Hürmüz'ün ardından Babülmendep krizi! Küresel enerji Husilerin işgaliyle tehlikede
İran destekli Husilerin Yemen'de birçok kenti ve Babülmendep Boğazı'nı ele geçirmesi küresel ticareti derinden etkilerken, bölgede çatışmaların sürmesiyle insani kriz büyüyor. AA Orta Doğu Haberler Müdürü Turgut Alp Boyraz, Kızıldeniz'deki son durumu aktarırken Babülmendep Boğazı'ndaki gemi trafiğinin olumsuz yönde etkilendiğini ve çatışmaların sürmesi durumunda petrol fiyatlarının hızla artabileceğini vurguladı. Boyraz ayrıca ABD ve Suudi Arabistan'ın Husilere yönelik ortak bir operasyon düzenleyebileceğine dikkat çekti.
İran destekli milis güçleri Husiler, Yemen'de Moha ve Mocha kentlerini ele geçirmelerinin ardından Babülmendep Boğazı'nı kontrol altına aldıklarını açıkladı. Yemen'de yıllardır devam eden iç savaşta Husiler, hükümete bağlı askeri güçlerle çatışırken, Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattına yönelik saldırı da küresel enerji piyasalarında krize neden oldu.
Husiler tarafından Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattı vuruldu. (Foto: EPA)
Suudi Arabistan'ın, Husilerin saldırısının ardından enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Doğu-Batı boru hattını tedbir amacıyla kapatması, petrol fiyatlarının hızla yükselmesine neden oldu. Orta Doğu'da yaşanan gelişmelerin ardından Babülmendep Boğazı'ndaki ticaret gemisi trafiği ciddi oranda düşerken, AA Orta Doğu Haberleri Müdürü Turgut Alp Boyraz, Yemen'deki son durumu ve ABD-İran geriliminin bölgeye etkisini değerlendirdi.
BABÜLMENDEP BOĞAZI'NDA HUSİ TEHLİKESİ
Yemen'de yoğunlaşan çatışmaları ve boğazlardaki stratejik dengeleri değerlendiren AA Orta Doğu Haberleri Müdürü Turgut Alp Boyraz, "Yemen'de İran'ın da desteklediği Husiler ya da Ensarullah olarak adlandırılan grup ile Suudi Arabistan'ın desteklediği merkezi hükümet arasındaki çatışmalar birkaç haftadır yoğunlaştı. İran destekli Husiler Kızıldeniz kıyısını güneye doğru kontrollerini genişletmiş ve buradaki Moha kentini ele geçirmişlerdi. Bu, dünya ticaret gemilerinin yüzde 10 ila 12'sinin geçtiği Babülmendep Boğazı'nı tamamen kontrol altına almaları anlamına geliyor. Bununla da yetinmeyip diğer noktalarda da ilerlemeye başladılar. Suudi Arabistan destekli Yemen hükümeti ve Suudi Arabistan da buna hava saldırılarıyla karşılık veriyor. Günlük onlarca saldırı düzenleniyor ancak şu ana kadar İran destekli Yemen'deki Husiler hâlâ Kızıldeniz'in güneyindeki Moha kentinde ve hemen onun yanındaki Babülmendep'in yanındaki adalardaki kontrollerini sürdürüyorlar." sözleriyle sahadaki son durumu aktardı.
MARİB HATTINDA ÇATIŞMALAR ŞİDDETLENDİ: İNSANİ FELAKET BÜYÜYOR
Bölgedeki çatışmaların enerji hatlarına ve sivillere etkisine dikkat çeken AA Orta Doğu Haberleri Müdürü Turgut Alp Boyraz, "Sahadan gelen haberlere göre, birkaç farklı noktada hükümet güçleriyle Husiler arasındaki çatışmalar devam ediyor. Hükümet güçlerine destek amacıyla Husilere yönelik yoğun hava saldırıları da düzenleniyor. Bunlardan bir tanesi özellikle iç kısımda kalan Marib kenti etrafında yoğunlaşmış durumda. İran destekli Husiler Marib'de konuşlanan, toparlanan hükümet güçlerinin olduğu noktalara doğru bazı ilerlemeler kaydettiği yönünde haberler var. Burası da son derece kritik bir nokta, özellikle Yemen'de gaz ve petrolün geçiş güzergahı burası. Şu ana kadar Husilerin ilerleyişini Suudi Arabistan destekli hükümet ve Suudi hava saldırıları yavaşlatmış gözükse de durdurabilmiş gibi gözükmüyor." ifadelerini kullandı.
