İran'da petrol depolama krizi! ABD ablukayı uzatırsa ne olur?

ABD ve İran arasında 2 aydır süren savaşta Hürmüz Boğazı'nın abluka altında olması, başta dünyayı olmak üzere Tahran'ı da enerji konusunda ciddi düzeyde etkiliyor.

Ablukanın devam edeceğini açıklayan Donald Trump, İran'ın elindeki petrol rezervlerini ihraç edememesi nedeniyle büyük bir krizle baş başa kaldığını belirterek "İran'da petrol depoları patlamak üzere" dedi. Öte yandan ABD merkezli Wall Street Journal'ın haberinde ise İran'ın satılmayan petrollerle dolduğu ifade edilirken, Tahran'da yaşanan petrol sorunu ve depolama dolunca ne olacağı sorusu A Haber'de Melih Altınok ile Sebep Sonuç programında ele alındı.

WSJ'ın haberine göre; İran'ın abluka nedeniyle petrolü ihraç edememesinin rezerv kaynakları ve depolama sorunlarının ortaya çıktığı iddia ediliyor. (A Haber - Ekran Görüntüsü)

İRAN'DA ÜRETİM VAR İHRACAT YOK

İran'ın enerji piyasasındaki mevcut durumunu ve üretim rakamlarını değerlendiren Enerji Uzmanı Prof. Dr. Şenay Yalçın, "İran'ın şu andaki petrol rezervleri çok büyük; 208 milyar varillik kanıtlanmış petrol rezervi var. Bu dünyadaki sıralama içerisinde ikinci sıraya oturuyor İran. Birincisi Venezuela'ydı. İran'ın üretim kapasitesi aslında yaklaşık 3-4 milyon varillik bir üretim kapasitesi. Bunun 2 milyon varil civarındakini sevk ediyor dışarıya. Bir bölümünü içeride, rafinerilerinde kullanıyor; bir bölümünü, hatta yarısından fazlasını dışarıya satıyor" ifadelerini kullandı.

Ancak bu satış trafiğinin Hürmüz Boğazı'ndan abluka ile ağır bir darbe aldığını vurgulayan Yalçın, "Şimdi dışarıya sattığının yüzde 75'i düştü, dörtte bire düştü dışarıya sattığı petrolü. Hal böyle olunca, bir taraftan da üretim yapıyor" sözleriyle İran'ın elinde kalan petrol miktarının yarattığı krize dikkat çekti.

Enerji Uzmanı Prof. Dr. Şenay Yalçın, İran'daki depolama sorununun, petrol kuyularını kapatılması durumunda ciddi zararlara yol açacağını vurguladı. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)

"PETROL KUYULARININ DURDURULMASI GERİ DÖNÜLEMEZ ZARARLARA YOL AÇAR"

İran'ın petrol kuyularının kapatılması durumunda teknik ve hayati detayları paylaşan Prof. Dr. Şenay Yalçın, "Onun durmaması şu bakımdan önemlidir; siz belli basınç altında, belli şartlarda petrol çıkartıyorsunuz. Eğer onu durdurursanız o basınç baskısı kaybolacak ve petrol oradan başka yerlere kayabilecek. Çünkü başka noktalardan yaptığınız basınçla onu ittiriyorsunuz bir tarafa" açıklamasında bulundu.

Kuyuları durdurmanın geri dönülemez zararlar verebileceğini belirten Yalçın, "Ondan sonra kuyuların tekrar işler hale getirilebilmesi büyük maliyetler getirecek, eski verimlerde kalmayacak. Bunun için depolama yapıyor" şeklinde konuştu.

Yalçın, İran'ın tankerlerde petrolü tutmasının ABD ve İsrail'in açık hedefi haline gelebileceğini ifade etti. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)

AÇIK HEDEF: TANKERLER VE SİLOLARDAKİ TEHLİKE

İran'ın satamadığı petrolü depolamak zorunda kaldığını ancak bu durumun büyük bir güvenlik açığı yarattığını ifade eden Prof. Dr. Şenay Yalçın, "Depolamanın büyük bir riski var; tam böyle açık hedef oluyor şu anda. Uydudan tankerleri görebiliyorlar, tankerlerle yapılan depolamaları, diğer yerlerdeki depolama sistemlerini, siloları görebiliyorlar" ifadelerini kullandı. Bu durumun askeri bir müdahale olasılığında İran'ı tamamen savunmasız bıraktığını belirten Yalçın, bölgedeki gerilimin tırmandığına işaret etti.

