
Aliyev, geçen 20 yıl içinde Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'nin zaferlerle dolu bir yol üzerinde saygıdeğer şekilde ilerlediğini belirterek "Türkiye, sadece bölgede değil, tüm dünyada sözü geçen bir ülke haline gelmiştir. Aynı zamanda bir güç odağı olmuştur." ifadelerini kullandı.
Aliyev, Türkiye'nin tüm dünyada saygıyla anıldığını ve dünyadaki herkesin Türkiye'nin askeri gücünü ve savunma sanayisindeki başarısını imrenerek izlediğini söyledi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Azerbaycan halkının Türkiye'ye yardım ulaştırmak için seferber olduğunu belirterek, "Türkiye'ye gönderilen arama kurtarma ekiplerinin sayısı bakımından Azerbaycan birinci ülke oldu." dedi.
6 Şubat'ta meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerde çok sayıda insanın yaşamını yitirmesinden büyük üzüntü duyduklarını belirten Aliyev, "Azerbaycan hükümeti ve halkı, depremler sonrasında Türkiye'ye insani yardım ulaştırmak için seferber oldu." diye konuştu.
Aliyev, Azerbaycan'dan arama kurtarma ekipleri, sağlık personeli ve gönüllülerden oluşan 940 kişilik grubun Türkiye'deki deprem bölgesine gönderildiğini dile getirerek, "Türkiye'ye gönderilen arama kurtarma ekiplerinin sayısı bakımından Azerbaycan birinci ülke oldu. Ekiplerimiz 53 kişiyi kurtardı, 780 kişinin cesedine ulaştı. Sağlık personelimiz 3 binden fazla kişiye sağlık hizmeti gösterdi. AFAD ve diğer kuruluşların banka hesaplarına 45 milyon dolardan fazla para yatırıldı. 5 bin 300 ton insani yardım gönderildi." bilgisini paylaştı.
30 yıllık işgal döneminde Azerbaycan'ın yüzlerce şehri ve köyünün, tarihi ve dini anıtları ve mezarlıklarının kasıtlı şekilde Ermenistan tarafından yıkıldığına dikkati çeken Aliyev, yabancı uzmanların, yerle bir edilen Ağdam şehrini "Kafkasya'nın Hiroşiması" diye nitelendirdiklerini belirtti.
Aliyev, Karabağ ve Doğu Zengezur'da 67 camiden 65'inin Ermenilerce yıkıldığını, ikisinin ise domuz ve inek ahırı olarak kullanıldığını kaydetti.

Azerbaycan'a ait doğal kaynakların yağmalandığını, çevreye ciddi zarar verildiğini anlatan Aliyev, "1. Karabağ Savaşı'nda yaklaşık 4 bin vatandaşımız kaybolmuştur. Bunların neredeyse tamamı işkence görerek katledilmiştir. Topraklarımız kurtarıldıktan sonra birkaç yerde toplu mezarlar tespit ettik. Ermenistan, hala kayıp insanlarımızla ilgili bilgi vermekten kaçınıyor." diye konuştu.
Ermenistan'ın işgali nedeniyle Azerbaycan'ın dünyanın en fazla "mayın kirliliği" olan ülkelerinden biri haline geldiğine dikkati çeken Aliyev, 2. Karabağ Savaşı'ndan sonra yaklaşık 300 Azerbaycanlının Ermenilerin döşediği mayınların patlaması sonucu hayatını kaybettiğini veya ağır yaralandığını söyledi.
Aliyev, 2022'de Prag ve Soçi'de yapılan görüşmelerde Ermenistan'ın Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini tanıdığını fakat buna rağmen kendi ordularını hala tam olarak Azerbaycan topraklarından çıkarmadığını ifade etti.
Karabağ'da hala yasa dışı Ermeni grupların ve suç çetelerinin bulunduğuna işaret eden Aliyev, "Ermenistan, Zengezur Koridoru'nun açılması hususundaki yükümlülüğünden de kaçınmaktadır. Ermenistan, 10 Kasım 2020'de imzalanan üçlü bildiriyi kabaca ihlal etmektedir ve bundan dolayı sorumlu tutulmalıdır." diye konuştu.
