ABD savaşları bitirirse ne olur? Petrolde "muazzam çöküş" senaryosu

Küresel piyasalar ABD'den gelen seçim sonuçları ve Washington yönetiminin Orta Doğu politikasına ilişkin mesajlarıyla hareketlendi. Petrol fiyatlarında sert düşüş yaşanırken altın ve gümüşte yukarı yönlü hareket dikkat çekti. Peki bu tablonun arkasında Trump yönetiminin değişen politikası mı var? Ekonomist Üzeyir Doğan, piyasalardaki hareketliliğin nedenlerini A Haber'de anlattı.

PİYASALARDA SERT HAREKETLİLİK: TRUMP ETKİSİ Mİ?

Yurt içi piyasalarda altının 6.100 lira civarındaki dip seviyesinden 6.500 liraya yükselmesi, aynı süreçte uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının sert düşüşe geçmesi, yaşanan hareketliliğin bir "Trump etkisi" olup olmadığı sorusunu gündeme getirdi.

ABD'de Demokratların Kongre seçimlerinde elde ettiği zafer, küresel piyasalarda dengeleri değiştirdi ve petrol fiyatlarında sert düşüşe yol açtı (Fotoğraf: ahaber.com.tr - ekran görüntüsü)

DEMOKRATLARIN KONGRE ZAFERİ TÜM PLANLARI DEĞİŞTİRDİ

Piyasalardaki dalgalanmanın arka planını değerlendiren Ekonomist Üzeyir Doğan, yaşanan gelişmelerin ABD seçimleri ve Demokratların zaferi üzerinden okunabileceğini belirtti.

Doğan, "Amerika'da Demokratların hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da ezici diyebileceğimiz bir çoğunlukla seçimleri kazanması, piyasalardaki tüm planları değiştirdi. Petrol fiyatlarında sert bir düşüş var. Özellikle akşam saatlerinde ABD Başkan Yardımcısı Vance'in açıklamaları oldu. Vance, seçimleri kaybetmelerinin nedeni olarak İran savaşını ve İsrail'le ilişkileri gösterdi." ifadelerini kullandı.

Washington yönetiminin iki yıl sonraki seçimlere yönelik olarak bir anket şirketi aracılığıyla halkın beklentilerini analiz etme sürecine gireceğini belirten Doğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu açıklamalar, Amerika'nın Orta Doğu politikasında köklü bir değişim yaşanabileceği beklentisini artırdı. Bugüne kadar İsrail'in emir eri gibi konumlanan bir Amerika yerine, Orta Doğu'da kendi çıkarlarını gözeten bir Amerika denklemine geçişin habercisi oldu."

Ekonomist Üzeyir Doğan, Brent petrolün 110 dolardan 94 dolara gerilemesinde İran savaşının sona erebileceği yönündeki beklentilerin etkili olduğunu söyledi (Fotoğraf: ahaber.com.tr - ekran görüntüsü)

BRENT PETROLDE BİR GÜNDE YÜZDE 10'A YAKIN DÜŞÜŞ

İran'la savaş riskinin azalması ve anlaşma ihtimalinin güçlenmesiyle piyasalarda belirgin bir fiyatlama eğilimi oluştuğunu ifade eden Ekonomist Üzeyir Doğan, Brent petrol fiyatlarındaki gerilemeye dikkat çekti.

Doğan, "Seçimlerden önce 110 dolar civarında olan Brent petrol fiyatları, şu an itibarıyla 94 dolar seviyelerine kadar gerilemiş durumda. Bir günlük düşüş neredeyse yüzde 10'a yaklaştı. Bu, oldukça büyük bir gerileme." dedi.

Fiyatlardaki düşüşün tek nedeninin seçimler olmadığını belirten Doğan, ekim ayında petrol arzının yükseldiğini, talebin ise beklentilerin gerisinde kaldığını hatırlattı. Piyasaların gelişmelere temkinli yaklaştığını vurgulayan Doğan, şu değerlendirmede bulundu:

"Piyasa ilk tepkisini oldukça sert verdi ancak bunun fiiliyata dönüştüğünü görmek isteyecektir. Çünkü savaş başladığından beri Trump, yaklaşık 50 kez 'Savaş bitti, İran'la anlaşmaya çok yakınız.' minvalinde açıklamalarda bulundu. Bu da 51'incisi olabilir. Ancak yine de piyasada bir umut ışığı doğdu."

Trump yönetiminin güçlü dolar politikasına geri dönebileceğini belirten Doğan, doların değer kazanması hâlinde altın ve gümüş fiyatlarında sert düşüş yaşanabileceği uyarısında bulundu (Fotoğraf: ahaber.com.tr - ekran görüntüsü)

TRUMP ZAYIF DOLAR POLİTİKASINDAN KALICI OLARAK VAZGEÇECEK

Cumhuriyetçilerin iki yıl sonraki seçimleri kazanabilmek için ekonomide yeni bir strateji oluşturacağını belirten Doğan, petrol fiyatlarının düşürülmesi, enflasyonun geriletilmesi ve Amerikan halkının alım gücünün artırılmasının öncelikli hedefler olacağını söyledi.

Doğan, Trump'ın dolar politikasındaki olası değişime ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Savaşa kadar zayıf dolarla ihracatı ve üretimi artırmayı savunan Trump, savaşla birlikte yurt dışından enflasyon ithal edilmemesi için mecburen güçlü dolar politikasına dönmüştü. Trump'ın seçimlerde aldığı bu yenilginin ardından zayıf dolar politikasından kalıcı olarak vazgeçmek zorunda kalacağı kanaatindeyim."

