Protestolar 7 ülkeye yayıldı! Avrupa'da sokaklar karıştı: Krizin ardında ne var?

Fransa'da fitili ateşlenen kitlesel eylemler ve şiddet olayları hızla diğer Avrupa ülkelerine sıçrarken, İtalya'nın Milano kentinde yaşanan kaosun ardından Başbakan Giorgia Meloni acil güvenlik toplantısı kararı aldı. Yağma, vandallık ve sokak çatışmalarıyla yangın yerine dönen Avrupa'daki tehlikeli gidişatı ve derinleşen krizi, Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Tolga Sakman, A Haber Ajans Bugün Moderatörü Cansın Helvacı'ya değerlendirdi.

FRANSA'DAKİ PROTESTOLAR AVRUPA'YA YAYILDI: İTALYA ALARMDA

Avrupa sokaklarındaki kontrol edilemeyen gerilime dikkat çeken A Haber Ajans Bugün Moderatörü Cansın Helvacı, "Daha önce Sarı Yelekliler olayını birlikte uzun uzadıya takip etmiştik, sokaklarda benzer gösterileri görmüştük ama bu iş farklı noktalara sıçradı. Meloni açıklama yaptı, acil güvenlik toplantısı kararı aldı. Avrupa'nın birçok yeri adeta yangın yeri. Asıl sebebi ne olarak yorumluyorsunuz, bu yağmalar işi nereye götürebilir?" sorusuyla tablonun ciddiyetini ortaya koydu.

Olayların fitilini ateşleyen süreci aktaran Dr. Tolga Sakman, "Aslında öğrencilerin başlatması hareketi, biraz Fransız hükümetinin elini kolunu bağladı başta. Yani gençler, 18 yaşından küçükler vesaire sokakta olunca, 2018'de alınan kararlar uygulanmadı. 2018'de ne karar alınmıştı? Sarı Yelekliler sokakları yine böyle yangın yerine çevirince Macron taleplerinin bir kısmını verdi ama karşılığında sokağa çıkmada sınırlılıklar getirdi, eylemde yüz kapatma yasağı, valilere bu tür eylemleri yasaklama hakkı verildi. Ama gençler sokağa çıkınca bunlar uygulanmadı. Ortalık bir kere yangın yerine dönünce Sarı Yelekliler başta olmak üzere diğer gruplar da dahil oldu" ifadelerini kullandı.

Fransa'da protestolar sırasında çıkan yangınlarda itfaiye ekipleri alevlere müdahale etti - foto: ahaber.com.tr

AVRUPA DERİN BİR DÖNÜŞÜM SANCISI YAŞIYOR

Krizin temelinde yatan yapısal tıkanıklıklara değinen Dr. Tolga Sakman, Macron yönetiminin duyarsızlığına işaret ederek, "Temel neden eğitim diye başladı ama geldiğimiz yerde konudan çok uzağız. Konu aslında biraz şu; Fransız toplumu ve aslında bakarsanız Avrupa'nın genelinde bir dönüşüm sancısı var. Çünkü o liberal ekonomi, liberal politikalarda dönüşüm başladı Avrupa'da. Fransa gibi ülkeler bu dönüşüme direnmeye çalışıyor. Devlet mekanizması artık bu şeye cevap vermiyor. Eylemler başladı, liberal politika gereği bunu çok ciddiye almayıp konsere giden bir devlet başkanı vardı. Bu iyice sinirlendirdi insanları. O siniri karşılamak için ulusa 8 dakika seslendi, hiçbir şey söylemedi. Biz aslında şunu görüyorduk; zaten Fransız olamamış, Fransız kimliği taşıyanlar da vardı sokakta. O bağı kuramamış insanlar da vardı" sözleriyle aktardı.

KITAYI TEHDİT EDEN 3 BÜYÜK KRİZ: EKONOMİ, GELECEK KAYGISI VE AŞIRI SAĞ

Avrupa'yı saran öfkenin üç temel sütun üzerine oturduğunu belirten Dr. Tolga Sakman, "Avrupa'daki durumu ben üç temel çerçeveye oturtuyorum. Birincisi ekonomik; evet o ekonomik daralma etkiliyor. Refah devletinde hiç olmayan güvenlik ve savunma harcamaları olmaya başladı. Bu, Avrupa'da daha önce sosyal devletten başka bir şey görmemiş kesim için felaket. İkincisi gelecek kaygısı. Gençler 'Çalışayım, okuyayım, maaşlı bir işe gireyim ama beklediğim hayat standardına hiçbir zaman ulaşamayacağım' diyor. Üçüncüsü de siyasi durum. Almanya'da yükselen o aşırı sağ AfD'nin yükselmesi bütün Avrupa'da tedirginlik yarattı. Fransa gibi temeli olan bir yerde de yükselme ihtimali; Le Pen şimdi avucunu ovalıyor, çünkü ona bir zemin oluştu. Bu üçü üst üste gelince gençleri veya toplumu ikna edeceğiniz bir enstrüman kalmıyor elinizde" dedi.

Eylemlerin ardından sokaklarda yanmış motosikletler ve enkaz yığınları kaldı - foto: ahaber.com.tr

SARI YELEKLİLERDEN FARKLI: HEDEF BELİRSİZ, ÖFKE BÜYÜK

Geçmişteki eylemler ile bugünkü dalga arasındaki farkı analiz eden Sakman, "Sarı Yelekliler'in 2018'deki talepleri; vergi artışına itiraz, emekli maaşına itiraz gibi daha netti. Ama bugün herkes sokakta, herkesin başka bir derdi var; kesin bir talep yok, net bir istek yok. Bunların neyin sokağa motive ettiğini de tek kelimeyle söyleyemiyoruz. Lidersiz bir hareket ve lidersiz hareket bir anda 'Biz de dahil olduk' diyor. Demek ki orada yine bir yönetim, bir tek akıl oluşmuş. Avrupa'da önü alınması zor ve bütün dünyayı da etkileyecek olan bir hareket" değerlendirmesinde bulundu.

Küresel teknolojik kırılmaların ve milyarderlerin açıklamalarının eylemlere yansımasını değerlendiren Cansın Helvacı'nın sorularını da yanıtlayan Dr. Sakman, "Elon Musk'ın bir süper manipülatör olduğunu unutmamak lazım. 3 yılı, 5 yılı kimse bilemez ama şunu biliyoruz; evet bütün dünyada bir dönüşüm var. Sayın Cumhurbaşkanı'nın da söylediği o tekno-oligarşi üzerinden söylediği şey bununla da ilişkili. Teknoloji üzerinden istihdam azaldı, ekonomiyi daraltan unsurlardan biri bu. Teknolojik dönüşüm zaten sıkıştırıyor, üstüne buna uyumlu hale getirilmeye çalışılan ekonomiler var" şeklinde konuştu.