CANLI | İsrail’de Netanyahu'ya sandık şoku! Eisenkot hükümeti kuracak mı? "Vitrin değişir politika değişmez"

ABD'deki kritik süreç ve liderler arasındaki soğuk rüzgarlara dikkat çeken A Haber Washington Muhabiri İrfan Sapmaz, "Şu ana kadar herhangi bir açıklama yok henüz Donald Trump'tan ya da Beyaz Saray'dan. Ancak şunu biliyoruz biz, Donald Trump malum senin de söylediğin gibi son 10-15 gün içerisinde iki kez Truth Social üzerinden Netanyahu'ya destek açıklamalarında bulundu. Ama bu destek açıklaması mecburiyettendi. Neden mecburiyettendi? Çünkü malum 3 Kasım seçimleri Amerika Birleşik Devletleri'nin neredeyse 50 eyaletinde başlamış vaziyette. 3 Kasım tarihinde de artık tamamıyla bütün ülke bu seçime girmiş olacak" sözleriyle sürecin perde arkasını anlattı.
 

BEYAZ SARAY KULİSLERİ VE İRAN GERİLİMİ
Washington'daki lobi baskısının boyutuna değinen İrfan Sapmaz, "Çünkü Donald Trump üzerinde özellikle Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi Yahudi lobileri üzerinden çok ciddi baskılar oluşturuyordu. Donald Trump'ın üzerinde... Onun için Donald Trump'ın şu anda, şu ana kadar en azından 3 Kasım seçimleri nedeniyle Amerika'daki bu Yahudi lobileri üzerinden kendisine gelebilecek baskılardan korktuğu, çekindiği için Donald Trump iki kez Truth Social üzerinden açıklama yaptı. Ama İran meselesine bağladı bunu. Ama Donald Trump özellikle de İran konusunda kendisini yanılttığını çok iyi biliyor. Beyaz Saray'dan malum bu konuda sık sık bilgiler sızdırılıyor" değerlendirmesinde bulundu.

Beyaz Saray kabinesindeki çatlakları ve durum odasındaki ikna sürecini aktaran Sapmaz, "Özellikle de Beyaz Saray içerisindeki Donald Trump'ın kabinesinden, ekibinden başta Genel Sekreter yani Özel Kalem Müdürü Beyaz Saray'ın Susie Wiles, Genelkurmay Başkanı Dan Caine, Savaş Bakanı Pete Hegseth -ki şüphesiz tam bir Netanyahu yanlısı pozisyonunda-, aynı zamanda da CIA Direktörü John Ratcliffe gibi isimler sürekli olarak Donald Trump'a uyarılarda bulundular İran savaşına girmemesi konusunda, durumun son derece tehlikeli olabileceği konusunda. Ancak Donald Trump'ı ikna etti malum meşhur o Situation Room dediğimiz durum odasında" dedi.

LOBİLERİN KONGRE HESABI VE TRUMP'IN DENGE ARAYIŞI
Seçim anketleri ve Kongre tablosundaki son duruma dikkat çeken İrfan Sapmaz, "Donald Trump şu anda baktığımız zaman kamuoyu yoklamalarına, özellikle de inanılmaz şekilde baş aşağıya gidiyor. Neredeyse şu an itibarıyla Kongre'nin iki kanadı olan Temsilciler Meclisi'nde 435 sandalyenin 223'e 212 Cumhuriyetçiler önde, 100 sandalyeli Senato'da da 53'e 47 Cumhuriyetçiler öndeydi, Donald Trump ekibi öndeydi. Ama şu an itibarıyla bunları kaybetmiş vaziyette Donald Trump. Onun için Netanyahu'nun gidecek olmasına Donald Trump çok üzülmez, aksine Donald Trump bundan memnun olacaktır. Yeni gelen, senin soruna gelecek olursak tekrar, diyelim ki Netanyahu gitti yerine başka ekip geldi; Donald Trump için çok fazla değişen bir şey olmaz. Bu durumda Donald Trump yine çalışmaya devam edecektir" şeklinde konuştu.

