CANLI YAYIN
OVP'de neler var? Orta Vadeli Programda hedefler neler? İşte Türk ekonomisinin yol haritası...
Son dakika haberi... 3 yıllık yol haritası belli oldu. Başkan Erdoğan OVP'yi bugün açıklandı. OVP'de neler var? Uzman konuklar A Haber canlı yayınında konu ile ilgili önemli değerlendirmelerde bulundu.
Ekonomide 3 yıllık yol haritası, bugün Başkan Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklandı.
Orta Vadeli Program'da temel hedef, tek haneli enflasyon.
TÜRK EKONOMİSİNİN YOL HARİTASI
Orta Vadeli Programda hangi hedefler neler? Uzman konuklar A Haber'de değerlendirdi.
İşte o açıklamalardan satır başları;
VATANDAŞA NASIL YANSIYACAK?
A Para Yayın Koordinatörü Özlem Doğaner: İlk bakışta oldukça rasyonel ve rakamlar gerçekçi. Bunda sonraki süreçte ne yapılması ne planlanması gerekiyorsa altı çizilerek önemli bir noktaya gidilmesi gerekiyor. Vatandaşa nasıl yansıyacak? Aslında 14 bin dolarların üzerinde kişi başı gelirle yüksek seviyeli ülkeler statüsüne yükselmek gibi bir noktaya gelmiş olacak Türkiye. Bu program uygulandığı süre boyunca ve programın en önemli hedeflerinden biri bu.
ANA HEDEF ENFLASYON
Baktığımız zaman enflasyonun tek haneye düşmesi yani enflasyonla mücadele ana hedef. Aynı zamanda büyümeden taviz verilmeyen yüzde 4'lük bir büyüme hedefinin altına düşmeden aynı zaman bu 3 yıllık program dahilinde yaklaşık 2,7 milyon istihdam sağlayarak bundan da taviz vermeden yola gidiş var. İhracatın yükseldiği, turizmin büyüdüğü bir süreçten söz ediliyor.
PROGRAMIN HALKA DÖNÜŞÜ
Bu program aslında bize şunu gösteriyor; Türkiye ekonomisi bundan sonraki dönemde cari açığını azaltarak cari fazlaya doğru ilerleyecek ve bundan sonraki süreçte daha refah ve daha adil bir paylaşımın olduğu bir ülke konumuna doğru ilerliyoruz. Afetle ilgili de önemli adımların atılması program kapsamında yer alıyor. Aslında bütçe giderlerinin de önemli noktalarında bir tanesi. 7 temel eksene oturmuş durumda ve yapısal reformlarda bunun içinde yer alıyor.
Program kapsamında ortalama olarak yüzde 4,5'luk bir büyümeden söz ediyoruz. Zaten dünya ekonomisine baktığımız zaman 20 yılda dünya ekonomisinden 2 puan daha fazla büyüyen bir ekonomiden bahsediyoruz.
Büyüme denildiği zaman dünyanın özellikle pandemiden sonra yakalayamadığı bir seviyedir bu. Son yıllarda pandemiden sonra da bütün sıkıntılara rağmen dünya ortalamalarının üzerinde bir büyüme gerçekleştirdik. Genelde dünyanın en hızlı büyüyen ilk 3 ülkesinden biriyiz. Bu yıl sonunda turizm ve ihracat etkisiyle daha hızlı bir büyüme bekleniyor. MB'nin yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 55'di ancak burada bir değişim oldu ve beklentiler yüzde 65'e çıktı. 2026 yılı için hedef yüzde 8,5,
Takvim Gazetesi Ekonomi Müdürü Faruk Erdem: STK'ların yöneticileri yapılan toplantıya katıldı. Kabine program kapsamında hazır bulundu. Doğalgaz fiyatlarının belirlenmesi için Finans Merkezi'nde yer ayrılacak. Hollanda'da belirlenen doğalgaz ve maden fiyatları artık Türkiye'de belirlenecek. OVP'ye baktığımız zaman 85 milyona dokunacak. Yapılacak işler sırlanmış ve herkese dokunan bir ekonomik plan var.
