Hürmüz Boğazı'nda petrol krizi! ABD ve İsrail'in kirli oyunu: Küresel sistem risk altında

İran'ın savaşın sona ermesi için Pakistan aracılığıyla ABD'ye ilettiği taslağın ardından Trump, söz konusu maddelerin kabul edilemez olduğunu vurgulamasıyla bölgedeki gerilim en üst seviyeye çıktı. Washington ve Tahran hattında karşılıklı restleşmelerin sürmesi, küresel piyasaları derinden etkilerken Trump'ın İran konusunda bir planının olduğunu vurgulaması gözleri bir kez daha savaş hattına çevirdi.

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada İran'ın petrol ihraç edemediğini vurgulaması dikkat çekerken yaşanan gelişmelerin dünyayı nasıl etkilediği mercek altına alındı. A Haber'de Melih Altınok ile Sebep Sonuç programına konuk olan Akademisyen Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger ve Enerji Uzmanı Altuğ Karataş Orta Doğu'daki gelişmeleri değerlendirerek çarpıcı açıklamalarda bulundu. Ülger, İran'ın savaş hukuku çerçevesinde Hürmüz Boğazı'nda büyük bir avantaj elde ettiğini savunurken, Karataş ise dünyayı sarsan petrol kriziyle ülkeler arası müttefikliğin bittiğini ve yerini tamamen menfaat ilişkisine bıraktığını vurgulayarak savaşın süreceğini belirtti.

BOĞAZIN EGEMENLİĞİNDE İRAN HAMLESİ

Hürmüz Boğazı'ndaki stratejik paylaşımı harita üzerinde değerlendiren Akademisyen Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger, Melih Altınok'un "Hürmüz Boğazı'nda üst kısmının İran, diğer kısmının ise Umman'ın kabul ediliyor." sözlerine yanıtlayarak " Bu durum İran'a müthiş bir avantaj sağlamış durumda. Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne göre sağlam bir temeli İran bunu dayandırmış durumda." sözleriyle İran'ın hukuksal mevziisini aktardı.

Uluslararası hukukun neden İran'a bu kadar alan tanıdığı sorusu üzerine Prof. Dr. Ülger, "Savaş durumunda burada ulusal egemenlik sahası hüviyeti kazanıyor. Önceki zamanda, 28 Şubat öncesi zamanda uluslararası seyrüsefer yapılabilir suyolu hüviyetindeydi. O kurallar geçerliydi. Şimdi savaş durumunda ticari gemileri ve savaş gemilerini, havadan uçan araçları kısıtlayabilir. Mesela nasıl bir ülke kendi hava sahasında ve kara parçasında kısıtlama yapıyorsa İran da bunu yapabilir. Savaş durumu ona bu hakları tanıyor ve hukuken eli sağlam" şeklinde konuştu.

Akademisyen Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda önemli bir üstünlük elde ettiğini ve savaşın Babülmendep Boğazı'na genişlemesi halinde petrol fiyatlarının hızla yükseleceğini belirtti. (A Haber - Ekran Görüntüsü)

"HÜRMÜZ'DE UZLAŞMA OLABİLİR"

ABD Başkanı Trump'ın meseleye bakış açısını "merkantilist" olarak tanımlayan İrfan Kaya Ülger, "Trump'la bu noktada İranlı yöneticiler anlaşabilirler. Trump aslında tüccar, merkantilist, pragmatist bir kişi. Meğer ki nükleer mesele konusunda mesafe almış olsunlar. Hürmüz krizinin aşılabileceğini düşünüyorum şu an. Hürmüz'de uzlaşma olabilir. İran birtakım imtiyazlar, oradan geçen gemilerden birtakım ödeme almayı veya bir komisyon kanalıyla birtakım imtiyazlar yakalamayı hedefliyor" sözleriyle gizli pazarlığı deşifre etti.

PETROLDE FÜZE HIZIYLA TIRMANIŞ TEHLİKESİ

Gerilimin tırmanması durumunda yaşanacak ekonomik felaketi anlatan Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger, "Husi'ler kanalıyla Babülmendeb'i de tırmandırsa gerilim, İran bloke edebilir. İşte o zaman Trump'ın öngörülerinin tersine petrol varil fiyatı yukarıya doğru füze hızıyla tırmanacaktır" uyarısında bulundu.

Enerji Uzmanı Altuğ Karataş, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının en çok İsrail'in istediğini vurgulayarak katil Netanyahu'nun uranyum çıkışını hatırlatarak savaşın uzun bir süre devam edeceğini savundu. (A Haber -Ekran Görüntüsü)

NETANYAHU'NUN KİRLİ OYUNU VE "400 KİLOLUK" ENGEL

İsrail'in boğaz krizini bir sis perdesi olarak kullandığını savunan Enerji Uzmanı Altuğ Karataş, "Hürmüz Boğazı'nın kapanmasını isteyen ilk güç İsrail. İsrail istediği için Hürmüz zaten kapalı. Çünkü İsrail'in Lübnan'daki operasyonu ve soykırım olarak gerçekleştirdiği Gazze'deki işgal politikalarını kamufle etmek için bir araca ihtiyacı vardı. Milleti meşgul edecek. Netanyahu'nun açıklamasında son cümle çok dikkat çekiciydi; 'zenginleştirilmiş nükleer yakıt İran'ın dışına çıkartılmadığı müddetçe bu savaş bitmez' diyor" sözleriyle Netanyahu'nun nükleer inadını aktardı.

Nükleer yakıtın tahliyesinin zorluğuna değinen Karataş, "Tanesi 400 kilo... Bunu elinizi kolunuzu sallayarak yapamazsınız. Dağınık durumda bir de. Dolayısıyla bu savaş öyle kolay kolay bitmeyecek" diyerek "dehşet anları"nın devam edeceğinin sinyalini verdi.

Karataş, ayrıca İsrail'in AB'yi zayıflattığını ve dünya üzerinde ülkeler arasındaki müttefiklik kavramının sona erdiğini vurgulayarak ʺHerkes menfaat peşindeʺ dedi. (A Haber - Ekran Görüntüsü)

"İSRAİL AB'Yİ, ABD İSE MÜTTEFİKLERİNİ ZAYIFLATIYOR"

Bölgedeki müttefiklik kavramının çöktüğünü belirten Enerji Uzmanı Altuğ Karataş, Avrupa Birliği ve Körfez ülkelerinin büyük bir çıkmazda olduğunu ifade etti. Altuğ Karataş, "Avrupa Birliği Rusya-Ukrayna savaşıyla ABD'nin attığı kazıktan haberdar değil ve şu an ikinci kazığı yiyor. AB, kaybettiği milyarlarca doların farkında değil ve sıkışmış durumdalar. Enerjide Amerika'ya bağımlılığı çok etkili hale geldi. İsrail Avrupa Birliği'ni de zayıflatıyor. Burada en büyük zararı görenler Amerika'nın müttefikleri; Bahreyn, Kuveyt... Kuveyt petrol çıkartamıyor, damla petrol ithal edemiyor. Amerika'ya sorumuz şu; diyelim ki İran'ı öldürüyorsun, peki müttefiklerin ne olacak? Bu günler geçtikten sonra herkes kendini sorgulayacak. Müttefiklik kavramı bitti, herkes menfaat peşinde" ifadeleriyle küresel sistemdeki büyük kırılmayı özetledi.