Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Hristodulidis çizmeyi aştı! 19 maddelik talep: Maraş'ı istedi, Türk askeri için harekete geçti

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Hristodulidis çizmeyi aştı! 19 maddelik talep: Maraş'ı istedi, Türk askeri için harekete geçti

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis'in tek taraflı hazırladığı 19 maddelik öneri paketinin ayrıntıları ortaya çıktı. Rum lider, Maraş'ın iadesini, Türk askeriyle temas kurulmasını ve garantörlüğün tartışılmasını istiyor.

GKRY lideri Nikos Hristodulidis'in Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Birleşmiş Milletler'e (BM) sunduğu belirtilen 19 maddelik öneri paketinin ayrıntıları Rum basınında yayımlandı.

Rum gazetesi Fileleftheros'ta yer alan haberde, Hristodulidis'in pakette Maraş'ın iadesini, Türk askeriyle temas kurulmasını ve garantörlüğün tartışılmasını istediği, Mağusa Limanı'nın Avrupa Komisyonu himayesinde işletilmesi, toprak ve mülkiyet konularının güvenlik ve garantilerle birlikte ele alınması ve 2017 yılında sonuçsuz kalan Crans-Montana görüşmelerinin yeniden temel alınması talebinde bulunduğu belirtildi.

Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı, iklim değişikliği ile mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya COP31 Alanı'nda devam ediyor. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis, COP 31 Liderler Zirvesi Yüksek Düzeyli Bölüm toplantısında konuşma yaptı. (Foto: AA)Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı, iklim değişikliği ile mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya COP31 Alanı'nda devam ediyor. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis, COP 31 Liderler Zirvesi Yüksek Düzeyli Bölüm toplantısında konuşma yaptı. (Foto: AA)

Hristodulidis'in 19 maddelik paketinde geçiş kapıları ve güven artırıcı önlemlerin yanı sıra Kıbrıs meselesinin siyasi ve askeri boyutlarına ilişkin taleplerin de bulunduğu belirtildi. Rum tarafının tek taraflı hazırladığı pakette, KKTC'nin egemenlik haklarını ve Türkiye'nin adadaki garantörlük konumunu ilgilendiren başlıkların da yer alması dikkat çekti.

MARAŞ'IN İADESİNİ İSTİYOR

Hristodulidis'in paketindeki en dikkat çekici taleplerden biri, Maraş'ın iade edilmesi karşılığında Mağusa Limanı'nın Avrupa Komisyonu himayesinde işletilmesini öngören formül oldu. Rum tarafının 2006 yılında Finlandiya'nın Avrupa Birliği dönem başkanlığı sırasında gündeme getirilen öneriyi yeniden gündeme taşıdığı belirtildi. Söz konusu formül, Maraş'ın statüsünün değiştirilmesini ve Mağusa Limanı'nın Avrupa Birliği gözetiminde işletilmesini içeriyor.

 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis ile yaptığı üçlü zirvenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, Türkiye hakkında gelen bir soruya, ʺKimseyle çatışma arayışında değiliz. İsrail adına konuşabilirim ve burada bulunan iki ortağım adına da şunu söyleyebilirim; kimse çatışma istemiyorʺ dedi. (Foto: AA)İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis ile yaptığı üçlü zirvenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, Türkiye hakkında gelen bir soruya, ʺKimseyle çatışma arayışında değiliz. İsrail adına konuşabilirim ve burada bulunan iki ortağım adına da şunu söyleyebilirim; kimse çatışma istemiyorʺ dedi. (Foto: AA)

KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ise daha önce yaptığı açıklamada, Maraş'ın BM yönetimine devredilmesi karşılığında Mağusa Limanı'nın AB kontrolünde açılmasını öngören öneriyi kabul etmediğini bildirmişti. Erhürman, "Bu benim kabul edebileceğim bir şey değil ki" ifadelerini kullanmış, Mağusa Limanı'nın zaten açık olduğunu, asıl sorunun Kıbrıs Türk halkının Avrupa Birliği ile doğrudan ticaret yapamaması olduğunu vurgulamıştı.

TÜRK ASKERİYLE DOĞRUDAN TEMAS TALEBİ

Hristodulidis'in paketinde, Rum Milli Muhafız Ordusu ile Türk askeri yetkilileri arasında BM Barış Gücü gözetiminde doğrudan diyalog kurulması da talep edildi. Bu talep, Türkiye'nin adadaki askeri varlığı ve güvenlik düzenlemeleriyle bağlantılı bir başlık olarak pakette yer aldı.

Hristodulidis ayrıca toprak, mülkiyet, yönetim, güvenlik ve garantörlük konularının birbiriyle bağlantılı şekilde müzakere edilmesini önerdi. Rum tarafının bu yaklaşımı, Türkiye'nin 1960 Garanti Antlaşması'ndan kaynaklanan garantörlük haklarını da ilgilendiren konuların yeniden görüşülmesini öngörüyor. Türkiye ve KKTC hükümetleri ise Kıbrıs meselesinde egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü temelindeki iki devletli çözüm politikasını savunuyor.

 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis, yaptıkları üçlü zirvenin ardından yayınladıkları ortak bildiride, güvenlik, savunma ve askeri konularda üçlü iş birliğini güçlendirme konusunda anlaştıklarını açıkladı. (Foto: AA)İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis, yaptıkları üçlü zirvenin ardından yayınladıkları ortak bildiride, güvenlik, savunma ve askeri konularda üçlü iş birliğini güçlendirme konusunda anlaştıklarını açıkladı. (Foto: AA)

FEDERASYON MÜZAKERELERİNE DÖNÜŞ İSTİYOR

Hristodulidis'in paketinde, 2017 yılında İsviçre'nin Crans-Montana kentinde sonuçsuz kalan federasyon görüşmelerinin yeniden temel alınması talebi de yer aldı. Rum tarafı, geçmiş müzakerelerde sağlanan yakınlaşmaların yeni görüşmeler için başlangıç noktası olarak kabul edilmesini istiyor.