"SIFIRDAN 9 YENİ ŞEHİR KURUYORUZ"
Cumhurbaşkanı Aliyev, Karabağ ve Doğu Zengezur'da geniş kapsamlı imar çalışmalarını hayata geçirdiklerini söyledi.
"Azerbaycan, Ermenistan tarafından yıkılan büyük arazilere hayatı geri getiriyor." diyen Aliyev, şu bilgileri paylaştı: "Biz sıfırdan 9 yeni şehir ve ilk aşamada 300'den fazla köy ve kasaba kuruyoruz. Bu, bir hükümetin çatışma sonrasında kendi finansal kaynaklarıyla hayata geçirdiği nadir ve benzeri görülmeyen yeniden imar modelidir. Zorunlu göçmenlerin kendi ata yurtlarına dönüşü için 'Büyük Dönüş Programı'nın uygulanmasına başladık. İmar sürecinde Türk şirketleri, çok sayıda altyapı projesinde aktif rol alıyor. Türk şirketleriyle imzalanan anlaşmaların değeri 3 milyar dolardan fazladır."
"TÜRK DÜNYASI DAHA BÜYÜK COĞRAFYAYI KAPSAMAKTADIR"
Aliyev, Türk dünyasının Türk devletlerinin sınırlarıyla kısıtlı olmadığını vurguladı.
Türk dünyasının daha büyük coğrafyayı kapsadığını belirten Aliyev, şunları kaydetti: "Dünyada 50 milyondan fazla Azerbaycanlı bulunmaktadır. Bunların sadece 10 milyonu Azerbaycan'da yaşamaktadır. 1920'de Sovyet hükümetinin kararıyla tarihi topraklarımız olan Batı Zengezur'un Azerbaycan'dan koparılarak Ermenistan'a verilmesi, Türk dünyasının coğrafi olarak kopmasına neden olmuştur. Şimdiki Ermenistan topraklarında yaşayan Azerbaycanlılar oradan kovulmuştur.
Ermenistan, Karabağ ve Doğu Zengezur'da yaptığı gibi şimdiki Ermenistan arazisinde yani Batı Azerbaycan'da kültürel mirasımızı, tarihi anıtlarımızı, camilerimizi yıkmıştır. Azerbaycan, defalarca UNESCO'ya şimdiki Ermenistan topraklarında Azerbaycan kültürel mirasının durumunun öğrenilmesi hususunda başvuruda bulunmuştur ve olumlu yanıt beklemektedir.
Batı Azerbaycan'da etnik temizliğe uğrayan soydaşlarımız, Batı Azerbaycanlılar Topluluğunu oluşturdu. Onlar, tarihi topraklarına barış yoluyla dönmeyi amaç edindiler. Batı Azerbaycanlılar Topluluğunun hazırladığı dönüş konseptine göre şimdiki Ermenistan topraklarından sınır dışı edilen Azerbaycanlıların kendi yurtlarına dönüşü için onay ve garanti mekanizmasına sahip, hukuki zorunluluk içeren uluslararası mutabakat sağlanmalıdır."
Azerbaycan devleti olarak Karabağ'da yaşayan Ermenilerin bireysel hak ve güvenliklerini sağlayacaklarını belirten Aliyev, Ermenistan'ın da mütekabiliyet ilkesi gereği Batı Azerbaycanlıların hak ve özgürlüklerini sağlaması gerektiğini vurguladı.
TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI ANKARA'DA TOPLANDI
Türk Devletleri Teşkilatı, deprem gündemi ile olağanüstü olarak toplandı. Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşen toplantı Ankara'da yapıldı.

OLAĞANÜSTÜ ZİRVENİN GÜNDEMİ: ASRIN FELAKETİ
Başkan Erdoğan liderliğinde gerçekleşen Türk Devletleri Teşkilatı Olağanüstü Zirvesi'nin ana gündem maddesi asrın felaketi.
