Enerji koridorlarında savaş alarmı: İran'ın elini güçlendiren 3 koz
ABD ve İran arasında karşılıklı restleşmeler bölgedeki savaş ihtimalini her geçen saniye artırırken, Trump'ın saldırılarını birkaç gün öteleyeceğini duyurması tansiyonu düşürmeye yetmedi. Washington'da Ulusal Güvenlik Konseyi'nin 19 Mayıs'ta yapacağı toplantıda İran'a yönelik yeni bir savaş hazırlığının görüşüleceği iddialarını güçlendirirken, saldırıların büyümesi küresel ekonomiyi tedirgin ediyor. A Haber'de Tahir İnan'ın sunduğu Gece Ajansı'nda ABD-İsrail İran savaşındaki son gelişmeler ve saldırıların tekrar başlaması durumunda dünyayı bekleyen enerji krizi ele alındı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik saldırı sinyali veren açıklamaları sürerken, Tahran'ın savaşa boyun eğmeden "Direneceğiz" açıklamaları Orta Doğu'daki gerilimi giderek tırmandırıyor. Bölgede tansiyon en üst seviyedeyken Trump'ın Ulusal Güvenlik Konseyi ile gerçekleştireceği Acil Durum Toplantısı'nda İran'a yeniden saldırı hazırlığının planının ele alınacağı belirtiliyor.
Trump'ın Çin ziyaretinin ardından İran savaşına yönelik çıkış bulamaması ülkesinde oy kaybını beraberinde getirirken, diğer yandan petrol fiyatlarındaki yükselişle tarihindeki büyük bir krizle yüzleşiyor. Keşm Adası'ndaki patlamalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki abluka, küresel enerji arzındaki petrol tedariğini ve maliyet sorunlarını katlarken saldırıların yeniden başlamasıyla dünyayı ne gibi bir senaryo bekliyor?
A Haber'de Tahir İnan'ın sunduğu Gece Ajansı programına konuk olan Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger ve Sabah Gazetesi Dış Haberler Müdürü Bercan Tutar, Orta Doğu'daki son gelişmeleri ve savaşın başlama ihtimalini değerlendirdi.
BEYAZ SARAY'DA RASYONALİTE KRİZİ: TRUMP'IN ÇELİŞKİLERİ
ABD'de seçim maratonunda sona yaklaşılırken, Trump'ın sergilediği tutarsız tavırlar uzmanların radarına girdi. Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger, "Trump rasyonel bir aktör gibi davranmıyor, bu durum çok açık. Sürekli çelişkili bir dil kullanıyor; aynı gün içinde yaptığı konuşmaların başlangıcı ve bitişi bile birbirine zıt düşüyor" ifadelerini kullandı. Bu durumun ABD dış politikasında bir belirsizlik yarattığını vurgulayan Ülger, ne yapacağı kestirilemeyen bir aktör modelinin dünya siyaseti için büyük bir risk teşkil ettiğini belirtti.
GEÇMİŞİN GÖLGESİNDE ABD: KAZANIMSIZ SAVAŞLAR
ABD'nin İran ile olan gerilimi tırmandırmasının geçmişteki başarısız denemelerden farkı olmadığını belirten Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger, "Şu ana kadar İran'a yönelik yürütülen çatışmalardan ABD'nin elde ettiği hiçbir kazanım yok. Şimdi aynı silahlarla ve aynı yöntemlerle gerilimi tekrar tırmandırıyorlar ancak bu yolla ABD'nin elde edebileceği hiçbir şey bulunmuyor" şeklinde konuştu. Ülger, bu stratejik hatanın seçim öncesi ABD'nin elini zayıflattığını ifade etti.
