖRÜ

Kazakistan hamlesinin jeopolitik önemine de değinen Prof. Dr. Ülger, Orta Asya'nın Rusya'nın "arka bahçesi" Çin'in "doğal yayılma alanı" ve Türkiye'nin de stratejik ilgi alanı olduğu bir tampon bölge olduğunu belirtti.

Trump'ın bu rekabet sahasına İbrahim Anlaşmaları ile girmesinin dikkat çekici olduğunu ifade eden Ülger, "Bu hamle, ABD'nin bölgedeki etkinliğini artırma ve Rusya'nın nüfuz alanında yeni bir denge kurma çabası olarak da okunabilir." şeklinde konuştu.

"TRUMP'TAN YAHUDİ LOBİSİNE MESAJ"

Prof. Dr. Ülger'e göre bu stratejinin bir diğer hedefi ise ABD iç siyaseti. Trump'ın bu girişimle Amerika'daki güçlü Yahudi lobisine önemli bir mesaj verdiğini belirten Ülger, sözlerini şöyle tamamladı:

"Trump, 'İsrail, komşularıyla ve İslam dünyasıyla sürekli çatışma halinde olmak zorunda değil. Pekala bir barış anlaşmasıyla da İsrail'in güvenliği garanti altına alınabilir. Ben şimdi bunu başarma çabasındayım' mesajını veriyor. Kazakistan ve potansiyel olarak diğer Orta Asya ülkelerinin katılımı, onun bu vizyonunu ve uzlaşı yaratma kapasitesini gösterme amacını taşıyor."

A HABER UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN