Yamalı gemiyle ölüm seferi! İşte Girne’deki gemi faciasındaki ihmaller zinciri

KKTC'nin Girne kentinden Mersin'in Taşucu Limanı'na 267 yolcusuyla hareket eden Filo Denizlik'e ait katamaran cinsi yolcu ve yük gemisinin alabora olarak batmasıyla ilgili soruşturma sürerken, geminin geçmişi ve geçirdiği onarımlara ilişkin dikkat çeken ayrıntılar ortaya çıktı.

241 kişi kurtarıldığı 8 yolcu hayatını kaybettiği 20 kişinin de kaybolduğu kazaya ilişkin Silifke Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatılırken, geminin geçmişi ve onarım sürecine ilişkin yeni detaylar ortaya çıktı.

DAHA ÖNCE KARAYA OTURMUŞ
Gemiyi işleten şirketin çalışanlarına ve diğer alacaklılarına borçlarını ödemediği gerekçesiyle eski adıyla Iris Jet'e haciz konulduğu ve Taşucu Limanı'na bağlanarak yaklaşık 7 yıl atıl durumla beklediği öğrenildi.

Daha önce Antalya'da turizm amaçlı kullanılan geminin, yıllar sonra yeniden hizmete alınmadan önce de karaya oturduğu ve darbe aldığı bölgeye yama yapılarak onarıldığı ileri sürüldü.

İLK SUYU ONARILAN YERDEN ALDI
Facianın ardından yapılan incelemelerde geminin ilk olarak yama yapılan bölgeden su aldığı öne sürüldü. İddiaya göre geminin manevra yaptığı sırada dalgaların onarılan bölgeye uyguladığı kuvvet, zamanla zayıflayan yama kısmında yeniden açılmaya neden oldu.

Su almaya başlayan gemide, dalgaların yama yapılan bölgeyi koparmasıyla yaklaşık 1,5-2 metrelik bir açıklık oluştuğu ve geminin bu nedenle hızla su aldığı ileri sürüldü.

KARTALKAYA'DAN GİRNE'YE...
Bolu Kartalkaya'da 78 kişinin can verdiği otel yangını ile Kıbrıs Girne açıklarında batan "Filo Jet" katamaran faciası, denetim mekanizmalarının kağıt üstünde kalmasıyla yaşanan can kayıplarını bir kez daha gündeme getirdi.

Kartalkaya yangını sonrası soruşturmada denetimlerin sadece mutfak hijyenine odaklandığı, binada bir yangın merdiveninin dahi bulunmadığı gerçeği ortaya çıkmıştı. Müfettiş raporlarına göre otel, yangından 6 ay önce belgesini kaybederek "kaçak" durumuna düşmüştü ancak turizm platformlarında satışı sürüyordu.

Girne'deki gemi faciası da benzer bir denetim körlüğünün eseri oldu. Geminin klas belgesinde "Dalga yüksekliği 3 metreyi aştığında gemi limandan ayrılamaz" ibaresi bulunmasına rağmen, fırtınada Liman Başkanlığının çıkış izni vermesi ve kaptanın seyre başlaması felaketi getirdi.

YETERSİZ CAN YELEĞİ, MAZOT KAÇAĞI
Kurtulanların "çocuk can yeleği yoktu" ve "sızan yakıt yüzünden kayarak ezildik" feryatları gemideki yetkililerin ihmalini gözler önüne serdi.

Sabah'ın haberine göre resmi denetim belgelerine göre, Filo Denizcilik'e ait 8962034 IMO numaralı yüksek hızlı katamaranın klas sertifikasına esas son kapsamlı denetimi 4 Mart 2024'te yapıldı.

Bu denetime dayanarak 2 Haziran 2026 tarihinde Taşucu'nda düzenlenen Türk Loydu Klas Sertifikası'nın 3 Mart 2029'a kadar geçerli olduğu ve 25 yıllık kaptan Mustafa Öz'ün sertifikalarının tam olduğu saptandı.

Resmi belgede yer alan ve felaketin anahtarını barındıran teknik limitler ise şu şekilde kısıtlanıyor:

0-2 Metre Dalga: Maksimum 32 knot hız.

2-3 Metre Dalga: Maksimum 27 knot hız.

3 Metre Üzeri Dalga: Geminin kesinlikle limandan ayrılmaması, seferde ise düşük süratle sığınacak yer araması gerekiyordu.

Siber ve denizcilik uzmanları, hava koşullarına ve bu teknik hız/dalga limitlerine uyulup uyulmadığını mercek altına aldı. Ayrıca 26 yaşındaki alüminyum gövdeli teknenin gövde yorulması da inceleme konusu yapıldı.

Filo Denizcilik Şirketi'nin kaza sonrası şirket internet sitesine bir taziye mesajı koyarken, aynı hat üzerinde Girne kalkışlı, Taşucu varışlı biletleri 6 bin 250 TL fiyatla satışa koyması skandal olarak değerlendirildi.

YOLCU İDDİALARI ARAŞTIRILMALI
BEGÜM Doğulu (Yat Turizmi Derneği Başkanı): Yolcu iddiaları titizlikle araştırılmalı. Su almaya başladıktan sonra yardım çağrısının zamanlaması, yolcuların can yeleklerine yönlendirilmesi ve kriz yönetimi incelenmeli. Hiçbir ticari gerekçe insan hayatının önüne geçemez.

VAHİM BİR EMNİYET İHLALİ
Emrah Yılmaz Çavuşoğlu (Uzak Yol Gemi Kaptanı): Katamaranlarda gövdeden birine hızlı su girmesi asimetrik ağırlık yaratıp hızla alabora eder. Acil kaçış yolları kilitlenemez; kilitlendi iddiası doğrulanırsa bu vahim bir emniyet ihlalidir. Kaptanın görevi tahliyeyi son ana kadar yönetmektir, yolcu mahsurken gemiyi terk etmek denizcilikle bağdaşmaz. Belgenin varlığı teknik arıza olmayacağını garanti etmez.

ÖNCE KAPTAN KAÇTI
Katliam gibi kazanın ardından yargı süreci çift koldan başlatıldı. KKTC soruşturma birimlerinin başlattığı adli tahkikatın yanı sıra, kazada ihmali söz konusu olan Filo Denizcilik Şirketi ve yetkilileri hakkında Silifke Cumhuriyet Başsavcılığı da kapsamlı bir soruşturma açtı.

Gözaltına alınan 14 şüpheliden, aralarında gemi kaptanı Mustafa Öz'ün de bulunduğu 9 kişi tutuklanarak cezaevine gönderildi. 5 kişi ise serbest bırakıldı. Soruşturmada şüpheli isimler arasında gemi sahipleri, liman başkanı ve liman başkan yardımcısı da bulunuyor. Gemi Kaptanı Mustafa Öz ve mürettebat hakimlikteki ilk ifadelerinde suçlamaları reddetti.

Kaptan, "Kaza teknik bir arızadan değil, sert dalgalardan kaynaklandı. Dalga darbesiyle geminin ön kısmı koptu ve alabora bu kırılmayla başladı" iddiasında bulundu.

Mağdur yolcular ise tahliye sırasında acil çıkış kapılarının kilitli olduğunu ve mürettebat ile kaptanın gemiyi erkenden terk ettiğini öne sürdü.