İrfan Kaya Ülger, İran'ın 40 gün süren savaşın ardından elindeki füze stoğu ve boğazlardaki hakimiyeti nedeniyle önemli bir avantaj elde ettiğini belirterek ABD'de petrol fiyatlarındaki kriz nedeniyle bu 3 ana unsuru elinde koz olarak tuttuğunu belirtti. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)
İRAN'IN 'VAHŞİ' KARTLARI SAHAYA ÇIKIYOR
Tahran yönetiminin henüz son sözünü söylemediğini ve elinde çok kritik kozların bulundurduğunu hatırlatan Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger, İran'daki füze stoğu, boğazlardaki hakimiyeti ile ABD'de petrol fiyatlarının yükselmesiyle avantajlı konumda olduğunu vurgulayarak; "İran'ın elinde şu ana kadar hiç kullanmadığı 'vahşi' kartlar var. Çatışmayı her an tırmandırabilirler. Henüz kullanmadıkları yeni füzeleri olduğunu iddia ediyorlar; bu bir propaganda olabilir ancak tehdidin boyutu küçümsenemez" sözleriyle aktardı. Ülger, İran'ın askeri kapasitesinin sadece füzelerle sınırlı olmadığını, vekil kuvvetlerin de etkisine dikkat çekti.
HİZBULLAH VE HUSİLER: İSRAİL'İ ŞOKE EDEN YETENEKLER
Vekil kuvvetlerin bölgedeki etkisini çarpıcı örneklerle anlatan Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger, "Hizbullah'ın çatışma kapasitesinden hiçbir şey kaybetmediğini İsrail-Lübnan savaşında net bir şekilde gördük. İsrail medyasının da yer aldı Hizbullah İsrail ordusunun dronlarını büyük bir maharetle atlatıyor. Öte yandan Husiler de savaşa dahil olmak için sürekli açıklamalar yapıyor" ifadelerini kullandı. Ülger, bölgedeki bu sıcak temasın İsrail'in savunma hattında dehşet anlarına yol açtığını belirtti.
STRATEJİK BOĞAZLARDA PETROL SAVAŞI: BABÜLMENDEP TEHLİKESİ
Dünya ticaretinin ana damarlarının İran'ın kontrolünde olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger, "İran'ın elindeki en vahşi kartlardan biri Hürmüz'ü kontrol altında tutmasıdır. Ancak ABD ve uluslararası toplum için asıl yıkıcı olan, Babülmendep'in kapatılmasıdır. Gazze savaşı sırasında Husiler bunu yapmıştı. Eğer bu boğazlar kapanırsa, tüm dünya petrol fiyatlarının nereye fırladığını dehşet içinde izlemek zorunda kalır" şeklinde konuştu. Ülger, bu hamlenin küresel ekonomiyi tam bir çöküşe sürükleyebileceğini hatırlattı.
GÜVENLİK KOALİSYONU NASIL ÇÖKTÜ?
Kızıldeniz'deki başarısız operasyonlara değinen Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger, "Bölgeyi açık tutmak için kurulan 'Refah Koalisyonu' bile Husiler karşısında etkisiz hale geldi. Ne Kızıldeniz'i ne de Aden Körfezi'ni kontrol edememişlerdi. Bunun üzerine Trump hükümeti, İsrail'in bilgisi dışında Husilerle ayrı bir anlaşma yaparak Amerikan ticaret gemilerine saldırı yapılmaması konusunda uzlaşmıştı. Ancak bugün bu anlaşmaların hiçbir geçerliliği kalmadı" sözleriyle tarihi bir tanıklığı aktardı.
TRUMP'IN ERİYEN OY DEPOSU: BENZİN FİYATLARI VE EKONOMİ
Seçmen davranışlarının bu krizden doğrudan etkilendiğini belirten Sabah Gazetesi Dış Haberler Müdürü Bercan Tutar, "Trump'ın asıl kitle olarak gördüğü kolej mezunu olmayan beyazlar arasındaki desteği büyük darbe aldı. Desteği %66'dan %49 seviyelerine geriledi. Kolej mezunu beyazlardaki desteği ise %31-34 bandında seyrediyor. Bu büyük düşüşün iki temel nedeni var: Birincisi ekonomi, ikincisi ise İran-Hürmüz krizi nedeniyle tırmanan benzin fiyatlarıdır" ifadelerini kullandı. Ülger, benzin fiyatlarındaki artışın Trump'ın seçim şansını zora sokan bir ateş hattına dönüştüğünü söyleyerek konuşmasını sonlandırdı.