Altın ve değerli metallerdeki yön arayışına da dikkat çeken Doğan, yükselişin nedenlerinin doğru değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Doğan, "Altın ve gümüş fiyatlarında yükseliş var. Bu durum ilk etapta güvenli liman algısıyla açıklansa da aslında doların değer kaybetmesinin bir etkisiydi. Önümüzdeki günlerde dolar yeniden değer kazanmaya başlarsa, ki ben bu olasılığı yüksek görüyorum, altın ve diğer değerli metallerde sert düşüşleri yeniden görebiliriz. Petrolün düşüşünün arkasında belirgin bir gerekçe varken altın ve gümüşteki yükseliş anlık bir refleks. Doların değer kazanmasının altın ve gümüşü yeniden baskılayabileceği unutulmamalı. Bu nedenle temkinli hareket edilmeli." değerlendirmesinde bulundu.

"GÜÇLÜ DOLARA DÖNÜŞ ZORUNLU BİR GEÇİŞ OLACAK"

Trump'ın güçlü dolar politikasına kalıcı olarak yönelip yönelmeyeceğine ilişkin beklentileri de değerlendiren Ekonomist Üzeyir Doğan, böyle bir tercihin ekonomik zorunluluklardan kaynaklanacağını dile getirdi.

Amerikan halkının enflasyon nedeniyle ciddi bir alım gücü kaybı yaşadığına dikkat çeken Doğan, şu ifadeleri kullandı:

"Yıllık yüzde 3, 4 veya 5 gibi enflasyon oranları Amerikan halkı için kabul edilebilir rakamlar değil. Böyle bir ortamda doların değer kaybetmesi ve ithal malların daha pahalı hâle gelmesi, halkın tepkisini artırır. Bu nedenle refahı artırmak adına güçlü doların korunması şart. Trump zaten seçim sürecinde bunu görmüş ve doların değerlenmesine izin vermişti. Şu anda bu politikaya kalıcı olarak döneceği kanaatindeyim."

Kongre seçimlerinin sonuçlarının ABD'nin sahadaki stratejisini de değiştirebileceğini belirten Doğan, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

"Eğer Trump bu seçimi kazansaydı hem İran'a karşı daha agresif bir tutum sergileyebilir hem de zayıf dolar politikasına dönebilirdi. Ancak şu anki tabloda Orta Doğu'daki savaştan onurlu bir çıkış yolu arayacaktır. Cari açık gibi makroekonomik hedeflerden ziyade halkın alım gücünü artırmaya ve iki yıl sonraki seçimleri kazanmaya yönelik popülist politikalara geçiş yapacaktır."

İran ve Rusya-Ukrayna savaşlarının sona ermesi hâlinde petrol fiyatlarında muazzam bir çöküş yaşanabileceğini belirten Doğan, Brent petrolün 50 doların bile altına inebileceğini ifade etti (Fotoğraf: ahaber.com.tr - ekran görüntüsü)

"DEMOKRATLARIN BARIŞ İSTEYİP İSTEMEDİĞİ BELİRSİZ"

Ortaya konulan senaryolara ilişkin şüphelerini dile getiren diğer konuşmacı, küresel güçlerin ve silah lobilerinin tutumunu sorguladı.

"İnşallah öyle olur ancak İran sürecine daha da yüklenebileceklerini söyleyenler de var. Silah endüstrisi ve finans kapital bu dönemde çok büyük paralar kazandı. Trump 'Çıkıyorum.' dese bile onların buna izin verip vermeyeceği şüpheli. Ukrayna savaşını çıkaran ve Irak'ı dağıtan Demokratların gerçekten barış isteyip istemediği de belirsiz. Temennimiz bu pembe tablonun gerçekleşmesi. Çünkü bölgede sadece Türkiye savaşların bitmesini istiyor. Tepemizde Ukrayna-Rusya Savaşı, güneyimizde ise Hürmüz ve Kızıldeniz'i kontrol eden Husiler ve İran krizi var. Bunun faturası her açıdan yine bize patlıyor." ifadelerini kullandı.

"SAVAŞ BİTERSE PETROLDE MUAZZAM ÇÖKÜŞ YAŞANABİLİR"

Demokratların Kongre zaferi sonrasında Brent petrolde yaşanan düşüşü değerlendiren uzmana, yakın gelecekte İran savaşının resmen sona ermesi, tarafların müzakere masasına oturarak anlaşmaya varması, Trump'ın siyasi açıdan sıkışması ve Netanyahu'nun sistemden çıkması hâlinde petrol ve altın piyasalarında nasıl bir tablo oluşabileceği soruldu.

Beklenen barış ve normalleşme ortamında petrol fiyatlarında tarihi düşüşler yaşanabileceğini belirten Ekonomist Üzeyir Doğan, Brent petrolün 50 doların altına gerileyebileceğini söyledi.

Doğan, olası senaryoya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

"Brent petrolde 60 doları, hatta 50 dolarlı rakamları bile görebiliriz. Zaten dünyada petrole duyulan ihtiyacın azaldığı ve yenilenebilir enerjinin ön plana çıktığı bir dönemden geçiyorduk. Hatırlanacağı üzere savaş öncesinde 60 dolar civarında olan petrol için 2027 projeksiyonlarında 50 dolarlı seviyeler telaffuz ediliyordu.

Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'in petrol sevkiyatına tam güvenlikli şekilde izin vermesi ve savaşın tamamen sona ermesi durumunda çok sert bir düşüş yaşanacaktır. Hatta daha da ileri gideyim: Bu savaşla birlikte Rusya-Ukrayna Savaşı da sona ererse petrol fiyatlarında muazzam bir çöküş görebiliriz. Fiyatlar, bahsettiğimiz seviyelerin bile altına inebilir."