ABD'deki İsrail yanlısı lobi faaliyetlerinin seçimler üzerindeki ağırlığını vurgulayan Sapmaz, "Ama 3 Kasım'a kadar şunu biliyoruz ki biz, Netanyahu ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki uzantıları çok zor durumda bıraktı Donald Trump'ı ve Temsilciler Meclisi'ni ve Senato'yu, Kongre'yi kaybettirdi neredeyse. O açıdan da Donald Trump 3 Kasım'a kadar kazasız belasız bu işi götürmenin yollarını arıyor sürekli olarak. O yaptığı açıklama da dediğim gibi Amerika'daki İsrail uzantısı lobilere şirin görünmek adınaydı. Çünkü malum Amerika Birleşik Devletleri'ndeki özellikle AIPAC dediğimiz Amerikan-İsrail Halkla İlişkiler Komitesi çok güçlü. 110 milyon dolarlık bütçesi bu 3 Kasım seçimleri nedeniyle iki katına çıkartıldı, 220-230 milyon dolara çıkartıldı. 435 sandalyenin 368 tanesini AIPAC, Amerikan-İsrail Halkla İlişkiler Komitesi başta olmak üzere Amerika'daki 52 ayrı Yahudi lobi şirketleri, kurumlar bunların destekleriyle 435 sandalyenin 368 tanesini seçtirmeyi başardılar. Bunu şunun için söylüyorum: Yani Donald Trump'ın tek başına karşı Netanyahu'ya, Amerika'daki İsrail lobilerine savaşma gücü yok. Onun için de dengeli götürmeye çalışıyor Donald Trump şu an itibarıyla" ifadelerini aktardı.

3 KASIM SONRASI VE OLASI ASKERİ SENARYOLAR
Seçim sonrası askeri senaryoları ve sahadaki ihtimalleri değerlendiren Sapmaz, "3 Kasım'dan sonra ne olur? En önemlisi Donald Trump için şu anda... 3 Kasım'dan sonra da ben çok fazla kara operasyonlarına hiç ihtimal vermedim bugüne kadar, şu ana kadar da söylediklerimiz zaten çıktı hem Beyaz Saray'ı hem Pentagon'u çok yakından takip eden A Haber muhabiri olarak. 3 Kasım'dan sonra da ben Donald Trump'ın çok ciddi bir şekilde İran'a yönelik saldırılar üzerine plan program yapacağı ve Netanyahu gelmese bile İsrail'de koalisyon bile ortaya çıksa Donald Trump kesinlikle geride kalan iki seneyi de bir şekilde tamamlamaya çalışacaktır. Yani İran'la ciddi bir kara operasyonuna girmeden vurabilir mi; Kazma Dağı'ndaki Natanz tesisleri, nükleer tesisleri vurabilir, böyle bir adım da atabilir Donald Trump" dedi.

Gelişmelerin genel bir değerlendirmesini yapan İrfan Sapmaz, "Ama şu an itibarıyla görünen çok çıplak ve net Donald Trump açısından. Bana göre son derece memnun Donald Trump şu anda Netanyahu'nun bu seçimlerde en azından silme süpürme yeniden ülkenin başbakanlık koltuğuna oturmamasından, en azından şu an görünen ve oturmayacak olmasından" sözleriyle canlı yayındaki aktarımını tamamladı.

İsrail'deki seçim sürecini Tahran'dan aktaran A Haber Tahran muhabiri Ekber Karabağ, "Gün içinde İran'dan resmi düzeyde herhangi bir yetkiliden İsrail'deki seçimlerle ilgili bir açıklama gelmedi. Son olarak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, 'İsrail'de kim kazanırsa kazansın bizim politikamızda bir değişiklik söz konusu olmayacak. Bizim için orada kimin kazanması önemli değil' yönünde ifadeler kullanmıştı. Bu nedenle Tahran açısından Netanyahu'nun veya Eisenkot'un ya da diğerlerinin kazanmasının pek bir anlam ifade etmediğini söyleyebiliriz" dedi. İki ülkenin fiilen bir çatışma dinamiği içinde olduğunu hatırlatan Karabağ, "İran ile İsrail an itibarıyla bir savaş içerisindeler ve bu savaşa ara verilse dahi sürecin devam ettiğini belirtebiliriz. Dolayısıyla İsrail'deki herhangi bir değişiklik İran'ı doğrudan ilgilendiriyor. Netanyahu kampanya süreci boyunca sürekli Tahran'ı hedef aldı; hatta İran'daki İslam Cumhuriyeti'ni tamamen ortadan kaldıracakları vaadinde bulundu. Bu, Donald Trump'ın politikasından oldukça farklı; çünkü Trump sadece nükleer ve benzeri başlıklara odaklanmış, mevcut sistemi yıkmak istemediğini dile getirmişti" ifadelerini kullandı.

