CANLI | ABD ve İran'dan ateşkes anlaşması! Kırılgan ateşkeste kritik 5 gün: Dengeler her an değişebilir

Orta Doğu'da savaşın sona ermesiyle ateşkes yankıları sürerken tarafların 19 Haziran'da imzaları İsviçre'de atacak. Öte yandan gözler Hürmüz Boğazı'nın açılma ihtimaline çevrilirken Trump'ın açıklamaları sonrası brent petrol 100 doların altına geriledi. Peki ateşkesin kalıcı olarak sağlanması mümkün mü? Terör ve Güvenlik Uzmanı İbrahim Keleş, A Haber'de Sinan Tatlı'nın sunduğu A Haber Gece'ye konuk olarak değerlendirmelerde bulundu. 

PETROL 100 DOLARIN ALTINA İNDİ!

Anlaşma ihtimali bile küresel emtia piyasalarını sarsmaya yeterken Sadece birkaç saat içinde piyasalardaki dengelerin değiştiğini vurgulayan Terör ve Güvenlik Uzmanı İbrahim Keleş, "Barış beklentisi büyük bir iyimserlik getirdi. 4-5 saat öncesine kadar emtia fiyatları, özellikle altın ve petrol fiyatlarındaki durum çok farklıydı. Şimdi Brent petrol 100 doların daha da aşağılarına inmeye başladı. Diğer kıymetli madenlerde ise yukarı yönlü hareketler görülüyor" sözleriyle küresel ekonomideki tarihi kırılmayı aktardı.

KÜRESEL EKONOMİYE HÜRMÜZ NEFESİ

Dünyanın enerji damarı olan Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasının yaratacağı etki, sadece bölgeyi değil tüm dünyayı yakından ilgilendiriyor. Boğazın açılmasının stratejik önemine değinen İbrahim Keleş, "Eğer Hürmüz tamamen açılırsa ve petrol dünyaya ulaşmaya başlarsa, bu hem dünya ekonomisinin rahat nefes almasını sağlayacak hem de baskılanmış olan diğer ekonomik değerlerin tekrar eski haline gelmesini sağlayabilecektir" şeklinde konuştu. Keleş, Hürmüz’ün bir enerji koridoru olmasının ötesinde, küresel refahın anahtarı olduğunu ifade etti.

"SABOTE EDİLME RİSKİNE RAĞMEN KARAMSAR OLUNMAMALI"

Barışa giden yolda döşenen mayınlar ve masayı devirme ihtimali olan riskler de gündemden düşmüyor. Sürecin ne kadar kırılgan olduğuna dikkat çeken İbrahim Keleş, "Bu iyimserliğin sabote edilme ihtimali her zaman var ancak karamsarlığa da düşmemek lazım. Bunlar bu tür devasa süreçlerde normal karşılanmalı" ifadelerini kullanarak, Cenevre’ye giden yolda temkinli olunması gerektiğini vurguladı.
 

ABD ve İran arasında ateşkese varılmasının ardından gözler Hürmüz Boğazı'nın açılma ihtimaline ve taraflardan gelen açıklamalara çevrildi. ABD Başkanı Donald Trump Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın kaldırıldığını belirtirken Tahran tarafından da iddialar doğrulandı. Karşılıklı mutabakat zaptının 19 Haziran 2026 Cuma günü İsviçre'nin Cenevre kentinde imzalanacağı ifade edilirken anlaşma metninin yayınlanmaması ve ortaya atılan birçok bilgi A Haber'de ele alındı. 

"BARIŞ DEĞİL SADECE ATEŞKES: ASIL HESAPLAŞMA İKİNCİ AŞAMADA"

Dünya kamuoyunda 19’unda imzalanacak metnin nihai bir barış getireceği beklentisi sürerken, Dr. Eray Güçlüer bu duruma ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Dr. Eray Güçlüer, "Anlaşmada bunlar yok şu an. Benim anladığım bu. Bunlar ikinci aşamada; yani bu şimdi bir mutabakat zaptı. Şu an bu ateşkesle sınırlı. Zaten bu maddeler kabul edilirse barış anlaşması olacak. Şu anki yapılmaya çalışılan sadece bir ateşkes uzlaşması" ifadelerini kullandı. 

Güçlüer, barış ve ateşkes kavramlarının birbirine karıştırılmaması gerektiğini belirterek, "19'unda imzalanacak olan nihai bir barış anlaşması değil. Orada hep karıştırılıyor. Şu an sadece bir ateşkes anlaşması imzalanmaya çalışılıyor ve bu anlaşmada o kritik hususlar yer almıyor" şeklinde konuştu.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA ENERJİ KRİZİNE KARŞI "ACİL" KODLU MESAİ

Müzakerelerin merkezinde nükleer başlıklardan ziyade dünya piyasalarını kilitleyen enerji koridorunun olduğunu belirten Güçlüer, önceliğin Hürmüz’ün açılması olduğunu vurguladı. Dr. Eray Güçlüer, "Şu an ateşkes kapsamında ağırlıklı olarak konuşulan husus Hürmüz Boğazı. Hürmüz bir an önce açılsın, dünya bir enerji krizinden kurtulsun isteniyor. Nükleer faaliyetler, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, Hizbullah’ın durumu ve balistik füzelerin menzilinin 300 kilometreye düşürülmesi gibi diğer devasa sorunlar daha sonra konuşulacak. Şu anki aşamada bu sorunlar masada değil" sözleriyle pazarlığın öncelikli hedefini deşifre etti.

"İRAN YILLIK 100 MİLYAR DOLARLIK KAZANÇ SAĞLAYACAK"

ABD Başkanı Trump’ın "Ablukayı kaldırdım, gemiler ücretsiz geçsin" söylemine karşın İran’ın boğaz üzerindeki ekonomik beklentilerinin süreci tıkadığı iddia ediliyor. Dr. Eray Güçlüer, "Donald Trump hemen boğazın açılmasını, ablukayı kaldırma emrini verdiğini ve gemilerin ücretsiz geçmesini istiyor. Ancak İran için durum farklı. Eğer İran boğazda kontrolü elinde tutmaya devam ederse yıllık 80 ila 100 milyar dolar arasında devasa bir para kazanacak. Şimdi İran bundan kolayca vazgeçer mi? ABD güneyde ablukayı kaldırabilir ama asıl soru İran’ın kaldırıp kaldırmayacağıdır. İran bu hizmet bedelini almaktan, bu paradan vazgeçecek mi? Burası hala büyük bir belirsizlik" değerlendirmesinde bulundu.

KRİTİK 5 GÜN: DENGELER HER AN DEĞİŞEBİLİR!

Anlaşmanın imzalanmasına kadar geçecek sürenin jeopolitik bir risk taşıdığını ve sızan bilgilerin hala "ham" olduğunu hatırlatan Güçlüer, taraflar arasındaki kopukluğa dikkat çekti. Dr. Eray Güçlüer, "Daha burada çok ciddi belirsizlikler var. O yüzden 5 gün gerçekten çok uzun bir süre. Bu 5 günde bölgedeki tüm dengeler değişebilir, bir sürü yeni parametre ortaya çıkabilir. Şu an basına sızdırıldığı kadarını biliyoruz ama taraflar 'uzlaştık' deseler de ben hala aralarında ciddi bir kopukluk olduğunu düşünüyorum" ifadelerini kullanarak ateş hattındaki dehşet verici belirsizliğin altını çizdi.