Petroldeki yükseliş dev şirketlerinin kasasını doldurdu! Küresel baronlarla kirli iş birliği mi?
ABD'nin İran'a saldırıları sürerken, brent petrolde yaşanan yükseliş dünyada tedirginlikle takip ediliyor. Enerji piyasalarındaki hareketlilik A Haber'de ele alınırken Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doç. Dr. Furkan Kaya, dev petrol şirketlerinin savaş sürecinde elde ettiği yüksek kârlara dikkat çekerek küresel güçlerle olası iş birliği iddialarını değerlendirdi.
ABD ve İran arasında müzakere sürecine rağmen sahada yaşanan saldırılar tedirginlikle takip edilirken, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattığını duyurmasıyla petrol fiyatlarında artış yaşanıyor.
PETROL ŞİRKETLERİ MİLYARLAR KAZANDI
- Suudi Arabistan petrol şirketi Saudi Aramco, ilk çeyrek kârını %25 artırarak 32,5 milyar dolara çıkardı.
- Şirket, Hürmüz Boğazı'nı bypass ederek Doğu-Batı petrol boru hattıyla ihracatını sürdürdü.
- BP (İngiltere) 3,2 milyar dolar kâr açıkladı. Geçen yıla göre kârının 2 kat arttığını duyurdu.
- Shell (İngiltere-Hollanda), Katar'daki tesisin vurulmasına rağmen 6,9 milyar dolar kâr elde etti.
- TotalEnergies (Fransa) gelirini 4,2 milyar dolardan 5,4 milyar dolara yükseltti.
Enerji piyasasında Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 5,5 yükselirken, ABD'de ise benzin fiyatları halkta tepkilere neden oluyor. A Haber muhabiri İrfan Sapmaz Washington D.C.'de güncel petrol fiyatlarını aktarırken, Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doç. Dr. Furkan Kaya ise dev petrol şirketlerinin savaş sürecince elde ettiği milyar dolarlık kâr oranlarına dikkat çekerek çarpıcı analizlerde bulundu.
İRAN ORDUSUNDA ETNİK AYRIŞMA VE DEVRİM MUHAFIZLARI'NIN GÜCÜ
İran içerisindeki askeri yapılanmaların etnik kökenlerine ve güç dengelerine dikkat çeken Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doç. Dr. Furkan Kaya, "Devrim Muhafızları bildiğim kadarıyla çoğunlukla Farslardan oluşuyor ama İran ordusu, milli ordu Türklerden oluşuyor. Kurmay kadrosu içerisinde Türkler var ve birileri İran'ın merkezi ordusunu dışlıyor. Devrim Muhafızları'na artık olağanüstü hal var, komuta yönetim bende diyor." dedi.

"İRAN PETROLÜNÜN YÜZDE 60'I DEVRİM MUHAFIZLARI'NIN KONTROLÜNDE"
A Haber muhabiri İrfan Sapmaz o anlarda söze girerek İran'da petrol yönetiminin büyük çoğunluğunun Devrim Muhafızları tarafından sağlandığını vurgulayarak "Petrolün yüzde 60'ını şu anda Devrim Muhafızları kontrol ediyor. Mesut Pezeşkiyan'dan bu yüzden rahatsızlar. Mücteba Hamaney ile aralarında bir sorun yok ama bu savaş isteyen güçler petrolün yüzde 60'ını elinde bulunduran kesimler olarak Pezeşkiyan'ı devre dışı bırakmaya çalışıyorlar." ifadelerini kullandı.
Sapmaz ayrıca ABD'de benzin fiyatlarının 4,5- 5 dolar seviyesine yükseldiğine dikkat çekerek, Trump'ın gidişattan oldukça rahatsız olduğunu, ABD Başkanı'nın İran'a baskı oluşturmak ve brent petrolün düşmesi için saldırı atağına geçtiğini belirtti.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE PETROL PİYASASINDA "SAVAŞ BORSASI"
ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı ve İran'a yönelik sert söylemlerini değerlendiren Furkan Kaya, "Trump o noktada çok çamura batmak istemiyor. Meydan okudu, suikast ihtimalinden bahsedince 'Bin tane füze atarım, mahvederim onları' dedi ama Trump da bu savaşın devam etmemesini arzuluyor. Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü İran'a bırakmayacağını söyleyerek bu saldırıları düzenliyor olabilir. Hukuken İran'ın burayı açıp kapama yetkisi yok çünkü burası uluslararası bir su yolu." şeklinde konuştu.

KÜRESEL PETROL DEVLERİNDEN MİLYARLARCA DOLARLIK KÂR
Petrol şirketlerinin savaş sürecinde zarar etmesi gerekirken kâr elde etmesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kaya; "Bu istikrarsızlık sürerken petrol şirketlerinin zarar yerine kâr elde etmesini düşünmemiz gerekiyor. Bu normal bir durum değil. Biz bu şirketlerin ortağı değiliz ama bizim cebimizden çıktıkça bu şirketlerin kârı artıyor. Büyük şirketler aradaki marjın çıkmasıyla kâr elde ediyorsa bunun arkasında başka şeyler aramak lazım" ifadelerini kullandı.
PETROL DEVLERİNDEN KÜRESEL GÜÇLERLE KİRLİ İŞ BİRLİĞİ Mİ?
Savaşların arkasındaki ekonomik çıkarlara tarihsel örneklerle değinen Furkan Kaya, "Adolf Hitler, Barbarossa Harekatı'nı düzenleyeceği zaman Rockefeller'a ait New Jersey Oil Company'den destek almış, onlardan mazot almıştı. Kore Harbi'nde de Kuzey Kore askerlerini giydiren, donatan Amerikan şirketleriydi. Hem güneye hem kuzeye aynı firma mal satıyordu. İran-Irak savaşında da aynısı oldu; birine 'aslansın', diğerine 'kaplansın' dediler." sözleriyle küresel güçlerin geçmişte yapmış olduğu kirli oyunların günümüzde tekrar edebileceğine dikkat çekti.