"PETROL FİYATLARI ÇATIŞMALAR DEVAM EDERSE FIRLAYABİLİR"
Yaşanan insani krize ve enerji piyasalarındaki tehlikeye değinen Boyraz, "80 binden fazla insan bu çatışmalardan dolayı evlerini terk edip kaçmak zorunda kaldı ki bunlardan bazıları ülke dışına kaçmak zorunda kaldı. Kızıldeniz'in hemen karşı yakasındaki Cibuti'ye 2 binden fazla Yemenlinin denizi geçerek sığındığı bilgisi açıklandı. Yemen 12 yıllık bir iç savaş geçiriyor ve bu 12 yıllık savaşta dünyanın gördüğü en büyük insani felaketlerden birisini yaşadı. Yemen'deki gelişmeler, Hürmüz Boğazı'nda İran ile ABD-İsrail arasında yaşanan çatışmalardan da bağımsız değil. Hürmüz Boğazı büyük oranda kapalı ve bu petrol fiyatlarını şu an 105 dolara kadar artırmış durumda. Eğer bu şekilde çatışmalar devam ederse birçok piyasadaki enerji uzmanının ya da siyaset analistinin görüşüne göre petrol fiyatları 120 dolarları bile görebilir." dedi.
"ABD HUSİLERE YÖNELİK OPERASYONDA MÜDAHİL OLMAK ZORUNDA KALABİLİR"
ABD'nin bölgedeki kaçınılmaz rolünü ve Riyad yönetiminin stratejik hamlelerini yorumlayan AA Orta Doğu Haberleri Müdürü Turgut Alp Boyraz, ABD'nin olası bir operasyon durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, "Birincisi bu bir iddia, Amerika'da Axios ismindeki bir haber sitesi bunu yazdı, ABD ya da Suudi Arabistan tarafından doğrulanmadı. Benim şahsi kanaatim, kısa vadede ABD'nin Suudi Arabistan ile birlikte Husilere yönelik operasyonlara müdahil olmak zorunda kalacağı yönünde. Çünkü bu sadece Suudi Arabistan'ı ilgilendirmiyor, aynı zamanda ABD'yi de özellikle ilgilendiriyor, dünya piyasalarını da ilgilendiriyor. Çünkü İran ve müttefikleri Hürmüz Boğazı'nı kontrol ederek çok ciddi bir koz elde etmişlerdi Amerika'ya karşı. Şimdi Babülmendep'i de bu şekilde kontrol altına almaları demek, ellerine bundan daha da büyük bir koz geçirmeleri anlamına gelir." şeklinde konuştu.
Husiler, Kızıldeniz'deki kritik bir geçiş noktasında bulunan Perim Adasını ele geçirdi. (Foto: EPA)
"UMMAN'DA YAPILACAK TOPLANTI ERTELENDİ"
Kara operasyonunun zorluklarına ve ertelenen kritik diplomasi trafiğine değinen Boyraz, "Bu operasyonlar belki Husileri biraz durdurabilir, belki bazı noktalardan çekilmesini sağlayabilir ancak karadan çok büyük bir müdahale olmadan onların alt edilmesini ve bu meselenin Suudi Arabistan-Amerika lehine çözülmesini sağlaması mümkün gözükmüyor. Zira coğrafya son derece zorlu ve dağlık bir coğrafya. Suudi Arabistan ne yapacak, bu da çok önemli. Onlar da ikinci bir yolu seçebilirler; Hürmüz'de bir anlaşmaya gidip bir şekilde ücret ödeyerek İran'a, oradan petrolünü çıkarma alternatifleri olabilir. İkincisi, Yemen'de Husilerle bir şekilde bir anlaşmaya varmaya çalışabilirler. Bu arada yarın yapılması planlanan İran ile Körfez ülkeleri arasındaki toplantının da ertelendiği duyuruldu. Bu toplantıda Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerle ilgili nasıl bir anlaşmaya varılabilir diye konuşulması bekleniyordu." sözleriyle aktardı.
