Kağıt üzerinde ateşkes sahada kaos! ABD'nin gemi saldırı sonrası İran'dan misilleme sinyali

ABD ve İran'ın İslamabad'ta yapılması beklenen müzakerenin 2. tur görüşmeleri öncesi Umman Denizi'nde İran bayraklı Touska isimli kargo gemisinin vurulmasıyla gerilimi yeniden tırmandırdı. Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ABD Donanması'nın gemiyi ablukaya uymadığı gerekçesiyle vurduğunu ve deniz piyadeleri tarafında ele geçirildiğini belirtti.

ASKERİ GEMİSİNE SALDIRI İDDİASI

Yaşanan saldırının ardından İran'dan geminin alıkonulduğu iddiaları yalanlanırken, Devrim Muhafızları tarafından saldırıya karşılık verileceği bildirildi. İran'ın yarı resmi haber ajansı Tasnim'in haberine göre Tahran'ın ABD askeri gemisine İHA saldırısı düzenlediği iddia edildi. Hürmüz Boğazı'nda ateşkese rağmen sular durulmazken, gözler İran'ın vereceği cevaba çevrilmiş durumda. A Haber'e konuk olan Askeri Stratejist Doç. Dr. Kemal Olçar, gemi saldırısına ilişkin değerlendirmelerde bulunurken İran'ın misilleme yapabileceğine dikkat çekti.

ABD donanması, İran'a ait Touska isimli gemiyi alıkoyduğu anların görüntüsünü servis etti. (Foto: Reuters)

ÇİFT TARAFLI ABLUKA VE HUKUK ÇIKMAZI

Bölgedeki gerilimin temelinde yatan hukuksuz askeri eylemleri değerlendiren Doç. Dr. Kemal Olçar, "İçte bir abluka var, İran burada bir abluka uyguluyor. Peki bunu neye göre, hangi kritere ve hangi uluslararası hukuka göre yapıyorsun? Diğer tarafta Amerika olarak sen bunu hangi hukuka uygun olarak, hangi gerekçeyle yapıyorsun?" ifadelerini kullandı. Her iki gücün de eylemlerini sert bir dille eleştiren Olçar, "İki taraf da şu anda gayrimeşru, illegal ve uluslararası hukuku çiğneyen askeri bir eylem içindedir. Çünkü abluka, doğrudan bir askeri eylemdir" şeklinde konuştu.

A Haber - Ekran Görüntüsü

"ATEŞKESTE ASKERİ HAREKETLİLİK OLMAZ"

Lübnan'daki sözde ateşkesin sahadaki acı gerçeklerle örtüşmediğini vurgulayan Kemal Olçar, "Ateşkes süreci içerisinde bu ablukaların kalkması gerekir. Şu an çok hassas bir noktadayız. Lübnan'da ateşkes var deniliyor ama Netanyahu denen katil lider, 55 tane köyü bombalarken 'burayı istisna tuttuk' diyor. Böyle bir mantık olabilir mi? Litani Nehri'nin güneyi de Lübnan toprağıdır ve siz oraya fiilen girmiş durumdasınız" sözleriyle sahadaki dehşet anlarını aktardı. Ateşkesin uluslararası literatürdeki karşılığına dikkat çeken Olçar, "Gerçek bir ateşkeste askeri hareketlilik olmaz, askerleri hareket ettiremezsiniz. Ancak Amerikan donanması amansız bir şekilde hareket halinde" ifadelerini kullandı.

A Haber - Ekran Görüntüsü

"YAŞANAN DURUM KORSAN SALDIRISIYLA BİREBİR AYNIDIR"

Amerikan donanmasının hedef aldığı İran gemisi Touska üzerindeki kirli pazarlığı deşifre eden Kemal Olçar, "Bakın, İran'a ait bir enerji yüklü gemi, belki LNG belki petrol taşıyor, kendi limanlarından çıkıp uluslararası pazara doğru gidiyor. Amerika Birleşik Devletleri 'burada abluka uyguluyorum' diyerek gemiyi durduruyor. Gemiyi durdurmakla kalmıyor, mürettebatı da teslim alıyor" şeklinde konuştu. Yapılan eylemi sert sözlerle tanımlayan Doç. Dr. Kemal Olçar, "Şu an yaşanan bu durum, yasa dışı korsanların yaptığı faaliyetle birebir aynıdır. Amerika'nın bir devlet olması, bu eylemi meşrulaştırmaz." ifadelerini kullandı.

