ABD'den "NATO 3.0" hamlesi: Avrupa'daki askeri varlık masaya yatırılıyor
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Washington yönetiminin Avrupa'daki askeri varlığını kapsamlı şekilde gözden geçireceğini ve kıtanın güvenliğinde Avrupa ülkelerinin daha fazla sorumluluk üstlenmesini hedefleyen yeni bir sürecin başlatıldığını açıkladı.
Brüksel'de düzenlenen NATO Savunma Bakanları Toplantısı'nda konuşan Hegseth, "NATO'nun olması gerektiği hale gelmesi için çabalarımızı artırıyoruz. Avrupa'nın kendi savunmasında öncü rol üstlendiği, daha dengeli bir ittifak inşa etmek istiyoruz" dedi.
Hegseth, "NATO 3.0 incelemesi" olarak adlandırılan çalışmanın yaklaşık altı ay süreceğini ve ABD'nin Avrupa'daki askeri konuşlanmaları ile üslerinin detaylı şekilde değerlendirileceğini söyledi.
ABD Savunma Bakanı, inceleme sürecinde ABD Avrupa Komutanlığı'nın, Kongre'nin ve müttefik ülkelerin görüşlerinin de dikkate alınacağını belirtti. Hegseth, amaçlarının Avrupa ülkelerinin konvansiyonel savunma konusunda daha fazla sorumluluk üstlendiği yeni bir modele "hızlı ve geri döndürülemez şekilde" geçiş yapmak olduğunu ifade etti.
NATO Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genel Sekreteri Mark Rutte (REUTERS)
Ayrıca bu çalışmanın, ABD ordusunun Washington'un küresel ihtiyaçlarına uygun şekilde yeniden konumlandırılmasına da katkı sağlayacağını vurguladı.
"NATO 2.0 BİR SAPMA DÖNEMİYDİ"
Hegseth konuşmasında Soğuk Savaş sonrası dönemi de sert sözlerle eleştirdi.
"NATO 2.0" olarak tanımladığı dönemde ittifakın askeri bir güç olmaktan uzaklaştığını savunan Hegseth, bu süreci "dikkat dağınıklığı, sanayisizleşme ve askerden arındırma dönemi" olarak nitelendirdi.
ABD Savunma Bakanı, "Tanklar, savaş uçakları ve hava savunma sistemleri yerine cinsiyet eşitliği, iklim değişikliği ve savunma harcamalarında kemer sıkma politikaları ön plana çıktı. Bu aynı zamanda bedavacılık dönemiydi" ifadelerini kullandı.
Hegseth'e göre NATO 3.0'ın, ittifakın kuruluş yıllarındaki sert ve caydırıcı askeri yapıya geri dönmesini sağlaması gerekiyor.
SAVUNMA HARCAMALARINA SERT UYARI
ABD Savunma Bakanı, NATO üyelerine savunma harcamaları konusunda da net mesaj verdi.
Hegseth, Washington'un artık güvenlik yükünü tek başına taşımaya niyetli olmadığını belirterek, ABD'nin NATO'ya yaptığı mali katkının müttefik ülkelerin savunma harcamalarına bağlı olacağını söyledi.
"Yıllık NATO katkımız, diğer ülkelerin savunma harcaması hedeflerini karşılamasına bağlı olacak" diyen Hegseth, Lahey'de düzenlenen 2025 NATO Zirvesi'nde üyelerin gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5'ini savunmaya ayırma hedefi üzerinde uzlaştığını hatırlattı.
Müttefiklerin gerekli harcamaları yapmaması halinde ABD'nin mali katkılarının da azalacağını belirten Hegseth, "Amerika, Avrupa'nın savunması için Avrupalı müttefiklerinden daha fazla ödeme yapamaz ve daha fazla sorumluluk üstlenemez" dedi.
İRAN SAVAŞINDA AVRUPALI MÜTTEFİKLERE TEPKİ
Hegseth, İran savaşı sırasında bazı Avrupa ülkelerinin ABD ordusuna üs kullanım izni vermediğini ve hava sahalarını açmak konusunda isteksiz davrandığını da öne sürdü.
Bu tutumu sert sözlerle eleştiren Hegseth, "Çok fazla müttefikimiz 'hayır' dedi ya da bizi karmaşık hukuki tartışmaların içine çekmeye çalıştı. Bu utanç vericiydi" ifadelerini kullandı.
ABD Savunma Bakanı, söz konusu kısıtlamaların Amerikan askerlerini riske attığını savunarak, İran'ın Avrupa'nın çıkarlarını ABD'den bile daha doğrudan tehdit ettiğini ileri sürdü.
Hegseth, başlatılan altı aylık inceleme kapsamında gelecekte ABD'nin üs erişimi ve hava sahası kullanım haklarının açık ve garanti altına alınmış şekilde düzenlenmesinin de hedeflendiğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump da uzun süredir NATO üyelerini savunma yükünü yeterince paylaşmamakla eleştiriyor ve Avrupa ülkelerinin güvenlik için daha fazla kaynak ayırması gerektiğini savunuyor.
