Dijital platformlara yeni yaptırım hazırlığı: RTÜK, düzenleme taslağını AK Parti'ye gönderdi

Türkiye'de dijital yayın platformlarına uygulanan yaptırımların kapsamı uzun süredir tartışılıyor. Mevcut düzenlemede, 6112 sayılı Kanun'un 32. maddesi kapsamında verilen idari para cezalarının hesaplanmasında platformların ticari iletişim gelirleri esas alınıyor.

Ancak abonelik gelirlerinin bu hesaplamaya dahil edilmemesi, yaptırımların caydırıcılığına ilişkin soru işaretlerine yol açıyor. Reklam gelirlerinin yanı sıra abonelik ücretlerinden de önemli kazanç sağlayan platformlara kesilen cezaların, toplam gelirleri karşısında düşük kalabildiği değerlendiriliyor.

DİJİTAL PLATFORMLARA YENİ CEZA DÜZENLEMESİ

A Haber ve Sabah'ın müstehcenlik, çocuk istismarı ve şiddeti özendiren içeriklere karşı daha etkili yaptırımlar uygulanması gerektiğine yönelik gündeme taşıdığı tartışmaların ardından RTÜK'ten de adım geldi.

RTÜK tarafından AK Parti grubuna gönderilen düzenleme taslağıyla, dijital platformlara yönelik yaptırımların genişletilmesi hedefleniyor. Düzenlemenin hayata geçmesi halinde platformların Türkiye'deki abonelik gelirlerinin de ihlal durumunda uygulanacak para cezalarının hesabına dahil edilmesi öngörülüyor.

Böylece yaptırımların yalnızca reklam gelirleri üzerinden hesaplanmasının önüne geçilmesi ve cezaların daha caydırıcı hale getirilmesi amaçlanıyor.

(Foto: ahaber.com.tr Arşivi)

AVRUPA VE ABD'DE DİJİTAL PLATFORMLARA SERT YAPTIRIMLAR

Dijital platformlara yönelik düzenlemeler Avrupa ve ABD'de de gündemdeki yerini koruyor. Avrupa Birliği'nde 17 Şubat 2024'te yürürlüğe giren Dijital Hizmetler Yasası (DSA), kuralları ihlal eden şirketlere yıllık küresel cirolarının yüzde 6'sına kadar para cezası uygulanmasına imkan tanıyor.

Avrupa Birliği, Dijital Hizmetler Yasası'nı ihlal ettiği gerekçesiyle X platformuna 120 milyon euro para cezası uyguladı. İngiltere'de ise kurallara uymayan şirketler için yıllık cirolarının yüzde 10'una kadar ulaşabilen yaptırımlar öngörülüyor.

Türkiye'de de dijital platformlara yönelik yaptırımların kapsamının genişletilmesi ve mevcut mevzuatın dijital yayıncılığın koşullarına uyarlanması tartışılıyor.

(Foto: ahaber.com.tr Arşivi)

YERLİ MEDYA İÇİN DİJİTAL TELİF YASASI GÜNDEMDE

Yerli medya kuruluşlarının karşı karşıya olduğu bir diğer önemli başlık ise dijital telif hakları. Lisans ücretleri ve RTÜK payı gibi yasal yükümlülükleri bulunan yerli medya kuruluşları, dijital platformlarda ürettikleri özgün içeriklerin kullanılması ve bu içeriklerden doğan gelirlerin paylaşılması konusunda düzenleme bekliyor.

Özellikle Google'ın arama motoru güncellemelerinin özgün haber içeriklerinin görünürlüğünü etkilediği, kopya içeriklerin öne çıkabildiği yönündeki eleştiriler dijital telif düzenlemesi ihtiyacını yeniden gündeme taşıyor.

TBMM'de hazırlıkları sürdürülen Dijital Telif Yasası ile dijital platformlar ve servis sağlayıcılarının içerik üreticilerine karşı yükümlülüklerinin belirlenmesi hedefleniyor.

(Foto: ahaber.com.tr Arşivi)

META VE GOOGLE İÇİN DİJİTAL TELİF KURULU PLANI

TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas, daha önce yaptığı açıklamada Dijital Telif Yasası taslağına yönelik çalışmaların olgunlaştığını belirtmişti.

Elmas, dijital platformların içerik üreticilerinin emeklerinden önemli gelir elde ettiğini ancak bu gelirin içerik sahiplerine yeterince yansımadığını ifade ederek, içerik üreticilerinin ürettikleri eserlerden gelir elde edebileceği bir sistem kurmayı hedeflediklerini söylemişti.

Taslak çalışmaları kapsamında, Meta ve Google gibi dijital platformlar ile servis sağlayıcılarının yükümlülüklerinin denetlenmesi için Dijital Telif Kurulu kurulması öngörülüyor. Kurulun, telif anlaşmalarının yapılması ve uygulanmasının takibi ile taraflar arasında yaşanabilecek anlaşmazlıklarda hakemlik görevi üstlenmesi planlanıyor.

Rekabet Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Basın İlan Kurumu başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarının da kurulda yer alması gündemde.

(Foto: ahaber.com.tr Arşivi)

PARA CEZASINDAN LİSANS İPTALİNE KADAR YAPTIRIM

Dijital Telif Yasası taslağında, platformlar ile içerik üreticileri arasındaki anlaşmazlıklarda ihlal tespit edilmesi halinde uygulanabilecek yaptırımlar da yer alıyor.

Buna göre, ihlalin niteliği ve ağırlığına göre idari para cezası uygulanması, izin ve lisansların iptal edilmesi gibi yaptırımların gündeme gelmesi öngörülüyor. Vergi yükümlülükleri ve telif anlaşmalarına uyum da denetim başlıkları arasında bulunuyor.

Dijital platformlara yönelik RTÜK düzenlemesi ile Dijital Telif Yasası'nın hayata geçirilmesi halinde hem çocukları zararlı içeriklerden korumaya yönelik yaptırımların hem de yerli medyanın dijital dünyadaki telif haklarının yeniden şekillenmesi bekleniyor. Gözler, taslakların Meclis'teki yasama sürecine çevrildi.