A Haber - Ekran Görüntüsü

"SİVİL GEMİYE SALDIRI ATEŞKESİN FİİLEN BOZULMASI DEMEKTİR"

Görüntülere yansıyan dumanların ne anlama geldiğini teknik olarak analiz eden Kemal Olçar, "Gemiden yükselen o duman muhtemelen bir top atışı ya da füze atışıdır. Askeri bir gemide böyle bir duman varsa mutlaka bir atış yapılmıştır. O duman top atışının ardından arka bölgeden çıkan dumanı işaret ediyor olabilir" sözleriyle sıcak teması deşifre etti. Bu eylemin ateşkesi tamamen bitirdiğini savunan Olçar, "Sivil bir gemiye top atışı yapılması ve geminin durdurulması, ateşkesin fiilen bozulması demektir" şeklinde konuştu.

A Haber - Ekran Görüntüsü

"KARŞILIKLI ATIŞLAR DEVAM EDERSE SAVAŞ BAŞLAMIŞ OLUR"

İran'ın bu saldırıya sessiz kalmayacağını öngören Kemal Olçar, "Trump, Amerikan donanmasının Touska gemisini vurduğunu açıklamasının ardında İran, mütekabiliyet esaslarına göre cevap verebilir. İran bugüne kadar tüm eylemlerini Amerika ve İsrail'in faaliyetlerine bir karşılık olarak gerçekleştirdi" ifadelerini kullandı. Olası senaryoları sıralayan Olçar, "İran da Amerikan ablukasındaki herhangi bir gemiye füzelerle ateş açabilir. İran'da ABD'ye ait bir gemiyi vurabilir, durdurabilir ve engelleyebilir. İran'ın bu zamana kadar yaptığı hep mütekabiliyet esasına göre misliyle ya da daha düşük orantılı ABD-İsrail'in saldırılarına bir karşılık şeklinde politika izledi. Karşılıklı atışlar başlarsa savaş fiilen başlamış olur" uyarısında bulundu.

A Haber - Ekran Görüntüsü

DİPLOMASİ MASASI VE ÜÇÜNCÜ TARAF ÇÖZÜMÜ

Krizden çıkış için hala küçük bir kapı olduğunu belirten Olçar, "Belki bu olay özelinde bir müzakere yapılabilir. 'Gemimi serbest bırak, ben de karşılık vermeyeyim' denilebilir. Gemi güvenli bir limana, örneğin Umman limanlarına çekilebilir. Ancak ufacık bir piyade tüfeği atışı bile ateşkesin ihlali sayılırken, bu çok büyük çaplı bir olaydır" şeklinde konuştu.

A Haber - Ekran Görüntüsü

"ABD HÜRMÜZ 2.0 BANDINDA SALDIRI YAPTIĞINDA MEŞRU HEDEF HALİNE GELECEKTİR"

Uluslararası deniz hukukunun nasıl ihlal edildiğini teknik detaylarla anlatan Kemal Olçar, "Transit geçiş hakkı ve zararsız geçiş hakkı ihlal ediliyor. İran'ın boğazlarda bu prensiplere uymaması büyük bir hukuk ihlaliyken, Amerika'nın Umman açıklarında abluka yapması da 1958 Cenevre Deniz Sözleşmeleri'ne aykırıdır" dedi. Amerika'nın asıl niyetini deşifre eden Olçar, Doç. Dr. Kemal Olçar, "Amerika artık nükleerden ya da vekillerden çok Hürmüz'ü konuşuyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'nda gümrükleme yapmaya kalkması ve 'kontrol bende' demesi, Amerika'ya 'Hürmüz 2.0' bandında bir saldırı yapması için meşru bir hedef haline gelecektir. " ifadeleriyle konuşmasını sonlandırdı.