Zirvede, neler yapılabileceğine yönelik kararlar alındı.
KKTC İLK KEZ BİR ZİRVEYE KATILDI
Ankara'daki kritik zirvede tarihi bir gelişme de yaşandı.
KKTC, Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'ne devlet olarak katıldı. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Beştepe'ye geldi.
KKTC'nin yanı sıra Türkmenistan ve Macaristan da zirvede gözlemci olarak yer aldı.
TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI OLAĞANÜSTÜ ZİRVESİ ANKARA BİLDİRİSİ YAYIMLANDI:
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Olağanüstü Zirvesi Ankara Bildirisi'nde, TDT Devlet Başkanlarının, depremlerin ardından toparlanma ve yeniden inşa çabalarında Türkiye ile dayanışma içinde oldukları vurgulandı.
Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde yapılan zirvenin ardından Ankara Bildirisi imzalandı.
Bildiri, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yanı sıra Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ve Dönem Başkanı Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev tarafından imza altına alındı.
Türkiye'nin güneydoğu bölgesinde 6 Şubat'ta binlerce kişinin hayatına mal olan, binlerce kişinin yaralanmasına ve ağır bir tahribata yol açan, iki yıkıcı deprem sebebiyle Türk halkına taziyelerin iletildiği bildiride, depremlerden ağır şekilde etkilenen bölgelere derhal yardım eli uzatmaları sebebiyle üye ve gözlemci devletlerin halklarına, diğer ülkelere, uluslararası kuruluş ve platformlara şükran sunuldu.
Türkiye'deki yıkıcı depremleri müteakiben, TDT üye ve gözlemci devletlerinin ivedi müdahalesi ve arama kurtarma ekiplerinin hızlı şekilde konuşlandırılmasının takdir edildiği bildiride, Birleşmiş Milletler tarafından Türkiye için Deprem Acil Yardım Çağrısı yapılmasının ve Avrupa Birliği (AB) Komisyonu ile İsveç AB Konseyi Başkanlığı tarafından Türkiye ve Suriye'ye küresel desteği seferber etmek üzere ortaklaşa düzenlenecek bir Uluslararası Bağış Konferansının duyurulmasının memnuniyetle karşılandığı ifade edildi.
Afetler karşısında arama kurtarma ekiplerinin hızlı konuşlandırılmasının yanı sıra insani yardımın süratle ulaştırılmasının önemine vurgu yapılan bildiride, "Türk Dünyası 2040 Vizyonu" doğrultusunda, TDT bölgesinde ve dünya genelinde doğal afetlerin önlenmesi, bunlara müdahale edilmesi ve üstesinden gelinmesi için ikili ve çok taraflı işbirliği ve koordinasyonun gerekliliğine işaret edildi.
2021 TDT 8. Zirvesi Bildirisi'nin 51. fıkrası doğrultusunda, 21 Aralık 2022'de Ankara'da AFAD'da gerçekleştirilen TDT Afet ve Acil Durum Yönetimi Bakanlar Toplantısı'nın, Sivil Koruma Mekanizması kurulmasına ilişkin sonuçlarının memnuniyetle karşılandığı belirtilen bildiride, 8. Zirve Bildirisi'nde ilgili Bakanlıklara yeşil teknolojiler ve akıllı şehirler konusunda işbirliği başlatma talimatı verme kararları alındığı hatırlatıldı.
"DAYANIŞMAYI GÜÇLENDİREN FAALİYETLER DESTEKLENECEK"
Türk Devletlerinin, "Türk Dünyası 2040 Vizyonu"nda belirtilen vizyon ve hedeflerin gerçekleştirilmesinde kaydettikleri üstün siyasi, ekonomik ve sosyokültürel ilerlemenin takdirle karşılandığı aktarılan bildiride, TDT'nin, Türk dünyasının değerlerini ve menfaatlerini teşvik etmeye yönelik faaliyetlerini destekleme taahhütleri teyit edildi.
