Ette lezzet değişiyor! Döner, sucuk ve kıymada yeni dönem: Kasapta hazır kıyma devri bitti
Et ve et ürünlerinde üretim ile satış standartlarını değiştiren yeni dönem başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenlemeyle dönerden sucuğa, kıymadan köfte ve burgere, pastırmadan kavurmaya kadar birçok üründe yeni kriterler belirlendi. Yeni kurallarla bazı bileşenlerin kullanımına yasak getirilirken ürünlerdeki yağ, tuz ve protein oranları için de yeni sınırlar çizildi. Etiketleme kuralları yeniden düzenlenirken sektörün yeni şartlara uyum sağlaması için 31 Mart 2027 tarihine kadar süre tanındı.
Et ve et ürünlerinde üretim ile satış standartlarını değiştiren yeni dönem başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenlemeyle dönerden sucuğa, kıymadan köfte ve burgere, pastırmadan kavurmaya kadar birçok üründe yeni kriterler belirlendi. Yeni kurallarla bazı bileşenlerin kullanımına yasak getirilirken ürünlerdeki yağ, tuz ve protein oranları için de yeni sınırlar çizildi. Etiketleme kuralları yeniden düzenlenirken sektörün yeni şartlara uyum sağlaması için 31 Mart 2027 tarihine kadar süre tanındı.
Tarım ve Orman Bakanlığının et ve et ürünlerinin üretiminden tüketiciye sunulmasına kadar birçok alanı kapsayan yeni düzenlemesi yürürlüğe girdi. 16 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği ile önceki düzenleme yürürlükten kaldırıldı. Yeni tebliğ kapsamında özellikle döner, sucuk, köfte, burger, kıyma, pastırma ve kavurma gibi yaygın tüketilen ürünlerin içeriğinde kullanılabilecek bileşenler yeniden düzenlendi. Protein, yağ ve tuz oranlarına ilişkin kriterler değiştirilirken tüketicinin ürün içeriği hakkında daha açık bilgi edinmesini sağlayacak yeni etiketleme şartları da getirildi.
Fotoğraf: AA
DÖNER ÜÇ FARKLI GRUBA AYRILDI
Düzenlemenin öne çıkan başlıklarından biri döner oldu. Yeni tebliğe göre dönerler "yaprak döner", "kıyma döner" ve "yaprak-kıyma döner" olmak üzere üç ayrı grupta sınıflandırılacak. Kıyma dönerde kullanılan kırmızı et kıymasının oranı yüzde 90'ı aşamayacak. Üründe ayrıca en az yüzde 10 oranında yaprak haline getirilmiş çiğ kırmızı et bulunacak. Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60, kıyma oranı da en fazla yüzde 40 olacak. Bu sınıflandırmayla farklı içeriklere sahip dönerlerin hangi ürün grubunda yer aldığının tüketici tarafından daha kolay anlaşılması amaçlanıyor.
YAĞ VE TUZ ORANINA SINIR GETİRİLDİ
Dönerde kullanılacak etin yanı sıra yağ ve tuz miktarları da yeni kriterlere bağlandı. Buna göre dönerdeki yağ oranı yüzde 25'i geçemeyecek. Tuz miktarı ise en fazla yüzde 2 olacak. Toplam et proteini oranı da en az yüzde 12 olmak zorunda olacak. Böylece ürünün et içeriğinin belirlenen seviyenin altında kalmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Yeni düzenlemeyle dönerin içeriğinde kullanılabilecek maddelere ilişkin önemli sınırlamalar da getirildi. Döner üretiminde fıstık ve peynir bileşen olarak kullanılamayacak. Yaprak dönerde ise diyet lifi kullanımına izin verilmeyecek. Süt, yoğurt ve yumurtadan gelen proteinler dışında protein tozları, protein hidrolizatları ve benzeri azot kaynakları döner üretiminde kullanılamayacak. Ayrıca nişasta ve soya ürünleri gibi dolgu maddelerinin dönerin içeriğine eklenmesine izin verilmeyecek. Baharatlardan doğal yollarla gelebilecek nişasta ve bitkisel protein için ise yüzde 1 sınırı uygulanacak. Bu maddelerin toplam oranı yüzde 1'in üzerine çıkamayacak.
Fotoğraf: AA
SUCUK VE DÖNER TÜTSÜLENEMEYECEK
Tebliğle yalnızca ürün içeriklerinde değil, üretim yöntemlerinde de değişikliğe gidildi. Yeni kurallara göre sucuk, pastırma, kavurma, kırmızı et döneri ve kanatlı eti dönerinde tütsüleme işlemi yapılamayacak. Böylelikle söz konusu ürünlerin üretim yöntemlerinde de belirli standartların uygulanması sağlanacak. Dönerin hangi türde üretildiğinin tüketici tarafından açıkça görülebilmesi için etiketleme kuralları da değiştirildi. Ürünün çeşidine göre etikette "yaprak", "kıyma" veya "yaprak-kıyma" ifadelerinden biri açıkça bulunacak. Dönerin çeşidini gösteren bu ifadeler, ürün isminden farklı veya daha az dikkat çekici şekilde kullanılamayacak. İfade, ürün adıyla aynı renk ve aynı yazı karakteriyle etikette yer alacak. Böylece tüketici, aldığı dönerin yaprak etten, kıymadan veya iki et türünün birleşiminden üretilip üretilmediğini etiketten görebilecek.
KÖFTE VE BURGER İÇİN DE YENİ KRİTERLER
Düzenleme kapsamında kıymadan hazırlanan köfte, burger ve benzeri hazırlanmış kırmızı et karışımlarının standartları da değiştirildi. Bu ürünlerde toplam et proteini oranı en az yüzde 10 olacak. Yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı ise yüzde 2'yi aşamayacak. Protein tozu, protein hidrolizatı ve soya ürünleri gibi dolgu amacıyla kullanılabilecek maddelerin eklenmesine izin verilmeyecek. Köfte ve burgerde ekmek, galeta unu ve baharat gibi bileşenlerden kaynaklanabilecek nişasta ve bitkisel protein miktarı ise yüzde 5 ile sınırlandırılacak.