İsrail iç siyasetindeki aktörlerin Tahran politikasına bakışının benzeştiğini belirten A Haber Tahran muhabiri Ekber Karabağ, "Netanyahu gitse ve yerine başka bir isim gelse dahi Tahran'a karşı izlenecek politikada yönteme, zamanlamaya ve ayrıntılara dair farklar haricinde temelde bir ayrışma bulunmuyor. Benzer bir durum İran için de geçerli; Tahran'da hükümet değişse dahi İsrail'e bakış değişmeyecektir. Eski lider Ayetullah Ali Hamaney'in yaklaşık on yıl önce dile getirdiği 'İsrail önümüzdeki 25 yılı görmeyecek' ifadesi Filistin Meydanı'nda bir takvimle sergilenirken, göreve gelen oğlu Mücteba Hamaney de benzer bir söylemle 'İsrail önümüzdeki 15 yılı görmeyecek' mesajını Tahran sokaklarına taşımıştı" sözleriyle sürecin ideolojik temellerini aktardı.

KUDÜS'TE KOALİSYON ÇIKMAZI VE ERKEN SEÇİM İHTİMALİ
Kudüs'teki son atmosferi ve sandık çıkış anketlerini sahadan bildiren AA muhabiri Faruk Hanedar, "Hükümet kanadından henüz bir açıklama gelmezken muhalefet cephesi hareketlendi. Eisenkot, Netanyahu hükümetini devirmek ve yönetimi değiştirmek için derhal harekete geçeceklerini duyurdu. Bu hamle, Netanyahu ile Eisenkot arasında bir ulusal birlik hükümeti kurulabilir mi sorusuna dair bir işaret olarak okunabilir. Diğer yandan Yair Golan da İsrail halkının mevcut hükümetin devrilmesi ve değişmesi yönünde irade gösterdiğini belirtti" dedi.

"YENİ ERKEN SEÇİM İHTİMALİ GÜÇLÜ"

İbrenin yeniden Netanyahu lehine dönüp dönemeyeceği ve yaşanabilecek askeri hareketlilik senaryolarını da ele alan AA muhabiri Faruk Hanedar, "Erken seçim kararı çıkması halinde yaklaşık 5 aylık bir süreç başlayacak ve Netanyahu geçici başbakan olarak görevini sürdürecektir. Netanyahu bu evrede tansiyonu tırmandırabilir, Filistinliler üzerindeki baskıyı artırabilir ve ABD ile birlikte dillendirilen İran'a yönelik muhtemel saldırı kartını devreye sokabilir. Hatırlanacağı üzere Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir seçim öncesinde böylesi bir operasyona itiraz etmiş, Mossad Direktörü David Zvi Hoffman planı desteklerken kurum içindeki üst düzey isimler operasyonun zamanlamasına karşı çıkmıştı. Ancak olası bir Amerikan müdahalesinde İsrail kayıtsız kalmayacaktır. Zira söz konusu İran olduğunda muhalefet de bu saldırıların arkasında duruyor; toplumun yüzde 90'ı geçmiş savaşlarda operasyonları desteklemişti. Bu yarış nihayetinde sağ ile aşırı sağın kapışmasıdır; Eisenkot, Bennett ve Liberman gibi isimler de sağ cenahtadır. İran'a yönelik olası bir askeri hamle muhalefeti Netanyahu ile zorunlu bir ulusal birlik masasına oturtabilir" ifadelerini kullandı.