Ticaret, ulaştırma, yatırım, turizm, bölgesel bağlantı ve stratejik insan kaynakları yönetimi alanlarında Türk dünyasının işbirliği ve koordinasyonunun derinleştirilmesi ve güçlendirilmesinde TDT'nin giderek artan merkezi rolüne vurgu yapılan bildiride, bölgesel ve uluslararası alanlarda iş birliklerini ilerletmek için tüm imkanların araştırılması taahhüt edildi.
Ankara Bildirisi'nde, TDT'nin dönüşümünde ve Türk dünyasının daha da bütünleşmesinde bir başka dönüm noktası olan tarihi Semerkant Zirvesi'nin başarılı şekilde düzenlenmesinden dolayı Özbekistan Cumhuriyeti'nin Dönem Başkanlığı takdir edildi.
Dönem Başkanının, TDT üye ve gözlemci devletleri halklarının barış, istikrar, güvenlik ve refahını sağlamanın yanı sıra dayanışmayı güçlendirmeyi amaçlayan faaliyetlerini destekleme kararlılığının altı çizildi.
Cumhuriyetin kuruluşunun 100'üncü, Türk Hariciyesinin temellerinin atılmasının 500'üncü yıl dönümü dolayısıyla Türkiye Cumhuriyeti'nin kutlandığı bildiride, nevruz ve ramazan ayı vesilesiyle tüm üye ve gözlemci devletlerin halklarının esenliği ve refahı için en içten dilekler ifade edildi.
Bazı ülkelerde Müslümanların kutsal değerlerine karşı son zamanlarda işlenen nefret suçlarından endişe duyulduğu aktarılan bildiride, bu bağlamda, farklı inanç ve kültürlere sahip insanlar arasında, barış içinde bir arada yaşama, diyalog ve uyumun sürdürülebilmesi için farklı kültürler arasında karşılıklı saygının hayati önemine vurgu yapıldı.
"İHTİYAÇ DUYULMASI HALİNDE YARDIMLARA DEVAM"
TDT Devlet Başkanlarının, depremlerin ardından toparlanma ve yeniden inşa çabalarında Türkiye Cumhuriyeti halkı ve hükümeti ile dayanışma içinde olduklarını ifade ettikleri belirtilen bildiride, üye ve gözlemci devletlerin yanı sıra diğer ülkeler ve uluslararası teşkilatlar, platformlar tarafından görevlendirilen acil müdahale ekiplerinin yürüttükleri özverili arama ve kurtarma operasyonlarının takdirle karşılandığı aktarıldı.
Aralıksız çabalarıyla çok sayıda hayat kurtaran ekiplere şükran sunulan bildiride, şunlar kaydedildi:
"TDT üye ve gözlemci devletler, ulusal tıbbi kurtarma ekipleri arasında işbirliğini güçlendirmeye ve ortak kapasite geliştirme faaliyetlerinde bulunmaya hazır olduklarını, depremden etkilenenlere ihtiyaç duyulması halinde ve duyulduğu zamanda insani yardım sağlamaya devam etmeye hazır olduklarını yinelediklerini, AB Komisyonu ve İsveç Konsey Başkanlığı tarafından 20 Mart 2023 tarihinde Brüksel'de ortaklaşa düzenlenmesi planlanan Uluslararası Bağışçılar Konferansı'na üyelerini katılmaya teşvik ettiklerini, meydana gelebilecek olası afet ve acil durumlarda ihtiyaçların etkili, eş güdümlü ve zamanında karşılanması amacıyla TDT'nin ulusal afet yönetim makamları arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi konusunda mutabık kaldıklarını ve bu bağlamda ilgili makamlara Kazakistan Cumhuriyeti'nin Türkistan şehrinde düzenlenecek TDT 10. Zirvesi'ne kadar 'Türk Devletleri Teşkilatı Sivil Koruma Mekanizmasının Kurulmasına İlişkin Anlaşma'nın imzalanması talimatı verdiklerini beyan etmişlerdir."