Paketin son maddesinde ise Avrupa Birliği ve garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık'ın katılımıyla genişletilmiş toplantı düzenlenmesi ve kapsamlı müzakerelerin yeniden başladığının ilan edilmesi önerildi.

KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin ve GKRY lideri Nikos Hristodulidis ile 9 Kasım 2026'da Lefkoşa'daki BM kontrolündeki ara bölgede gerçekleştirilen görüşmenin ardından ayrılırken. (Foto: REUTERS)KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin ve GKRY lideri Nikos Hristodulidis ile 9 Kasım 2026'da Lefkoşa'daki BM kontrolündeki ara bölgede gerçekleştirilen görüşmenin ardından ayrılırken. (Foto: REUTERS)

Söz konusu talepler, Türkiye ve KKTC hükümetlerinin federasyon arayışlarının Crans-Montana'da tüketildiği ve çözümün iki egemen devletin varlığı temelinde ele alınması gerektiği yönündeki politikalarından farklılık gösteriyor.

RUM LİDERİN 19 MADDELİK TALEP LİSTESİ

Rum basınında yayımlanan pakette şu maddeler yer aldı:

1 - Akıncılar geçiş noktasının açılması ve Aşağı Pirgo sakinlerinin Erenköy üzerinden geçişine imkân sağlanması.

2 - Kambo-Bağlıköy-Gemikonağı güzergâhının geçiş amacıyla kullanılması.

3 - İki toplumlu Imagine eğitim programının yeniden başlatılması.

4 - Maraş'ın iade edilmesi ve Mağusa Limanı'nın Avrupa Komisyonu himayesinde işletilmesi.

5 - Her iki tarafta mayın tehlikesi bulunduğundan şüphelenilen 70'er bin metrekarelik alanın temizlenmesi.

6 - Rum Milli Muhafız Ordusu ile Türk askeri yetkilileri arasında BM gözetiminde doğrudan diyalog kurulması.

7 - Pile konusunda hazırlanan iki anlaşma belgesinin uyumlaştırılması.

GKRY lideri Nikos Hristodulidis, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin ve KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile 9 Kasım 2026'da Lefkoşa'daki BM kontrolündeki ara bölgede bulunan BM yerleşkesinde gerçekleştirdiği görüşmenin ardından ayrılırken. (Foto: REUTERS)GKRY lideri Nikos Hristodulidis, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin ve KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile 9 Kasım 2026'da Lefkoşa'daki BM kontrolündeki ara bölgede bulunan BM yerleşkesinde gerçekleştirdiği görüşmenin ardından ayrılırken. (Foto: REUTERS)

8 - Restore edilen kiliselere serbest erişim sağlanması ve GKRY'deki camilere ziyaretlerin artırılması.

9 - Yol tabelalarında Yunanca yer adlarının yeniden kullanılması.

10 - Gençlik, kültürel miras ve sivil toplum konularında ortak toplantılar düzenlenmesi, doğal afetler için yeni bir çalışma grubu oluşturulması.

11 - Pile'de düzenlenen iki toplumlu festivale ortak katılım sağlanması.

12 - Toprak, mülkiyet, yönetim, güvenlik ve garantörlük başlıklarının çapraz müzakere yöntemiyle ele alınması.

13 - Crans-Montana dahil geçmiş görüşmelerde sağlanan yakınlaşmaların yeni müzakerelerin temeli olarak kabul edilmesi.

14 - Dipkarpaz'daki okulun restore edilmesi ve eski Kooperatif Bankası binasının kültür merkezi olarak tahsis edilmesi.

15 - Maronit toplumuna ait üç kilisenin restore edilmesi ve anaokuluna öğretmen atanması.

16 - Ermeni Manastırı'nın restore edilmesi.

17 - BM kontrolündeki ara bölgede ihlal olarak nitelendirilen faaliyetlerin sona erdirilmesi.

18 - Türk ve Rum toplumları arasında dostluk futbol karşılaşmaları düzenlenmesi.

19 - Liderlerin iki günlük toplantısının ardından Avrupa Birliği ve garantör ülkelerin katılımıyla genişletilmiş görüşmeler gerçekleştirilmesi ve kapsamlı müzakerelerin yeniden başladığının ilan edilmesi.

ERHÜRMAN, MARAŞ-MAĞUSA FORMÜLÜNÜ REDDETMİŞTİ

KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Hristodulidis'in Maraş ve Mağusa Limanı'na ilişkin önerisinin yeni olmadığını belirtmiş, aynı formülün 2006 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat tarafından da reddedildiğini hatırlatmıştı. Erhürman, Maraş'ın BM yönetimine devredilmesi karşılığında Mağusa Limanı'nın AB kontrolüne alınmasını dengeli bir öneri olarak görmediğini ifade etmişti.

TÜRKİYE VE KKTC'NİN İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM POLİTİKASI

Türkiye ve KKTC hükümetleri, Kıbrıs meselesinde federasyon temelindeki çözüm arayışlarının 2017 yılında Crans-Montana'da sonuçsuz kaldığını belirterek, adadaki iki ayrı devletin egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün kabul edilmesi gerektiğini savunuyor.

Şehade İbrahim
Editör
A Haber
Mobil uygulamalarımızı indirin