ANALİZ | Avrupa güvenliğine "Yunanistan" gölgesi: Atina, AB'yi savaşa mı sürüklüyor?

Mevcut dünya düzeni sonu gelmeyen gerilimlerle sarsılırken, küresel güç dengeleri de hızla değişiyor. ABD'nin Avrupa güvenliğine verdiği desteğin azalmasıyla birlikte kıtada yeni bir güvenlik mimarisi arayışı hız kazanırken, Türkiye'nin stratejik önemi her geçen gün daha fazla ön plana çıkıyor.

Ancak Brüksel-Ankara hattında yaşanan yakınlaşma, dış politikasını uzun yıllardır Türkiye karşıtlığı üzerine şekillendiren Yunanistan'da ciddi rahatsızlık oluşturuyor.

AVRUPA'DA GÜVENLİK ALARMI

Rusya-Ukrayna savaşı, enerji güvenliği, göç krizi ve ekonomik rekabet gibi başlıklarda ciddi sınamalarla karşı karşıya kalan Avrupa, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en hassas dönemlerinden birini yaşıyor.

Bu süreçte Türkiye'nin Avrupa güvenliği açısından taşıdığı önem de daha yüksek sesle dile getirilmeye başlandı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, "Bölgesel krizlerin ve güvenlik tehditlerinin Avrupa sınırlarına dayandığı bir dönemde, Türkiye ile hem askeri hem de savunma sanayisi alanında derin bağlar kurmak Avrupa güvenlik mimarisinin geleceği için zorunludur" ifadelerini kullanmıştı.

Avrupa güvenlik ararken Türkiye stratejik ortak olarak öne çıkıyor

YUNANİSTAN'DA DEĞİŞMEYEN SİYASET: TÜRKİYE KORKUSU

Avrupa yeni güvenlik arayışlarına yönelirken, kıtanın güneydoğusunda farklı bir tablo dikkat çekiyor.

Ekonomik ve diplomatik sorunların yıllardır çözülemediği Yunanistan'da dış politikanın merkezinde Türkiye yer alıyor. Atina'da hükümetler değişse de değişmeyen bir siyaset dili bulunuyor.

Brüksel-Ankara hattındaki yakınlaşma Atina'da ciddi rahatsızlık oluşturuyor

Yunan diplomatlar, "Yunanistan'ın savunma harcamalarını artırmasının ve silahlanmasının tek bir sebebi vardır, o da yanı başımızdaki komşumuzdur. Ulusal güvenliğimize yönelik varoluşsal tehdit oluşturan tek ülke Türkiye'dir" sözleriyle bu yaklaşımı ortaya koyuyor.

Ülkede ekonomik sorunlar gündeme geldiğinde Türkiye öne çıkarılıyor, savunma bütçelerindeki artış Türkiye gerekçesiyle savunuluyor, yeni askeri anlaşmalar ise yine Türkiye üzerinden meşrulaştırılıyor.

Avrupa'nın yeni savunma denkleminde Türkiye kritik rol üstleniyor

ATİNA GERÇEKTEN TEHDİTTEN Mİ KORUNUYOR?

Uzmanlara göre ortaya çıkan tablo önemli bir soruyu da beraberinde getiriyor: Atina gerçekten bir tehditten korunmaya mı çalışıyor, yoksa siyasi söylemini sürdürebilmek için bir tehdide ihtiyaç mı duyuyor?

Dünya siyaset tarihinde korku, toplumları yönlendiren en etkili araçlardan biri olarak öne çıkıyor. Çözülemeyen ekonomik ve siyasi sorunlar karşısında yöneticilerin daha büyük tehdit algıları oluşturarak gündemi değiştirmeye çalıştığı sıkça görülen bir yöntem olarak değerlendiriliyor.

