Trump'tan Başkan Erdoğan'a sürpriz mesajı: ABD Türkiye'ye F-35 satacak mı?

Ankara'da gerçekleşecek 36. NATO Zirvesi'ne sayılı günler kala ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Oval Ofis'te düzenlediği basın toplantısında Türkiye'deki zirveye katılacağını duyurarak Başkan Recep Tayyip Erdoğan'a yönelik "Onu mutlu edecek bir şey yapacağım" sözleri hediyenin ne olacağı sorularını yeniden gündeme taşıdı.

TRUMP: ERDOĞAN'I MUTLU EDECEK BİR ŞEY YAPACAĞIM

ABD Başkanı Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Oval Ofis'te düzenlediği basın toplantısında soruları yanıtlayarak Türk gazetecinin "Trump'ın Türkiye'ye jet motoru ve F-35 satışı konusunda Ankara'ya güzel haberlerle gidip gitmeyeceği" yönündeki sorusuna şöyle yanıt verdi:

"Sanırım öyle yapacağım. Türkiye bir NATO üyesi. Bazıları Türkiye'yi öyle görmüyor ama aslında öyle. O, NATO'nun güçlü bir üyesi. Evet, muhtemelen onu (Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı) çok mutlu edecek bir şey yapacağım."

JET MOTORU SATIŞI KONGREYE BİLDİRİLDİ

Donald Trump'ın Başkan Erdoğan'a yönelik açıklamalarının ardından Reuters'ın haberine göre Trump yönetimi 700 milyon dolarlık jet motor satışına ilişkin resmi bildiriyi Kongre'ye sundu.

TÜRKİYE'YE SÜRPRİZ F-35 Mİ?

Trump, verdiği demeçte Türkiye'ye yönelik sürprizi olduğunu vurgulamasının ardından "Trump'ın çantasındaki hediye F-35 mi?" sorularını gündeme getirirken, olası F-35 açıklaması yapması durumunda dengelerin nasıl değişeceği sorusu A Haber'de Sinan Tatlı'nın sunduğu Gece Ajansı programında masaya yatırıldı. A Haber muhabiri İrfan Sapmaz Washington'daki son durumu aktarırken, Emekli Pilot Tuğgeneral Hüseyin Fazla ise sürece ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

36. NATO Liderler Zirvesi öncesi Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın ABD Başkanı Donald Trump ile yapacağı görüşmede KAAN için jet motoru, CAATSA yaptırımları, F-35 gibi birçok başlıkların ele alınması bekleniyor. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)

ABD KONGRESİ'NDEKİ SİYASİ DENGELER VE SATIŞ SÜRECİ

Satış süreçlerinin ABD iç siyasetindeki yansımalarını değerlendiren A Haber muhabiri İrfan Sapmaz, "Amerika Birleşik Devletleri'nde öncelikle bu satışı bir Kongre'ye, siyaseten de Kongre'ye sunmak zorunda. Kongre'yi bypass edemez. Bu açıdan ama şu ana kadar en azından baktığımız zaman Cumhuriyetçilerin 435 sandalyede 223'e 217, 100 sandalyede de 53'e 47 gibi bir fark var. 5 sayı ama geçtiğimiz haftalar içerisinde hatırlayacak olursanız yapılan bir Kongre'de savaş yetkileri yasası geçirilmek istenince, İsrail yanlısı 4 Cumhuriyetçi Demokratların yanında yer almıştı. Ama şu andaki hava en azından Amerika'daki hava bir sorun olmayacak gibi görünüyor ama bunun için tabii ki Donald Trump'ın ciddi bir mücadele vermesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.

F-35 DOSYASI VE S-400 ENGELİ

F-35 programı ve motor tedariki arasındaki farka dikkat çeken İrfan Sapmaz, "F-35 dosyası tamamıyla ayrı bir dosya, henüz satış onayı yok. Buradaki en kritik nokta şu; F-110 motor satışı F-35'e dönüş anlamına gelmiyor diye bir genel yorum var. Türkiye S-400 alımı nedeniyle F-35 programından çıkarıldı bilindiği gibi ve Kongre Türkiye S-400 sistemine sahip olduğu sürece F-35 satışını yasaklayan düzenleme yapmıştı. Şu an için Kongreye bildirim yapıldığına dair net bir sonuç yok F-35 ile ilgili. Özellikle Kongre'de iki partili bir grup var bildiğimiz gibi; Trump'a mektup göndererek Türkiye'ye F-35 satışına karşı çıkmıştı" sözleriyle hukuki süreci aktardı.

A Haber muhabiri İrfan Sapmaz, Washington D.C.'deki son durumu aktararak ABD kanadında F-35 satışına ilişkin bir gelişme olmadığını belirtti. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)

F-35 İLE İLGİLİ BİR SÜRPRİZ OLABİLİR Mİ?

