CANLI | Trump İran’ın Hürmüz Boğazı Teklifinden Memnun Değil

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı abluka altına almasını “ekonomik bir nükleer silah” olarak nitelendirerek, Tahran yönetiminin bölgeyi kontrol altına almaya çalıştığını söyledi.

Pazartesi günü Fox News’e konuşan Rubio, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklığın, İran’ın neden nükleer silah sahibi olmaması gerektiğini açıkça gösterdiğini ifade etti.

Rubio, “Boğaz, aslında İran’ın dünyaya karşı kullanmaya çalıştığı ekonomik bir nükleer silahın eşdeğeri. Üstelik bununla övünüyorlar” dedi.

“NÜKLEER SİLAH SAHİBİ OLURSA TÜM BÖLGEYİ REHİN ALIR”

Rubio, İran’ın nükleer silah elde etmesi halinde yalnızca bölgeyi değil, küresel dengeleri de tehdit edeceğini savundu.

ABD’li Bakan, “Eğer İran nükleer silah edinirse, tüm bölgeyi rehin alır” ifadelerini kullandı.

Aynı zamanda ABD Başkanı Donald Trump’ın ulusal güvenlik danışmanlığı görevini de yürüten Rubio, İran’ın nükleer programı konusunda müzakereleri reddetmeye devam etmesi halinde Trump’ın nasıl bir adım atacağı konusunda ise yorum yapmaktan kaçındı.

ABD’NİN ÖNCELİĞİ: İRAN’IN NÜKLEER GÜCE ULAŞMASINI ENGELLEMEK

İran’ın nükleer silah sahibi olmasının engellenmesi, hem mevcut çatışmanın hem de haziran ayında ABD’nin İran’daki nükleer tesislere düzenlediği hava saldırılarının temel gerekçesi olarak gösteriliyor.

Washington yönetimi, Tahran’ın nükleer kapasitesinin bölgesel güvenlik açısından kabul edilemez bir risk oluşturduğunu savunuyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ ENERJİ PİYASALARINI SARSIYOR

Yaklaşık iki ay önce başlayan savaşın ardından İran, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatı açısından hayati öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini büyük ölçüde kısıtladı.

Bu gelişme, dünya genelinde enerji fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

ABD ise buna karşılık İran’a yönelik deniz ablukası uygulayarak, Tahran yönetiminin petrol gelirlerini kesmeyi hedefliyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve ABD-İsrail’in İran’a yönelik savaşının sona erdirilmesine ilişkin sunduğu tekliften memnun olmadığı bildirildi.

The New York Times’ın, görüşmeler hakkında bilgi sahibi ancak isimleri açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberine göre Trump, Tahran’ın planı hakkında pazartesi günü Beyaz Saray’daki Durum Odası toplantısında bilgilendirildi.

İran’ın teklifinde, ABD’nin stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerindeki ablukayı sona erdirmesi de yer alıyor.

NÜKLEER PROGRAM TEKLİFİN DIŞINDA KALDI

Ancak teklifin en dikkat çekici yönü, İran’ın nükleer programına ilişkin herhangi bir madde içermemesi oldu.

ABD ve İranlı yetkililere göre Tahran, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurma yönündeki ABD taleplerini yine kabul etmedi. İran, uluslararası hukuk çerçevesinde uranyum zenginleştirme hakkına sahip olduğunu savunurken, halihazırda zenginleştirdiği uranyumu teslim etmeyi de reddediyor.

Trump ise uzun süredir bu iki talepte ısrar ediyor.

ABD’li ismi açıklanmayan bir yetkili, İran’ın mevcut teklifinin kabul edilmesinin Trump açısından “kamuoyu önünde bir zafer kaybı” anlamına gelebileceğini belirtti.

BEYAZ SARAY’DAN NET MESAJ: KIRMIZI ÇİZGİLERİMİZ VAR

Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wales, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Amerika Birleşik Devletleri basın üzerinden müzakere yürütmez. Kırmızı çizgilerimizi açıkça belirttik. Başkan yalnızca Amerikan halkı ve dünya için iyi olacak bir anlaşmayı kabul eder.”

TEKLİF PAKİSTAN ÜZERİNDEN İLETİLDİ

Axios’un pazar günü yayımladığı habere göre İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, söz konusu teklifi Pakistanlı arabulucular aracılığıyla iletti.

Plana göre ateşkes uzun süreli olarak uzatılacak ya da kalıcı hale getirilecek. Nükleer görüşmeler ise ancak Hürmüz Boğazı yeniden açıldıktan ve ekonomik kısıtlamalar kaldırıldıktan sonra başlayacak.

TRUMP DAHA ÖNCE DE TEKLİF REDDETMİŞTİ

Trump’ın geçen hafta İran’dan gelen başka bir öneriyi de reddettiği ve hafta sonu İslamabad’da yapılması planlanan müzakereleri aniden iptal ettiği belirtildi.

ABD’li yetkililer, İran’ın müzakere heyetine nükleer program konusunda herhangi bir taviz verme yetkisi vermediğini, bunun da barış görüşmelerine ciddi darbe vurduğunu ifade etti.

WASHINGTON’DA YENİ TARTIŞMA: İRAN NE KADAR DAYANABİLİR?

Trump yönetimi içinde şimdi en büyük tartışma, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki devam eden ABD ablukasına karşı ekonomik olarak ne kadar dayanabileceği üzerine yoğunlaşıyor.

Petrol üretiminin depolama kapasitesini hızla aştığı, kuyuların kapatılmasının ise ciddi altyapı zararlarına yol açabileceği belirtiliyor.

Yönetim içindeki bazı isimler, İran’ın bu maliyetlere katlanmak yerine anlaşma yapmayı tercih edeceğini savunuyor.

Ancak diğer bazı yetkililer ise Trump’ın İsrail’le birlikte İran’a saldırı kararı almasının ardından Tahran yönetiminin daha da sertleştiğini düşünüyor.