 

"BİTTİ" DEMEK İÇİN ÇOK ERKEN

Arap partilerinin koalisyon denklemindeki konumunu ve muhalefetin söylemlerini irdeleyen Siyaset Bilimci Elif Şahin, "Seçim baştan sona sağ ile aşırı sağın rekabetine sahne oldu. Eisenkot kanadının dış politikada veya Filistin meselesinde Netanyahu'dan temelde ayrışan bir güvenlik vizyonu bulunmuyor. Gazze, Batı Şeria ve İran özelinde yalnızca soykırımın teknikleri, envanteri ve zamanlaması tartışma konusudur; ana omurga değişmemektedir. Arap partilerinin 18 vekile ulaşması bu yüzden önemlidir. Zaten Netanyahu da sabahtan itibaren katılımın yüksekliğini öne sürerek kendi kitlesini tahrik etmiş, seçim hırsızlığı ve sabotaj iddialarını ortaya atmıştır. Ne Netanyahu ne de Eisenkot cephesinin hükümet kurarken Arap partilerine gerçek anlamda alan açacağını düşünmüyorum. Eisenkot, Netanyahu'yu göndermek istemesine rağmen Arap partilerinin desteğini talep etmediğini defalarca ilan etti. Buradan bir ulusal birlik hükümeti çıkmazsa erken seçim kaçınılmazdır ve bu da Netanyahu'ya yeni bir propaganda zemini sağlar; dolayısıyla 'Netanyahu bitti' demek için son derece erkendir" ifadelerini kullandı.

Eisenkot ve olası yeni yönetimin iki devletli çözüme yaklaşımına ilişkin de net konuşan Siyaset Bilimci Elif Şahin, "Eski bir genelkurmay başkanından bahsediyoruz. İsrail devleti saplantılı teolojik bir kurgu üzerine inşa edilmiştir ve gelen isimler de bu Siyonist hattın birer taşıyıcısıdır. Vitrin değişir, buradaki politika değişmez. Özellikle Filistin bağlamında köklü bir kırılma yaşanmayacaktır. Her iki tarafın da Türkiye'ye, Filistin'e ve soykırım politikalarının sürdürülmesine dönük tutumları benzer ölçüdedir. Bu tablo sadece vitrinin yenileneceği ancak vahşet politikalarının kalıcı olacağı bir seçim sonucuna işaret etmektedir" sözleriyle analizini noktaladı.

Sandık sonuçlarının vicdani bir rahatlama yaratmadığını belirten Siyaset Bilimci Elif Şahin, "Netanyahu kaybedince insanlık kazanıyor diyemeyeceğimiz bir tabloyla karşı karşıyayız. Tabii söz konusu İsrail olduğu zaman isterdik ki Netanyahu’nun gidişini ya da bu mağlubiyeti biz de vicdani olarak rahat bir şekilde kutlayabilelim ama ne yazık ki İsrail'de sonuçlar öyle değil" ifadelerini kullandı.

"SOYKIRIM SUÇLUSUNUN KAYBETMESİ YÜREKLERE SU SERPTİ AMA..."
İsrail'in saldırgan politikalarının şahıslardan bağımsız ilerlediğine dikkat çeken Siyaset Bilimci Elif Şahin, "İsrail'de sadece yönetimin değişeceği ama Gazze ile olan süreçlerin değişmeyeceği, ne yazık ki Türkiye ilişkilerinin değişmesine dair çok da umutlu olmadığımız bir tabloyla karşı karşıyayız. Elbette bir soykırım suçlusu olan, uluslararası mahkemeler tarafından bu kadar cezaya maruz bırakılmış ama hala elini kolunu sallayarak gezen Netanyahu'nun kaybettiğini görmek bir nebze de olsa her birimize iyi geldi. Temennimiz İsrail'de seçimlerle beraber bir şeylerin değişmesi yönünde" değerlendirmesinde bulundu.