Hedefler konulmuş ama bu hedeflere nasıl ulaşılacağı da çok net ve açık şekilde tek tek sıralanmış. Ayağa yere basan üzerinde çalışılmış gerçekçi bir program olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla piyasalar bunu olumlu karşılayacaktır. Hem borsada hem de para piyasalarında olumlu bir hava esmeye başladı. Afet meselesi çok öne çıktı. Asrın felaketini yaşadığımız bir dönemde geçtik ve afet hep 1. madde oldu. Yapılacak bütün yatırımlar ve tasarruflar afet dışında düşünülmüş. Afete ayrı bir yer ayrılmış.
Enflasyon OVP'de öne çıkan bir başlıktı. Onunla ilgili de bazı yapısal reformlar yapılacak. Yapısal reformların eklendiği ilk OVP oldu. Hem fiyatlama alışkanlıklarına atıf var hem de iç talebin biraz kısalacağının mesajı verildi. Mali disiplinin devam edeceğinin altı çizildi. İthalata yönelik harcamaların azaltılması yönünde adımlar var. Burada dikkat çeken bir hususta istihdam hedefleridir. Türkiye'de iş gücüne katılım oranları giderek artıyor. Türkiye'nin yılda en az 1 milyon insana iş bulması lazım. Bu da zaten yüzde 4,5 büyümeyle gerçekleşecek. Büyüme hedeflerinde de bu var.
KATILIMCI ESASLI BİR OVP
Sabah Gazetesi Ekonomi Müdürü Dilek Güngör: Öncesinde program açıklanmadan önce hazırlanırken Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz hem sanayicilerle, ihracatçılarla, finans sektörüyle sık sık bir araya geldi onların beklentilerini önümüzdeki dönemdeki hedeflerini aldı. Dolayısıyla katılımcı esaslı bir OVP hazırlandı.
Bunun dışında özellikle yabancı yatırımcıların Türkiye'ye seçimden sonra bir belge niteliğinde olacak ve yabancı yatırımcıların Türkiye'deki yatırımcıların öngörülebilirliğini önümüzdeki dönemde makro-ekonomik hedeflerde Türkiye'nin nereye gideceğini bu programla beraber herkes görmüş olacak. Programın hedeflerinin özellikle işsizlik, cari açık, büyüme, enflasyon gibi bir takım rakamları biz bugün göreceğiz. 3 yıllık perspektifini Türkiye'nin göreceğiz.
NOT ARTIŞLARI OLACAK
Bu rakamlar ne kadar gerçekçi ve öngörülebilir olursa yatırımcıların da Türkiye'ye yatırım yapması daha kolay olacak. Bu belge Cuma günü Fitch'in bir değerlendirmesi olacak 29'unda S&P'nin bir değerlendirmesi olacak ben gerçekçi rakamların olması durumunda özellikle uluslararası derecelenme kuruluşlarının da not artışlarıyla ilgili adımları önümüzdeki dönemde atabileceğini düşünüyorum.
Çünkü Moody's'in de daha önce bir açıklaması olmuştu. Bu piyasada nasıl algılanacak, bu hedefler veriler nasıl gelecek bunu ilerleyen saatlerde göreceğiz.
BAŞKAN ERDOĞAN VE BAKAN ŞİMŞEK'İN ABD TEMASLARI
Eğer bu hedefler gerçekçi bulunursa bizim Türkiye'de de yatırım yapan özellikle borsaya da çok olumlu olarak yansımasını ben bekliyorum. Bakan Mehmet Şimşek'in 19 Eylül'de Goldman Sachs ile ABD'de bir yatırımcı konferansı olacak. Sayın Cumhurbaşkanının da ABD temasları olacak. Bu Türkiye'nin önümüzdeki 3 yıla ilişkin hedeflerinin ve yeni bir hikayenin anlatılacağı bir belge niteliğinde olacak. Bu belgeyle aslında yurt dışında yabancı yatırımcılara Türkiye hikayesini anlatacak hem Sayın Bakan hem Cumhurbaşkanı.