"NEFRET SUÇLARI KINANDI"
Bildiride, afet sonrası ihtiyaç değerlendirmesinin, etkilenen bölgelerin toparlanması ve yeniden inşası süreci boyunca Türkiye'ye desteğin sürdürülmesinde uluslararası toplum için iyi bir referans noktası oluşturacağı ifade edildi.
Bu çabaların, "daha iyi bir dünyayı yeniden inşa et", "enerji verimliliği' ilkelerine dayandırılması arzusunun memnuniyetle karşılandığı da aktarılan bildiride, Türk dünyasında daha dirençli, sürdürülebilir ve yeşil kalkınmanın, kamu mallarının yeniden canlandırılmasındaki özel rolüne dikkat çekildi.
Bildiride, şunlar kaydedildi:
"TDT Devlet Başkanları, gözlemci devletlerin TDT faaliyetlerine aktif katılımını takdir ettiklerini ve KKTC'nin TDT Olağanüstü Zirvesi'ne katılımını not aldıklarını, TDT üye devletlerinin ekonomik potansiyelini harekete geçirmeyi ve aralarındaki ticari ve ekonomik işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan 'Türk Yatırım Fonu Kuruluş Anlaşması'nın imzalanmasını memnuniyetle karşıladıklarını beyan etmişlerdir."
Bildiride, Kazakistan, Türkmenistan ve Türkiye'de yaklaşan genel seçimler ve Cumhurbaşkanı seçimleri ile Özbekistan'daki referandumun başarılı şekilde sonuçlanacağı yönündeki kanaatler de aktarıldı.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a, "Türk Dünyası'nın birlik ve beraberliğine, güvenlik ve refahına sağladıkları güçlü ve kalıcı katkılar ile TDT'nin birlik ruhunun pekiştirilmesindeki dirayetli liderliği dolayısıyla şükran sunulan" bildiride, seçimlerde başarı diledikleri iletildi.
Bildiride, UNESCO tarafından bir "Dünya Türk Dili Günü" ilan edilmesine yönelik taahhütlerin yeniden teyit edildiği de kaydedildi.
Liderlerin bildirisinde, Kur'an-ı Kerim'e yönelik son zamanlarda işlenen suçlar ile Müslümanları rencide eden, gelecekte yeni ırkçı, yabancı, İslam düşmanlığı içeren provokasyon ve saldırılara zemin hazırlayabilecek nefret suçlarının en güçlü ifadelerle kınandığı aktarıldı.
Azerbaycan'ın Tahran Büyükelçiliğine yapılan silahlı saldırının da kınandığı bildiride, olayın sorumlularının adalet önüne çıkarılması için hızlı ve kapsamlı bir soruşturma yapılması çağrısında bulunuldu.
TDT Sekretaryası'nın faaliyetlerinde elde edilen önemli başarıların takdirle karşılandığı aktarılan bildiride, Sekretarya'nın kapasitesinin daha da güçlendirilmesi yönündeki kararlılık vurgulandı.
Bildiride, devlet başkanlarının, TDT'nin planlanan 10. Zirvesi için hazırlıkların hızlandırılması talimatını vermeyi kabul ettikleri de ifade edildi.
"BAŞKAN ERDOĞAN'A ŞÜKRAN DİLEKLERİ İLETİLDİ"
Kazakistan'ın Ekim 2023'te Türkistan şehrinde yapılacak 10. TDT Zirvesi'ne ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu bir kez daha teyit ettiği aktarılan bildiride, TDT Devlet Başkanları, TDT Ankara Olağanüstü Zirvesi müzakerelerinin başarılı şekilde sonuçlanmasını sağlayan Başkan Erdoğan'a derin şükranları sundu.
Türk Hükümeti ve halkının içten misafirperverliğinin takdirle karşılandığı belirtilen bildiride, TDT Genel Sekreterinin, bildiride öngörülen karşılıklı eylem ve ortak çabaların eş güdümünü sağlamakla görevlendirildiği kaydedildi.