"GAZZE POLİTİKASINDA MUHALEFETİN FARKLI BİR İDDİASI YOK"
Sunucunun sorusu üzerine sahadaki siyasi dengeleri ele alan Siyaset Bilimci Elif Şahin, "Bu seçimlerde Netanyahu ve Eisenkot'un rekabeti birbirleriyle oldu ama ne yazık ki soykırımla suçlanan İsrail'in soykırım suçları üzerinden bir rekabet alanı açılmadı. Yani Gazze politikasına dair Netanyahu'dan daha farklı bir iddiası yoktu muhalefet partisinin de. Dolayısıyla sadece iç siyasi meselelerde ayrıştıkları, belki biraz müdahale şekillerinde uzlaşamadıkları bazı konular vardı" dedi.

Gazze halkı açısından neticenin değişmediğini belirten Şahin, "Dışarıdan seyredenler için, Gazze'nin tarafında olarak bu seçim sonuçlarını seyredenler için aslında üzücü olan bu. Sandalye sayıları değişiyor, belki hükümetin ve koalisyon modelinin değiştiğini göreceğiz. Netanyahu'nun yerine Eisenkot ya da yeni bir koalisyon modeli ortaya çıkacak ama her iki taraf da ne yazık ki Filistin politikasının değişmesi yönünde seçim sürecince bir umut ışığı vermedi" şeklinde konuştu.

 

 

Sürecin henüz başında olunduğunu ve belirsizliğin sürdüğünü ifade eden Siyaset Bilimci Elif Şahin, "Henüz konuşmak için çok erken, koalisyon modelinin nasıl oluşacağını bilmiyoruz. Yeniden seçime gitme ihtimali de dahil olmak üzere birçok opsiyon masada bulunuyor. Netanyahu tarafı da Eisenkot tarafı da Arap partileriyle doğrudan bir koalisyon kurmaktan yana değil. Burada sevindirici olan Arap partilerinin sandığa katılım oranını bu kadar yükseltmiş olması ve buradaki yeni iktidar modelinin kilit partilerinden biri haline gelmiş olmasıdır" diyerek sözlerini tamamladı.

İsrail’de seçim sonrası meclis tablosunu ve olası koalisyon senaryolarını değerlendiren AA Ortadoğu Haberleri Müdürü Yardımcısı Enes Canlı, "Netanyahu, Eisenkot'a el uzatabilir. Eisenkot siyaset sahnesine bu seçimlerde diğer klasik siyasetten artık bir yerde yorulan ve Netanyahu'yu uzaklaştırmak isteyen seçmenin yöneldiği bir aktör. Daha önceki seçimlerde böyle bir çıkışı yok. İsrail seçimlerinde benzer aktörlere rastlıyoruz; geçmişte Benny Gantz ve Yair Lapid gibi isimler Netanyahu karşısında öne çıkmıştı. Ancak Netanyahu İsrail siyasetini dizayn etme ve aktörler arasındaki gedikleri bulma konusunda siyasi sahnede biraz daha tecrübeli görünüyor. Dolayısıyla Gadi Eisenkot'la bir ulusal birlik hükümeti kurması ihtimali var ve Netanyahu buna yanaşacaktır. ABD ve İsrail'in İran'a saldırı ihtimalinin kinetik hale gelmesi gibi bir ulusal güvenlik tehdidinin ortaya çıkması durumunda da Eisenkot'un elinde seçmenini Netanyahu ile iş birliği konusunda ikna edebileceği bir unsur olabilir. Ancak seçimler öncesinde Eisenkot, Netanyahu'yla kesinlikle iş birliği yapmayacağını üstüne basa basa vurguluyordu. Çünkü Netanyahu ile iş birliğine sarı ışık yakarsa ya da kapıyı açık bırakırsa oy kaybedeceğini biliyordu" ifadelerini kullandı.

