Putin-Arakçi görüşmesi: İran'ın uranyumu Rusya'ya mı taşınacak?

Washington ve Tahran arasında barış müzakerelere çıkmaza girmesinin ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin Rusya ziyareti ise dikkat çekti. Rusya Devlet Başkanı, Vladimir Putin, müzakerelere ilişkin "Barış için her türlü çabayı göstereceğiz" mesajı verilirken İran ve Rusya arasında stratejik ortaklık vurgusu ise gündemde konuşulan başlıklar arasında yerini aldı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pakistan'da ABD ile müzakere masasının devrilmesinin ardından 27 Nisan'da Rusya'nın başkenti Moskova'ya giderek Putin ile görüştü. (Foot: Reuters)

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin

• İran ile ilişkileri güçlendirmeye devam edeceğiz
• İran halkı egemenliği için direniyor
• Rusya, İran ile stratejik iş birliklerini sürdürecek
• İran için arabuluculuk yapmaya hazırız
• Sorunu çözmek için her şeyi yapacağız

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi görüşmede;

• İran ve Rusya stratejik ortak

• İran, hiçbir koşulda teslim olmayacak

• ABD ve İsrail'e karşı geri adım atılmayacak

• İran, bağımsızlığından ve çıkarlarından taviz vermeyecek

• Bölgedeki baskılara rağmen direniş sürecek

Saint Petersburg'ta gerçekleşen görüşmelerin ardından ABD cephesi Tahran'ın, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve savaşın sona ermesi için yeni bir teklif sunduğu iddia etti. Beyaz Saray'ın teklifi değerlendirdiği belirtilirken, Donald Trump'ın İran'daki zenginleştirilmiş uranyumu 3. bir ülkeye devri konusundaki ısrarı "İran'ın zenginleştirilmiş uranyumu Rusya'ya mı teslim edecek?" sorusunun sorulmasına neden oldu.

A Haber ekranlarında Putin-Arakçi görüşmesi masaya yatırılırken, Gece Ajansı programına konuk olan Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Tolga Sakman, İran-Rusya görüşmesinin perde arkasını değerlendirerek merak edilen soruları yanıtladı.

Tolga Sakman, A Haber ekranlarında Arakçi'nin Rusya ziyaretini değerlendirdi. (A Haber - Ekran Görüntüsü)

NÜKLEER KAPASİTE: İRAN'IN EGEMENLİK SAVAŞI

İran'ın nükleer programındaki ısrarı ve zenginleştirilmiş uranyum seviyesinin Tahran için sadece teknik bir konu değil, bir beka sorunu olduğunu vurgulayan Dr. Tolga Sakman, "Anlaşmayı istiyorlar, bu savaşın bitmesini bekliyorlar ancak zenginleştirilmiş uranyum ve nükleer kapasite noktasında geri adım atmak, İran'da adeta egemenlikten geri adım atmak gibi görülüyor" ifadelerini kullandı. Sakman, İran toplumunun ve devlet mekanizmalarının kabul edebileceği bir format üzerinde çalışıldığını belirtti.

ABD, İran ile müzakere masasında zenginleştirilmiş uranyumun 3. ülke tarafından Tahran'dan çıkarılmasını istemişti. (Foto:AA)

İRAN'IN URANYUMU RUSYA'YA MI GİDİYOR?

Müzakere masasındaki en büyük çelişkinin uranyumun kontrolü olduğunu belirten Dr. Sakman, Amerika'nın dayattığı formülü, "ABD bu zenginleştirilmiş uranyumun 10 veya 15 yıl gibi sürelerle üçüncü bir ülkeye tamamen devredilmesini istiyor ancak İran tarafında bu durumun geçici olarak bile devredilmesi kabul edilebilir bir formül gibi durmuyor" sözleriyle aktardı. Amerika'nın, uranyumun tekrar İran'ın eline geçmesi durumunda oluşacak tehditten çekindiği için geri iade kapısını tamamen kapatmak istediği vurgulandı.

İRAN VE RUSYA: TESLİM OLMAYAN STRATEJİK ORTAKLAR

Arakçi'nın açıklamaları ve Putin'in sıcak mesajları üzerinden bölgedeki yeni ittifakı değerlendiren Dr. Tolga Sakman, "Arakçi, İran ve Rusya'nın stratejik ortak olduğunu ve İran'ın hiçbir koşulda teslim olmayacağını net bir şekilde ifade ediyor" şeklinde konuştu.

Putin'in de bu sürece tam destek verdiğini belirten Sakman, "Putin, İran ile ilişkileri güçlendirmeye devam edeceklerini, Rusya'nın stratejik iş birliğini sürdüreceğini ve sorunu çözmek için arabuluculuk yapmaya her an hazır olduğunu mesajlarıyla dünyaya duyuruyor" ifadelerini kullandı.

Rusya, ABD ve İran'ın müzakere sürecinde arabulucu olabileceğini ifade etti. (Foto:AA)

PUTİN VE TRUMP: BİRBİRİNİ ANLAYAN İKİ LİDER

Dünya sahnesinde Trump ve Putin'in arasındaki diyaloğun krizlerin çözümünde kilit rol oynayacağını ifade eden Dr. Sakman, "Putin ve Trump birbirini anlayan iki lider. Mevcut şartları ikisi de bir şekilde kotarmaya çalışıyor. Putin, Amerika'ya karşı sert bir söylem içinde değil, aksine 'barış olsun, müzakere edelim' diyerek diplomasi kapısını açık tutuyor" sözlerini kaydetti. Sakman, Putin'in Amerika ile dirsek temasını koparmak istemediğini ve Trump'ın da geçmişte Rusya'nın İran'a silah vermediğini savunarak bu ilişkiyi zora sokmaktan kaçındığını hatırlattı.

Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü

ARAKÇİ'NİN DİPLOMASİ TURU: MÜZAKERE ÖNCESİ ULUSLARARASI DESTEK

İran'ın sadece silah veya ekonomi için değil, masada elini güçlendirmek için müttefik aradığını belirten Dr. Tolga Sakman, "Arakçi şu anda sadece silah alalım veya ekonomik iş birliği yapalım diye gitmedi; o, müzakere masasında İran'ın elini güçlendirecek uluslararası bir toplum desteği sağlamaya çalışıyor" dedi. İran'ın, arkasında güçlü bir devlet ve Trump ile yan yana oturabilecek güçte liderler görmek istediği vurgulandı.

Sakman, İran savaşına ilişkin yaşanan sürecin sadece İran ile sınırlı kalmadığını vurgulayarak ʺİran savaşı hep bir sonraki adımın ön gösterimi ve ön adımıdır. Burası aslında sonun başlangıcıdır.ʺ dedi. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)

"İRAN SAVAŞI SONUN BAŞLANGICI"

İran meselesinin buz dağının sadece görünen kısmı olduğunu ifade eden Dr. Sakman, "Aslında konu İran değil; İran savaşı hep bir sonraki adımın ön gösterimi ve ön adımıdır. Burası aslında sonun başlangıcıdır. Çin ve Rusya açısından bakıldığında burası bir atlama tahtası olarak görülüyor ve Trump da bu durumun tamamen farkında" ifadeleriyle küresel dehşetin perde arkasındaki büyük planı özetledi.