Anlaşma imzalanırsa Hürmüz Boğazı açılır mı? İran'dan "Hizmet bedeli" dönemi
ABD ve İran tarafından müzakerelerde uzlaşı sağlandığı açıklansa da İsrail'in Lübnan'a saldırısıyla ateşkes henüz sağlanmış değil. ABD Başkanı Donald Trump Hürmüz Boğazı'nın açılacağını müjdelemesinin ardından tarafların herhangi bir anlaşma sağlaması ise bölgedeki gerilimi artırıyor. Askeri Stratejist Doç. Dr. Kemal Olçar, A Haber'de Hürmüz'ün açılma ihtimalini değerlendirerek boğazın savaş öncesinden kötü bir duruma gideceğini, İran'ın gemilerde hizmet ücretleri alacağını ve sadece ticari gemilere izin vereceğini belirtti.
ABD ve İran arasında müzakere sürecinin tamamlanarak anlaşmaya varıldığı ifade edilse de tarafların herhangi bir bildiriye imza atmaması ve İsrail'in Lübnan'a saldırmasıyla tedirginlik sürüyor. ABD'li yetkililer, anlaşmanın birkaç gün içinde imzalanacağını vurgularken Tahran kanadından ise gün belirtilmediği ifade ediliyor. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump Hürmüz Boğazı'nın açılacağını vurgularken, İran'ın nükleer programından vazgeçtiğini iddia etse de resmi bir açıklamanın yapılmaması ise kafalardaki soru işaretini koruyor.
Terör devleti İsrail, müzakere sürecini baltalamak için Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürürken İran kanadından misilleme mesajı verilmesiyle taraflar arasındaki tansiyon yeniden yükseldi. Orta Doğu'da yaşanan ateşkes bilmecesinin ardından gözler Hürmüz Boğazı'nın açılma ihtimaline çevrilirken, bölgedeki gelişmeler A Haber'de Canan Barlas ile Gündem programında ele alındı.
SAVAŞ ÖNCESİNE DÖNÜŞ YOK: DAHA KARANLIK BİR TABLO KAPIDA
Bölgedeki tansiyonun savaş öncesi seviyeye dönüp dönmeyeceği tartışılırken, Askeri Stratejist Doç. Dr. Kemal Olçar, "Savaş öncesi duruma asla dönüş yok, bunu unutmayın. Durum daha kötüye gidecek" sözleriyle durumun ciddiyetini ortaya koydu. Olçar, savaş öncesi dönemde askeri, ticari ve enerji gemilerinin hiçbir sorgu sual olmaksızın, deniz sözleşmesindeki zararsız geçiş hakkına dayanarak boğazdan geçebildiğini hatırlatarak, "Eskiden gemiler rahat rahat geçerken, şimdi burası bir 'sahipli boğaz' statüsüne döndü" ifadelerini kullandı.
Askeri Stratejist Kemal Olçar, ABD ve İran arasındaki anlaşmasının yüzde 50 ihtimalini olduğunu vurgulayarak, Tahran'ın boğazı açması konusunda birtakım kısıtlamalarının olacağını belirtti. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)
"VERGİ DEĞİL HİZMET BEDELİ DÖNEMİ"
İran'ın boğaz üzerindeki hakimiyetini ekonomik bir kazanca dönüştüreceğini belirten Doç. Dr. Kemal Olçar, "İran farklı hizmet ücretleri alacak. Buna vergi değil de 'hizmet bedeli' diyecekler. Kılavuz kaptanlık, sıhhi müdahale gibi çeşitli hizmetler üreterek bu bedeli tahsil edecekler. Buradan artık geri dönüş yok" şeklinde konuştu. Bu hamlenin sadece ABD ve İran'ın yanı sıra bölge ülkelerini de doğrudan etkileyeceğini vurgulayan Olçar, boğazın açılmasının ancak çift taraflı bir kontrol mekanizmasıyla mümkün olabileceğini belirtti.
"TRUMP ARTIK HÜRMÜZ NASIL AÇILIRSA AÇILSIN NOKTASINDA"
İran'ın elindeki askeri gücün müzakere masasındaki etkisine değinen Kemal Olçar, "İran'ın elindeki en büyük koz burasıdır. Geçtiğimiz günlerde İsrail'e yapılan 1250 füzelik uyarı atışı bir dönüm noktasıdır" sözleriyle bölgedeki askeri üstünlük yarışına dikkat çekti. Olçar, ABD Başkanı Donald Trump'ın bile boğazın nasıl açılacağı konusunda büyük bir çıkmazla karşı karşıya olduğunu belirterek, "Trump artık 'açılsın da nasıl açılırsa açılsın' noktasına geldi" dedi.
HÜRMÜZ'ÜN PAHALI BEDELİ: ABLUKA VE MALİYET
Boğazın kapalı tutulmasının veya kontrol edilmesinin büyük bir ekonomik yük getirdiğine değinen Doç. Dr. Kemal Olçar, "Hürmüz'de abluka uygulamak çok maliyetli bir iş. İran şimdi Umman'ı da yanına alarak bu maliyeti ve riski paylaştırıyor" dedi. Olçar, eğer bu kriz samimiyetle bitirilmek isteniyorsa Hürmüz Boğazı'nın mutlaka açılması gerektiğini ancak bunun "eski serbestlik" içinde olmayacağını, İran'ın dayattığı şartlar ve ücretler altında gerçekleşeceğini belirtti.
Olçar, Hürmüz Boğazı'nın açılmasıyla savaş döneminden daha zorlu ve kötü bir duruma gidileceğini ifade etti. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)
"İRAN HÜRMÜZ'DEN 'KATİL BAYRAKLI GEMİLERİ' GEÇİRMEZ"
İran'ın boğaz üzerindeki ambargosunun siyasi bir elek vazifesi göreceğini ifade eden Doç. Dr. Kemal Olçar, "İran, İsrail gibi katil devletlerin bayrağını taşıyan hiçbir gemiyi oradan geçirmeyecek. Sadece İsrail değil, bu koalisyona destek veren diğer ülkelerin gemileri de bu yasak kapsamına girebilir" ifadelerini kullandı. Olçar, boğazın kontrolünün tamamen İran ve Umman hattına geçtiğini, bu iki ülkenin onayı olmadan kuş uçurtulmayacağını dile getirdi.
TURİSTİK GEMİLER VE YATLARA TAM BLOKE
Boğazdaki kısıtlamaların sadece askeri gemilerle sınırlı kalmayacağını belirten Olçar, "Ticari gemiler haricinde hiçbir gemi içeri alınmayacak. Özel yatlar, turistik gemiler geçemeyecek. İran buranın kontrolünü hayatta bırakmaz, mümkün değil" diyerek Tahran'ın tavizsiz duruşunu vurguladı. Kemal Olçar, İran'ın "ticari gemi" tanımını da sadece "mal taşıyan gemiler" olarak daralttığını ifade ederek sözlerine ekledi.