ARAP PARTİLERİNİN MECLİSTEKİ STRATEJİK AĞIRLIĞI
Arap partilerinin durumuna ve koalisyon hesaplarına değinen AA Ortadoğu Haberleri Müdürü Yardımcısı Enes Canlı, "Açıkçası şöyle bir durum söz konusu; Ra'am Partisi 7 milletvekili çıkardı ve bu seçimlerde oyunu rekor seviyeye ulaştırdı. 2021-2022 yıllarında Netanyahu'nun iktidardan uzaklaştırıldığı hükümette yer alarak İsrail tarihinde ilk defa bir iktidar koalisyonuna giren bu parti, milletvekili listesinde ikinci sıraya Yahudi kökenli eski İsrail Emniyet Genel Müdürü'nü koydu. Bu, muhalefet bloğuna 'Ben sizlerle çalışmaya hazırım' mesajıydı. Güvenlikçi bir ismi yanına alarak iş birliğine yeşil ışık yaktı. Ancak Netanyahu ve aşırı sağcı koalisyonu muhalefet hakkında sürekli 'Araplarla iş birliği yapacaklar, Filistin devleti kuracaklar, Filistinlileri göreve getirecekler' şeklinde bir kara propaganda yürüttü. Muhalefet de oy kaybetmemek için seçim sürecinde Arap partileriyle koalisyona kapıyı kapattı ve iş birliğine yakın durmadı" sözleriyle aktardı.

Ortak Liste'nin tutumunun meclis dengelerini doğrudan etkileyeceğini belirten Canlı, "Burada Ortak Liste'nin tavrı dikkat çekici olacak. Ra'am Partisi Eisenkot'a katılırsa 60 milletvekiline ulaşıyorlar. Ortak Liste'nin ise 10 kadar milletvekili bulunuyor. Bunların içinden birkaç ismin ikna edilmesi ya da bir azınlık hükümetine dışarıdan destek verilmesi Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştırabilir. Seçim kampanyası sırasında Ortak Liste'nin etkinliğine gittiğimizde herkes muhalefetle veya Eisenkot'la iş birliği yapıp yapmayacaklarını soruyordu. Kendileri 'Muhalefet bunu istemiyor, bizim de kendi prensiplerimiz var' diyerek doğrudan açık destek vermiyorlar. Çünkü siyonist sağ siyaset ile Arap seçmenin talepleri örtüşmüyor. Ancak aşırı sağcıların baskısı altındaki İsrail vatandaşı Filistinlilerin, Batı Şeria'daki ve Gazze'de soykırıma uğrayan soydaşlarının çektiği sıkıntıları azaltmak için 'Öncelikli hedefimiz bu Netanyahu hükümetini iktidardan uzaklaştırmak' diyerek muhalefetle iş birliğine sarı ışık yaktılar" açıklamasında bulundu.

LİKUD BİRİNCİ ÇIKTI: GÖREV KİME VERİLECEK?
Mevcut tablonun meclis aritmetiğinde bir kilitlenmeye işaret ettiğini vurgulayan Canlı, "Arap partileri durumu değiştirebilecek ağırlığa sahip fakat muhalefetin de onlarla masaya oturması gerekiyor. Beklentilerin aksine Likud birinci parti çıktığı için İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un hükümet kurma görevini Netanyahu'ya verme ihtimali bulunuyor. Herzog bütün partilerin temsilcileriyle görüşecek; eğer Arap partileri Eisenkot'a işaret ederse Herzog'un görevi Eisenkot'a verme ihtimali de var ve bu durumda müzakereler yeniden canlanabilir. Özetle İsrail seçimlerinde tam bir galibiyet tablosu yok. Netanyahu seçimleri kazanamadı ancak muhalefetin kazanmasını da önleyerek kaybetmedi. Arap seçmenin sandığa gitmesi, hükümetteki aşırı sağcı ve terör sabıkalı isimlerin varlığından kaynaklandı. Önümüzdeki günler hem çetin koalisyon pazarlıklarına hem de yeni bir kilitlenmeye sahne olabilir; İsrail güvenlik kartını ve saldırgan politikalarını sürdürerek siyasette yeni bir dizayna gidebilir. Netanyahu 4 yıllık iktidar koalisyonunu bir arada tutabilmek ve aşırı sağcıları memnun etmek için Katar, Yemen, Suriye, İran, Lübnan, Gazze ve Batı Şeria'ya sürekli saldırılar düzenledi. Ancak buna rağmen hem partisi oy kaybetti hem de çoğunluğu yitirdi. Karşısındaki muhalefet bloğu ise bir siyasi 7 Ekim ortaya koyamayarak Netanyahu'yu siyaset sahnesinden tamamen dışarı itemedi ve Likud yarışı yine birinci parti olarak tamamladı" değerlendirmesinde bulundu.

