İbadetlerin gizli sorunu: Benlik ve kibir
Ramazan ayı sadece oruç ibadetiyle sınırlı kalmayan; insanın kalbini, aklını ve davranışlarını yeniden gözden geçirdiği derin bir muhasebe dönemi olarak öne çıkıyor. A Haber'de Tahir İnan'ın sunduğu Sahur Vakti programında dini açıdan bilgi ve eylem arasındaki ilişki ele alındı. Prof. Dr. Ekrem Demirli konuya ilişkin benlik ve kibir üzerinden çarpıcı açıklamalarda bulunarak "İbadetlerin varlık nedeni zanna dayalı olan benliğimizin aşılmasıdır." ifadesini kullandı.
Ramazan ayının bitmesine sayılı günler kala A Haber'de Tahir İnan'ın sunduğu Sahur Vakti programında inancın bilgiyle başlayıp davranışla tamamlandığı süreç ele alındı. İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ekrem Demirli dini açıdan bilgi ve eylem arasındaki ilişkisini değerlendirerek ibadetlerin gizli sorununun benlik ve kibir olduğunu vurguladı.
İBADETLERDEKİ GİZLİ TEHLİKE: "İYİLİKLERDEN DE TÖVBE ETMEK GEREKİR!"
İbadetlerin ve iyi işlerin insanda fark edilmeyen bir kibir ve "rafine bir benlik" oluşturabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Ekrem Demirli, tasavvuf düşüncesinin bu noktadaki hayati uyarısını gündeme taşıdı. İbadetin amacının benliği aşmak olduğunu ancak yanlış bir tutumla tam tersi bir ego inşasına zemin hazırlayabileceğini belirten Demirli, Müslüman toplumun sadece günahlardan değil, "iyiliklerinden" de tövbe etmesi gerektiğini vurguladı. Demirli, sahici bir maneviyat için iyilikleri birer alacaklılık vesilesi değil, birer şükür borcu olarak görmenin şart olduğunu ifade etti.
A Haber - Ekran Görüntüsü
BENLİK VE KİBİR
İbadetlerin doğası gereği insanı övgüye değer işlere yönelttiğini ancak bunun bir risk barındırdığını belirten Prof. Dr. Ekrem Demirli, "İbadetlerin bir sorunu vardır; o da insanda benlik ve ego yapabilmesidir. Normalde ibadetlerin varlık nedeni zanna dayalı olan benliğimizin aşılmasıdır. Fakat ibadetler makul ve övünülebilecek işlerden seçildiği için insanda kibir yapabilir." ifadelerini kullandı. Toplumda iyilik yapan insanın menkıbelerinin anlatılmaya başlandığına dikkat çeken Demirli, "Sen bir fukara ile ilgileniyorsun ya da anne babana hizmet ediyorsun, bunlar dünyanın her yerinde övülen davranışlardır. Sen bunları yaparken yavaş yavaş içinde iyiliklerden bir benlik yapısı inşa edilmeye başlar." sözleriyle uyardı.
A Haber - Ekran Görüntüsü
KABA BENLİKTEN "RAFİNE" BENLİĞE GEÇİŞ TEHLİKESİ
İnsanın her halükarda bir benlik inşa ettiğini ve tasavvufun tam da bu noktada bir davranış kritiği olarak devreye girdiğini ifade eden Demirli, "La ilahe illallah aslında benliğimizi aşmak üzere söylenmiş bir ilkedir. Fakat onu yaparken bu kez daha soyut ve rafine bir benlik inşa ederiz. Birincisi korkularımız üzerinden kurduğumuz kaba bir benliktir, ikincisi ise ahlak ve eylemler üzerinden oluşturulan zarif ve latif bir benliktir ki çoğu zaman farkına bile varmayız." ifadelerini kullandı. Tasavvufun sadece dervişlerin ahvaliyle ilgili olmadığını belirten Prof. Dr. Demirli, "Tasavvuf Müslüman topluma bir akıl ve düşünme kritiği olarak çıkmıştır. Burada asıl mesele, iyiliklerden oluşan o ikinci benliğin kritik edilmesidir." sözlerini kullandı.
A Haber - Ekran Görüntüsü
EZBER BOZAN ÇIKIŞ: İYİLİKLERDEN TÖVBE ETMEK
Müslüman toplumun ulaştığı en yüksek şuur noktalarından birinin "iyiliklerden tövbe etmek" olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ekrem Demirli, "Günahlardan tövbe etmek yeterli değildir, bu sadece bir başlangıç noktasıdır. Esas olması gereken şey iyiliklerden de tövbe etmektir. İyiliklerden tövbe etmek demek; yapılan iyiliği benlik geliştirici bir unsur olarak görmek yerine, onu Allah'a yakınlık vesilesi olarak görmektir." ifadelerini kullandı. Bu mertebeye ulaşmanın pratik yolunu da tarif eden Demirli, "İyiliklerden tövbe etmenin yolu, yapılan hayr-u hasenatı unutabilmektir. İyilikleri bir alışveriş veya alacaklılık gibi görmek yerine, 'ben yaptım' demeden onları bir şükür vesilesi olarak görmek gerekir." sözleriyle aktardı.