TRUMP'IN ENERJİ TEHDİDİ VE ÇEVRE FELAKETİ RİSKİ

Amerika Birleşik Devletleri'nin İran üzerindeki nükleer baskısına ve Trump'ın sert çıkışlarına değinen Prof. Dr. Şenay Yalçın, "Trump daha önce 'petrol altyapısına, enerji tesislerine saldırı yapacağız' dedi. Yalçın, "Eğer İran nükleer şartımızı kabul etmezse ve anlaşma yapmazsa sıra buna gelecek" sözleriyle olası bir sıcak çatışmanın sinyallerini verdi.

Böyle bir saldırının sadece ekonomik değil, ekolojik bir yıkım olacağını söyleyen Yalçın, "Böyle bir durumda vurulan bir tankeri düşünün, petrol yüklü bir tankeri düşünün Körfez'de. O kirliliği düşünün, etraftaki vaziyeti düşünün" diyerek bölgeyi bekleyen dehşet senaryosunu aktardı.

ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın süreceğini belirtti. (Foto: AA)

AMERİKA'NIN STRATEJİK ABLUKASI VE BAE HAMLESİ

İran'ın köşeye sıkıştığı bu döngüde Amerika'nın stratejik bir satranç oynadığını belirten Prof. Dr. Şenay Yalçın, "İran bir noktadan sonra bu abluka devam ederse, mecburen petrolü koyacak yeri kalmayınca ne yapacak; bu sefer kuyulardaki petrol çıkarma üretim işini durduracak. Durdurması İran'ın başka bir zararına olacak. Bir döngü içerisinde. Amerika bunu fark etti, onun için de ablukayı biraz daha sertleştirin ve abluka uzayabilir diyor" değerlendirmesinde bulundu.

Yalçın, bu sürecin dünya piyasalarına etkisini dengelemek için başka bir aktörün devreye sokulduğunu, "Bu çok stratejik bir sonuç doğuruyor; bir taraftan da o kaybı, İran'ın dünya piyasalarına sunacağı kaybı önlemek için de başka bir strateji oyununda taşları ileri sürdü; Birleşik Arap Emirlikleri. Durup dururken kendi kendine çıkmadı bu, oradaki kaybı öbür taraftan dengelemek istiyor" sözleriyle küresel petrol savaşındaki gizli hamleyi deşifre etti.

Şenay Yalçın, İran'ın petrol depolama konusunda alternatif yollara başvurması gerektiğini fakat bu durumun geçici bir çözüm olduğunu ifade etti. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)

LOJİSTİK ÇIKMAZ: İRAN'IN DIŞA KAPALI BORU HATLARI

İran'ın petrolünü tahliye etme konusundaki çaresizliğini lojistik verilerle aktaran Yalçın, "İran'ın boru hatlarına baktığınız zaman dışarıya sevk ettiği boru hattı neredeyse yok gibi. İç boru hatları var. Bir kısmı Basra Körfezi'ne ulaşıyor, birleşme noktaları daha çok Tahran'dır. Rafinerilere ulaşmak için boru hatları var fakat dışarıya, mesela bir Irak gibi, bir Rusya gibi, bir Azerbaycan gibi dışarıya başka ülkelere giden boru hatları yok" dedi. Yalçın ayrıca, demir yolları ve boru hatlarının çoktan işlevsiz hale getirildiğini veya hedef alındığını da sözlerine ekledi.

ALTERNATİF YOLLAR NELER OLABİLİR?

• Kara tankları
• Yüzer depolama araçları
• Atıl depolar
• Alternatif yollar ve demiryolu vb.

İran'ın çıkış arayışlarının da kısıtlı olduğunu belirten Yalçın, "Kara tankerleri var, yüzer depolama araçları var ancak bunların vurulması büyük bir risktir. Kara tankeri yapabilmek için de bir zaman lazım, teknoloji lazım. Demir yoluyla Çin'e gidenler de bir yere kadar. Boru hatları aktarılır mı dendi ama boru hatları da vuruldu zaten" şeklinde konuştu. Yalçın son olarak, "İran sıkışmış durumda, boru hatları olarak da dışarıya veremez" diyerek Tahran yönetiminin enerji savaşındaki kritik durumunu özetledi.