ANKETLERİN YANILGISI VE SAHADAKİ BEKLENTİLER
Sonuçların sürpriz niteliği taşıyıp taşımadığına ve sandıktan çıkan asıl sürprizlere dair yöneltilen değerlendirmeleri yanıtlayan AA Ortadoğu Haberleri Müdürü Yardımcısı Enes Canlı, "Basın taramalarımız, sokaktaki gözlemlerimiz ve anketler Gadi Eisenkot'un partisinin birinci parti olarak çıkma ihtimalinin çok yüksek olduğuna işaret ediyordu. Gün içindeki oy oranlarının artması, Arap seçmenin sandığa gitmesi ve Netanyahu tabanı dışındaki Tel Aviv, Hayfa gibi kıyı ve merkez kentlerde katılımın yükselmesiyle Eisenkot'un birinci parti gelmesini bekliyorduk. Likud'un birinci parti çıkması beklentisi yoktu. Netanyahu çoğunluğu kaybetse de birinci partinin lideri olarak çıktı ve 7 Ekim hezimetinin yaralarını bölgedeki çok saldırgan politikalarla sarmaya çalıştı" dedi.

7 EKİM HESAPLAŞMASI VE ARAP SEÇMENİN SANDIKTAKİ CEVABI
Netanyahu'nun yürüttüğü politikaların toplumdan onay alıp almadığı ile Arap partilerinin Meclisteki varlığını 11'den 17 milletvekiline yükseltmesinin arka planına ilişkin sorulan hususları aktaran Enes Canlı, "Muhalefet seçim kampanyasını 7 Ekim felaketi ve Netanyahu'nun hesap vermekten kaçınması üzerine kurarak 'Sen baştaydın, sen suçlusun' mottosunu benimsedi ve hükümeti sorumsuzlukla suçladı. Muhalefet bloğu şu anda mecliste daha fazla sandalyeyle önde bulunuyor ve sandığa küsen seçmen tepki oylarıyla muhalefetin arkasında toplandı. Netanyahu'nun 7 Ekim'den bu yana bölgede izlediği saldırgan politikalar İsrail vatandaşı Filistinlilerin sandığında da karşılık buldu. Çünkü baskı ve şiddet yalnızca Gazze ve Batı Şeria ile sınırlı kalmadı; '48 Arapları da polis şiddetine, yargı ayrımcılığına ve ev yıkımlarına maruz kaldı. 'Bütün İsrailliler eşittir ancak Yahudi İsrailliler daha eşittir' gerçekliğiyle marjinalleştirilen Filistinliler sandıkta tepkisini gösterdi ve bu seçimde en büyük çıkışı Arap partileri yaptı. Muhalefetteki sol, merkez ve merkez sağ seçmen de tepki oylarıyla Eisenkot'un arkasında birleşti. Ancak 7 Ekim'in ardından İsrail siyasi yelpazesinin daha sağa ve güvenlikçi politikalara kaydığı, saldırganlığın merkezde yer aldığı bir tablo oluştu; Filistinli seçmen de sandıkta buna doğrudan tepki verdi" sözleriyle aktardı.

İsrail'de bugün yapılan seçimlerde oy kullanma işlemi sona erdi.

İsrail'de bugün gerçekleştirilen seçimlerde oy kullanma işlemi sona ererken, alınan ilk sonuçlara göre siyasi dengelerin değişebileceğine işaret etti. 

Bölgedeki son durumu ve kritik dengeleri aktaran Anadolu Ajansı muhabiri Faruk Hanedar, sahadaki atmosferi ve masadaki tüm hükümet senaryolarını detaylarıyla paylaştı.

