Arap basını, ABD-İran mutabakatının 14 maddelik taslak metnine ulaştı

Arap basını, ABD-İran mutabakatının 14 maddelik taslak metnine ulaştı

Al Arabiya English, ABD ile İran arasında cuma günü imzalanması beklenen mutabakat zaptının (MOU) 14 maddelik taslak metnine ulaştığını duyurdu. Taslak metin; savaşın sona erdirilmesinden yaptırımların kaldırılmasına, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasından İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasına kadar geniş kapsamlı düzenlemeler içeriyor.

Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Al Arabiya, ABD ile İran arasında cuma günü imzalanması planlanan mutabakat zaptının 14 maddelik taslak metnini yayımladı. Bölgesel çatışmaların sona erdirilmesinden İran'a yönelik yaptırımların kaldırılmasına kadar birçok kritik başlığı içeren metin, Orta Doğu'da dengeleri değiştirebilecek düzenlemeler barındırıyor.

SAVAŞ SONA ERİYOR, YENİ DÖNEM BAŞLIYOR

1. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, mevcut savaşta yer alan müttefikleriyle birlikte, bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasıyla Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan eder ve bundan sonra birbirlerine karşı herhangi bir düşmanca eylem başlatmayacaklarını, birbirlerine karşı güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınacaklarını taahhüt eder. Nihai anlaşma, bu Maddenin ve diğer Maddelerin hükümlerini teyit edecektir.

Tahran, İran (AFP)Tahran, İran (AFP)

2. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine müdahale etmekten kaçınmayı taahhüt eder.

3. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, karşılıklı mutabakatla uzatılabilecek azami 60 günlük süre içinde müzakere ederek nihai bir anlaşmaya ulaşmayı taahhüt eder.

DENİZ ABLUKASI KALKIYOR, HÜRMÜZ YENİDEN AÇILIYOR

4. Bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının hemen ardından Amerika Birleşik Devletleri, deniz ablukasını kaldıracak, İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik herhangi bir müdahale veya engellemeyi önleyecek ve en geç 30 gün içinde deniz trafiğini tam kapasitesine geri döndürecektir; gemi trafiği, İran İslam Cumhuriyeti açısından savaş öncesi trafik hacmiyle orantılı olacaktır. Amerika Birleşik Devletleri ayrıca nihai anlaşmadan sonraki 30 gün içinde güçlerini çevre bölgelerden çekmeyi taahhüt eder.

Hürmüz Boğazı (REUTERS)Hürmüz Boğazı (REUTERS)

5. Bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının ardından İran İslam Cumhuriyeti, Basra Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve Umman Denizi'nden Basra Körfezi'ne ticari gemi trafiğinin, teknik engellerin kaldırılması ve İran tarafından mayınların etkisiz hale getirilmesi ihtiyacı da dikkate alınarak, 30 gün içinde savaş öncesi seviyeye dönmesini sağlamak amacıyla derhal adımlar atacaktır.

İRAN İÇİN 300 MİLYAR DOLARLIK EKONOMİK PAKET

6. Amerika Birleşik Devletleri, bölgesel ortaklarıyla birlikte, İran İslam Cumhuriyeti'nin yeniden imarı ve ekonomik kalkınması için her iki tarafın da üzerinde uzlaştığı kapsamlı bir plan oluşturmayı ve en az 300 milyar dolarlık finansmanı sağlamayı taahhüt eder. Bu planın uygulama mekanizması, nihai anlaşmanın bir parçası olarak 60 gün içinde şekillendirilecektir.

YAPTIRIMLAR KALDIRILIYOR

7. Amerika Birleşik Devletleri, nihai anlaşmanın bir parçası olarak üzerinde uzlaşılacak bir takvim doğrultusunda, İran İslam Cumhuriyeti'nin karşı karşıya bulunduğu tüm yaptırım türlerini sona erdirmeyi taahhüt eder. Buna Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu kararları ve Amerika Birleşik Devletleri'nin tüm birincil ve ikincil tek taraflı yaptırımları dahildir.

Uluslararası Atom Enerji Ajansı (/REUTERS)Uluslararası Atom Enerji Ajansı (/REUTERS)

NÜKLEER DOSYA İÇİN YENİ ÇERÇEVE

8. İran İslam Cumhuriyeti, hiçbir zaman nükleer silah üretmeyeceğini bir kez daha teyit eder. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, zenginleştirilmiş materyalin akıbeti ve İran'ın nükleer ihtiyaçları da dahil olmak üzere karşılıklı olarak mutabık kalınan diğer tüm nükleer konuların nihai anlaşmada yeterli şekilde ele alınacağı konusunda anlaşmıştır; nihai anlaşma bu Maddenin hükümlerini teyit edecektir.

9. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, nihai anlaşmaya kadar mevcut durumun korunması konusunda anlaşmıştır: İran nükleer programındaki mevcut durumu koruyacak, Amerika Birleşik Devletleri ise İran'a yeni yaptırımlar uygulamayacak ve bölgedeki askeri güçlerini artırmayacaktır.

Tahran, İran (REUTERS)Tahran, İran (REUTERS)

PETROL İHRACATI VE DONDURULMUŞ VARLIKLAR SERBEST BIRAKILIYOR

10. Amerika Birleşik Devletleri, bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının hemen ardından ve yaptırımların kaldırılacağı tarihe kadar, İran ham petrolü, petrokimya ürünleri ve bunların türevlerinin ihracatı ile bankacılık, sigorta, taşımacılık ve benzeri tüm ilgili hizmetler için muafiyetler verilmesini sağlamak üzere ABD Hazine Bakanlığı'nın gerekli izinleri yayımlayacağını taahhüt eder.

(REUTERS)(REUTERS)

11. Amerika Birleşik Devletleri, nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerde sağlanacak ilerleme doğrultusunda, İran İslam Cumhuriyeti'ne ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkların serbest bırakılmasını ve tamamen erişilebilir hale getirilmesini taahhüt eder. Bu fonlar, ister ana hesapta tutulsun ister transfer edilmiş olsun, İran İslam Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai yararlanıcı ödemeleri için kullanılacak ve tamamen tasarrufa açık olacaktır. Amerika Birleşik Devletleri bu doğrultuda gerekli tüm izin ve lisansları vermeyi taahhüt eder.

ANLAŞMANIN UYGULANMASINI ORTAK MEKANİZMA DENETLEYECEK

12. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, Nihai Anlaşma'nın başarılı şekilde uygulanmasını ve gelecekteki yükümlülüklere bağlı kalınmasını denetlemek amacıyla bir uygulama mekanizması kurulması konusunda anlaşmıştır.

13. Bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının ardından ve bu Mutabakat Zaptı'nın 4, 5, 10 ve 11'inci maddelerinin uygulanmaya başlandığına ve bu adımların uygulanmasının sürdüğüne ilişkin güvencelerin alınması üzerine, İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, yalnızca geri kalan maddelerle ilgili olarak Nihai Anlaşma müzakerelerine başlayacaktır.

ABD Başkanı Donald Trump (REUTERS)ABD Başkanı Donald Trump (REUTERS)

BM GÜVENLİK KONSEYİ DEVREYE GİRECEK

14. Nihai anlaşma, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı bir kararıyla onaylanacaktır.

İsrail'in anlaşmanın imzalanması öncesinde ABD ile İran arasında varılan mutabakat metnini görme talebinde bulunduğu, ABD'nin ise bu talebi geri çevirdiği iddia edildi.

İŞGALCİ İSRAİL'E BÜYÜK ŞOK: GÖREMEZSİNİZ!

Kanal 12 televizyonunun haberine göre, İsrail'in cuma günü İsviçre'de imzalanacağı açıklanan anlaşmanın ayrıntılarını hala bilmediğine dikkati çekildi.

Mutabakat metninin henüz açıklanmadığı hatırlatılan haberde, İran basınının anlaşmanın içeriğine dair bilgiler paylaşmasına karşın ABD'nin İsrail'in mutabakat metnini görme talebine olumsuz yanıt verdiği aktarıldı.

Gazze Şeridi'nde yürüttüğü soykırım, abluka ve Orta Doğu'daki saldırılarıyla anılan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (AFP)Gazze Şeridi'nde yürüttüğü soykırım, abluka ve Orta Doğu'daki saldırılarıyla anılan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (AFP)

Basına sızan bilgilerde, 14 maddelik metinde, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinden çekilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması, İran'a uygulanan yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması gibi maddelerin bulunduğu ifade edilmişti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da dün düzenlediği basın toplantısında, "Anlaşmanın ne olacağını hala bilmiyoruz." ifadelerini kullanmıştı.

ABD-İRAN MUTABAKATI

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ve İran'ın mutabakata vardığını duyurmuştu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de ABD ile mutabakata varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını belirtmişti.

ABD-İran mutabakatının özellikle Lübnan'ı da kapsayacağının açıklanması İsrail'de tartışmalara neden olmuş, İsrail Başbakanı Netanyahu ve Savunma Bakanı Yisrael Katz, Lübnan'ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerden çekilmeyeceklerini ileri sürmüştü.

A Haber
Mobil uygulamalarımızı indirin