OVP'de özellikle yerli üretim ve Türkiye'nin ihracata dayalı bir büyüme stratejisi uyguluyor bu konudaki adımlar muhtemelen bu programın içerisinde olacak. Cari açığı azaltıcı hedefleri biz bu programda göreceğiz. Kamuda tasarrufla ilgili bir takım açıklamalar da olmuştu bunlar olabilir programın içeriğinde. Dolaylı vergilerle ilgili bir takım maddeleri göreceğimizi düşünüyorum. En önemlisi de enflasyon. Muhtemelen bugün enflasyonla mücadelede Türkiye'nin son dönemde kararlılıkla uyguladığı konuda ne tür adımlar atılacağı özellikle tarım ve gıda konusunda bir takım maddelerin de OVP'de yer almasını bekliyorum.
HERKESİN GÖZÜ BURADA
Akademisyen Prof. Dr. Abdulkadir Develi: Son yıllarda beklenen en heyecanlı OVP'lerden biri. Lansman şeklinde bir heyecan vardı. İçerideki yatırımcılar dışarıdaki yatırımcıların uluslararası kuruluşların gözü hepsi burada. Bu bir yol haritası olacak. Bu birçok şeyi etkileyecektir.
Bir sadeleşme durumu söz konusu olacak. Diğer taraftan da bir büyüme modeli. Sürdürülebilir ve sağlıklı büyüme modelini fiyat istikrarı ile beraber yapılacağını düşünüyorum.
85 MİLYONA DOKUNAN BİR OVP
Takvim Gazetesi Ekonomi Müdürü Faruk Erdem: Toplumun hemen her kesimiyle temas edildi. Bu 85 milyona dokunan bir OVP olacak.
BORSA NASIL TEPKİ VERİR?
A Para Araştırma Müdürü Erdoğan Turan: Borsa sakin değil seçim sonuçlarından bu yana tam bir ralli yaşanıyor. Hızının kesilmesinden ziyade hızlanmasının belki bir sonraki aşamasını bugün görebileceğiz. Çünkü OVP en azından önümüzdeki 2 yıl Türkiye ekonomisinin nereye gideceğini gösterecek. Borsa İstanbul'da bunun karşılığı olacaktır.
GERÇEKÇİ TAHMİNLER
Piri Reis Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, yaptığı değerlendirmede OVP'de önceki yıllara göre kıyaslandığında özellikle enflasyon ve bütçe dengeleri tarafında makroekonomik hedefler açısından gerçekçi tahminlerin olduğunu belirtti.
Bu yıl için yapılan büyüme tahmininin gerçekçi göründüğünü ifade eden Aslanoğlu, büyümenin gelecek yıl bir miktar daha aşağıda olabileceğini ancak küresel piyasalarda iyi bir seyir izlenmesi ve enflasyonun destek vermesi durumunda büyümede bu oranın yüzde 4 ve üzeri seviyeleri görülebileceğini dile getirdi.
Yapısal reform tarafına ayrı bir bölüm açılmasının önemli olduğuna vurgu yapan Aslanoğlu, yapısal reformlarda 7 ana başlık olmasının ve Türkiye'nin yapısal reform alanlarına işaret etmesinin de olumlu göründüğünü kaydetti.
Aslanoğlu, sorunları çözmek için yapısal reform boyutuna bakmak gerektiğini sözlerine ekledi.
"KONUT YARDIMI, TÜRKİYE'DEKİ KONUT TALEP AÇIĞINI DA AŞAĞI ÇEKEBİLİR"
Pariterium Danışmanlık Kurucusu Dr. İsmet Demirkol da OVP'de ihracatın biraz daha fazla ön planda olduğunu aktardı.
Özellikle sıkı para politikasının devam ettiğini vurgulayan Demirkol, OVP kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarının daha fazla katkı sağlayarak, yerli üretimin payının da artırılarak bütçe açığının kapatılmasının hedeflendiğini ifade etti.
Demirkol, bunun her şeyden önce cari açığın finansmanına büyük katkı sağlamasını beklediklerini aktardı.
2024-2026 yıllarında en büyük önceliğin deprem bölgesine yapılan yatırımların artırılması olduğunu dile getiren Demirkol, deprem yatırımları dışında buna ek olarak dar gelirli kesime yapılan konut yardımının Türkiye'deki konut talep açığını da aşağı çekebileceği yönünde öngörüde bulundu.
Öte yandan Demirkol, OVP'de ihracata dayalı büyümenin ön planda bulunmasının net bir şekilde ifade edilmesinin de önemli olduğunu kaydetti.
GÜNÜN MANŞETLERİ İÇİN TIKLAYIN