OY KULLANMA İŞLEMİ SAAT 23.00'E KADAR SÜRECEK

İsrail genelinde sandıkların sabah 07.00 itibarıyla açıldığını belirten Anadolu Ajansı muhabiri Faruk Hanedar, "Seçimler sabah 07.00 itibarıyla başladı ve yerel saatle 22.00, Türkiye saatiyle 23.00'e kadar devam edecek. Sandıkların kapanmasıyla birlikte çıkış anketleri açıklanacak ve sonuçlar gece saatlerinde aşağı yukarı netleşecek. Kesinleşmiş sonuçların ilanı için 8 günlük yasal bir süre bulunsa da bugün genel tablo ortaya çıkmış olacak" ifadelerini kullandı.

NETANYAHU İÇİN "TAMAM MI DEVAM MI" SEÇİMİ

Bu seçimin Başbakan Netanyahu açısından siyasi bir varoluş mücadelesi olduğunu vurgulayan Faruk Hanedar, "Belirttiğiniz gibi İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu için aslında bir referandum niteliğinde bir seçim olacak. Çünkü 4 sene önce kurulan aşırı sağcı hükümet, son 3 sene içerisinde başta Gazze Şeridi olmak üzere 6 ülkenin topraklarına saldırılar düzenledi. İsrail'de şartlar bu süreç içerisinde fazlasıyla değişti ve kutuplaşma daha da arttı. İsrail'de bu oylama doğrudan Netanyahu'ya 'evet' ya da 'hayır' seçimi olarak görülüyor" sözleriyle sürecin ciddiyetine dikkat çekti.

ANKETLER NE SÖYLÜYOR? HÜKÜMET İÇİN 61 VEKİL ŞART

Netanyahu'nun karşısındaki en güçlü rakibin İsrail eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot olduğunu aktaran Hanedar, son anket verilerini, "Seçim öncesinde yayımlanan son anketlere göre, Netanyahu'nun başını çektiği aşırı sağcılardan ve Haredilerden oluşan blok 50 milletvekilinde kalıyordu. Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku ise 55 civarında milletvekili çıkarıyordu.

120 sandalyeli İsrail meclisinde koalisyon hükümeti kurabilmek için 61 milletvekilinin desteği şart. Bu tablo, iki grubun da tek başına hükümeti kuramayacağını gösteriyor" şeklinde açıkladı. Meclisteki kilit role de değinen Hanedar, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerin 14-16 milletvekili çıkarmasının beklendiğini ve bu durumun zorlu koalisyon pazarlıklarını beraberinde getireceğini belirtti.

SANDIKTAN SONRA MASADAKİ 3 KRİTİK SENARYO

Batı Kudüs'te oyunu kullanan İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un en çok oyu alan parti liderine hükümet kurma yetkisi vermesinin beklendiğini bildiren Faruk Hanedar, hükümet ihtimallerini, "Birinci senaryo, bloklar arası geçişlerle çetin pazarlıklar sonucu bir koalisyon kurulması ve Eisenkot ya da Netanyahu'nun liderliği üstlenmesidir. İkinci senaryo ise seçimlerin yenilenmesidir. Bu durumda Netanyahu, de facto başbakan olarak 5-6 ay daha görevine devam eder ve ülkeyi yeniden seçime götürür; nitekim İsrail yabancı olmadığı bu süreçte 2019-2022 yılları arasında 4 yılda 5 seçim yaşamıştı" sözleriyle ifade etti.

Eisenkot'un Filistinli partilerin dışarıdan desteğiyle bir azınlık hükümeti kurma ihtimalinin, sağ muhalefetin itirazları nedeniyle zayıf olduğunu kaydeden Hanedar, kulislerde konuşulan en güçlü senaryoyu, "Üçüncü ve son günlerde en çok konuşulan ihtimal ise Netanyahu ile Eisenkot'un bir araya gelerek Ulusal Birlik Hükümeti kurmasıdır. İddialara göre, başta Itamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich olmak üzere aşırı sağcı iki bakanın devre dışı bırakıldığı geniş tabanlı bir sağ hükümet hedefleniyor. Özellikle ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatması durumunda muhalefetin böyle bir birlik hükümetine zorlanabileceği belirtiliyor" ifadeleriyle aktardı.