Başkan Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki stratejik bağın önemini vurgulayan İrfan Sapmaz, "Donald Trump'ın açıklamalarından zaten görüyoruz Türkiye'ye, Sayın Cumhurbaşkanı'na olan övgüsünden, ilgisinden, alakasından ki Ankara'ya gelişi de tamamıyla Sayın Cumhurbaşkanı'na duyduğu sevgiden ve saygıdan kaynaklandığını söyledi. O açıdan ben çok fazla hemen bir heyecana kapılmak gerektiğini düşünmüyorum çünkü Amerika Birleşik Devletleri burası. Donald Trump gerçekten bu anlamda bir mücadeleye girdi, F-35 ile ilgili de bir sürpriz olur mu şu anda kestirmek çok zor" değerlendirmesinde bulundu.

SAVUNMA SANAYİİNDEKİ KRİTİK BAŞLIKLAR: F-16 VE F-110 MOTOR TEDARİKİ

Savunma alanındaki iş birliği kalemlerini listeleyen Emekli Pilot Tuğgeneral Hüseyin Fazla, "ABD ile savunma alanındaki ilişkilerimizde birçok alan var. Bunların başında F-35 geliyor, malumunuz 2019 yılında programdan çıkarıldık. İkinci olarak F-16 Viper 40 adet uçağın tedariki var. Üçüncü konu bu Milli Muharip Uçak KAAN için gerekli olan F-110 motorlarının tedariki, diğer alandaki çeşitli teknoloji transferine veya ihracatı kısıtlayan çeşitli ABD yaptırımları var" ifadelerini kullandı.

Emekli Pilot Tuğgeneral Hüseyin Fazla, Trump'ın çantasında F-110 jet motoru ve tedarik sürecine ilişkin sürprizi olduğunu belirtti. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)

KAAN İÇİN SERİ ÜRETİM MOTORLARI VE GEÇİŞ SÜRECİ

Trump'ın işaret ettiği gelişmeleri ve KAAN'ın motor ihtiyacını analiz eden Hüseyin Fazla, "Trump bir müjdeden bahsetti, bu müjdenin F-35 olma ihtimali neredeyse sıfıra yakın. Çünkü orada ABD'nin iç hukukundan kaynaklı birtakım hususlar var. Şu anda çantada olan anlaşıldığı kadarıyla Milli Muharip Uçak KAAN için gerekli, ama bu seri üretimden bahsediyoruz. Prototip uçaklar için gerekli olan F-110 motorları, şu anda F-16'larımızda kullandığımız motorların bir üst versiyonu gibi de görebiliriz. KAAN için ihtiyaç duyulacak motor hem 5. nesil olacak hem de 35 bin pound gücünde olacak. Yani bir anlamda F-22 uçaklarının kullandıkları motorlara eş değer milli versiyonu biz kendimiz Türkiye'de üretmeyi hedefledik, bu yolda savunma sanayimiz çalışıyor" dedi.

40 KAAN ABD MOTORU İLE UÇACAK

Seri üretim takvimine ve F-16 modernizasyonuna değinen Hüseyin Fazla, "Bu kesinlikle bir geçiş süreci. Şimdi biz F-110 motorunu ne maksatla kullanacağız? Prototip uçaklarımız testlerini yapacak. Ama bir seri üretime geçtiğimizde, diyelim ki 2029'da, 2030'da ilk parti Milli Muharip Uçak KAAN'lar Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na teslim edilmeye başlandığında bunların motorlarının da üretilmiş ve hazır olarak Türkiye'ye gönderilmiş olması gerekiyor. İşte şu anda konuştuğumuz tam da bu geçiş aşamasında ihtiyaç duyduğumuz 4. nesil F-110 motorlarının Türkiye'ye tedarikine satışına izin verilmesi. Toplam 80 adet motordan bahsediyoruz, bu da en fazla 40 adet KAAN'ın havada uçmasını sağlayabilecek motor sayısıdır." dedi.

80 ADET MOTOR TEDARİKİ VE F-16 VİPER BELİRSİZLİĞİ

Fazla, ABD'nin F-16 uçaklarının satışına ilişkin en kısa sürede somut bir adım atması gerektiğini vurgulayarak "F-16 Viper uçaklarının satışına ilişkin Kongre'nin aldığı bir karar var; aslında sürecin önü açık gibi gözüküyor ama 2024 Ocak ayından günümüze baktığımızda toplam 2,5 yıl geçmiş, aslında bir arpa boyu bile ilerleme olmamış. F-16 Viper'ların Türkiye'ye artık üretilip verilmesi süreciyle ilgili bir şeylerin yapılması lazım. Kamuoyuna açıklama yapılması lazım ve şuan bir netlik yok. Sürecin bir yerde tıkandığını söyleyebiliriz. Daha önce de 79 adet kit yani modernizasyon kapsamında Türkiye daha önceki isteğinden vazgeçti; 'F-16 Özgür programını yani kendi sensörlerimi bu uçağa kazandıracağım' dedi. Bu F-16 Viper'lar konusunda bir ilerleme olması için de ABD Başkanı Donald Trump'ın bir şeyler yapıyor olması lazım." sözleriyle mevcut durumu özetledi.