Yunanistan dış politikasını yıllardır Türkiye tehdidi söylemiyle şekillendiriyor

DIŞA BAĞIMLILIK ARTIYOR

Son yıllarda Yunanistan'ın İsrail ile askeri ilişkilerini derinleştirmesi, Fransa ile savunma iş birliklerini genişletmesi ve ABD'nin askeri varlığına yeni alanlar açması dikkat çekiyor. Ancak yabancı nüfuzun ve dışa bağımlılığın arttığı bu süreç, Atina tarafından "bağımsızlık politikası" olarak sunuluyor.

Oysa tarihsel tecrübeler, devletlerin yabancı güçlerin stratejik planlarına daha fazla bağlandıkça hareket alanlarının daraldığını ortaya koyuyor.

Atina yönetimi Avrupa'yı Türkiye karşıtı cepheye çekmeye çalışıyor

AVRUPA'NIN KARŞI KARŞIYA OLDUĞU ASIL RİSK

Uzmanlara göre Avrupa açısından dikkat edilmesi gereken nokta da burada başlıyor.

ABD desteğinin azalmasıyla birlikte Türkiye'nin Avrupa için taşıdığı stratejik değerin farkında olan Atina yönetimi, ikili meseleleri Avrupa'nın ortak sorunu haline getirmeye çalışıyor. Her bölgesel gerilimi kıtasal güvenlik meselesi olarak sunan Yunanistan, Brüksel'i daha fazla taraf olmaya çağırıyor.

Ancak Avrupa'nın bugün ihtiyaç duyduğu şeyin yeni gerilimler değil; yeni enerji koridorları, güvenli ticaret yolları, Doğu Akdeniz'de istikrar ve sürdürülebilir bir güvenlik mimarisi olduğu belirtiliyor. Bu noktada Türkiye'nin jeopolitik konumu ve diplomatik kapasitesi Avrupa açısından kritik bir unsur olarak öne çıkıyor.

ABD desteği azalırken Avrupa'nın Türkiye'ye ihtiyacı daha da artıyor

BRÜKSEL ORTAK ÇIKAR DERKEN, ATİNA ORTAK DÜŞMAN ARIYOR

Brüksel ile Ankara arasındaki ilişkiler son dönemde ivme kazanırken, Yunanistan'ın söylemlerinde gerilim dili ağırlığını koruyor.

Avrupa ortak çıkarlar etrafında yeni bir güvenlik mimarisi inşa etmeye çalışırken, Atina'nın ortak düşman algısı oluşturmaya yönelik siyaseti soru işaretlerini beraberinde getiriyor. Uzmanlar, korku üzerine kurulan politikaların yalnızca ilgili ülkeyi değil, komşularını ve müttefiklerini de etkileyerek bölgesel istikrarsızlığı derinleştirebileceğine dikkat çekiyor.

ÇÖZÜMÜN ADRESİ: AKILCI SİYASET VE DİYALOG

Avrupa için asıl tehdidin Türkiye değil, sürekli kriz üreten ve gerilimden beslenen bir anlayış olduğu vurgulanırken; Ankara her zaman olduğu gibi sağduyu ve uluslararası hukuk vurgusunu sürdürüyor.

Bölgesel barışın anahtarının gerilimde değil, diyalogda olduğunu belirten Başkan Recep Tayyip Erdoğan, "Biz bu hususta geçmişten bu yana şunu savunuyoruz: Mevcut meseleler çetrefilli olmakla birlikte uluslararası hukuk temelinde çözümsüz de değildir. Yeter ki iyi niyet, yapıcı diyalog ve çözüm iradesi olsun. Değerli dostum Kiryakos'la bu konuda hemfikir olduğumuzu memnuniyetle gördüm. İlişkilerimizin diğer tüm alanlarında 2023 yılından bu yana sağladığımız ivme gibi, Ege'de birbiriyle bağlantılı sorunların çözümü noktasında da ilerleme kaydedilebileceğine inanıyorum" sözleriyle barışçıl çözüm iradesini bir kez daha dünya kamuoyuna deklare etti.

Türkiye, gerilim yerine diyalogu, kutuplaşma yerine iş birliğini önceleyen yaklaşımıyla Avrupa'nın yeni güvenlik denkleminde kritik aktörlerden biri olmayı sürdürüyor.