ABD'nin Hürmüz Boğazı ablukasına karşı İran'ın kritik kozu: Jask boru hattı
ABD ve İran'ın müzakere masasında anlaşma sağlayamamasının ardından Trump, Hürmüz Boğazı'nı ablukaya aldıklarını, İran gemilerinin yok olacağını açıklamasıyla bölgedeki gerilim en üst seviyeye tırmandı. Karşılıklı restleşmeler sürerken İran'ın, askeri müdahale ile Washington yönetimine izin vermeyeceğini belirtmesi "Savaşın seyri mi değişiyor?" sorularını akıllara getirdi. Melih Altınok ile Sebep Sonuç programına konuk olan Enerji Uzmanı Altuğ Karataş, Tahran'ın yıllar içinde boğazda olası bir sorunla karşılaşması durumunda Jask Boru Hattı'nı devreye soktuğunu ve ABD için bir çıkmaz oluşturacağını vurgulayarak, stratejik hattın özellikleri anlattı.
ABD ve İran'ın Pakistan'ın başkenti İslamabad'ta düzenlenen barış müzakerelerinden sonuç çıkmaması Orta Doğu'da tansiyonu giderek yükseltirken, Trump'ın Hürmüz Boğazı'nı abluka altına aldıklarını açıklamasıyla kriz derinleşiyor. Donald Trump boğazdaki İran gemilerinin yok olacağı tehdidinde bulunurken, Tahran hattından da saldırılara karşılık verileceği açıklamalarıyla dünyanın yeni bir enerji tehdidiyle karşı karşıya kalma ihtimali gündeme geldi.
A Haber'de Melih Altınok ile Sebep Sonuç programında Hürmüz Boğazı'ndaki abluka ve İran'ın bu durum karşısındaki alternatif yöntemleri masaya yatırılırken Enerji Uzmanı Altuğ Karataş önemli değerlendirmelerde bulundu. Karataş, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek bir risk karşısında yıllar öncesinde önlemini aldığı ve Jask Boru Hattı projesini devreye soktuğunu belirterek, bu stratejik hattın özelliklerini ele aldı.
Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü
JASK BORU HATTININ STRATEJİK ÖNEMİ NEDİR?
İran'ın stratejik projelerinden biri olan Jask Boru Hattı, ülkenin güneydoğusunda yer alan Hürmüzgan eyaletindeki Jask Limanı'na uzanan ve petrol ihracatını Hürmüz Boğazı'na bağımlı olmadan gerçekleştirmeyi hedefleyen kritik bir enerji koridorudur. Yaklaşık 1000 kilometreyi aşan Goreh–Jask hattı, Basra Körfezi'ndeki petrolü Umman Denizi kıyısındaki Jask terminaline taşıyarak, olası bir boğaz krizi veya abluka durumunda İran'ın ihracatını sürdürebilmesine imkân tanımaktadır. Goreh-Jask boru hattının nominal kapasitesi günde 1 milyon varil olarak tasarlanmış olsa da hattın fiili taşıma kapasitesinin günde 350 bin varil civarında kaldığı, 2024 sonundaki test yüklemesinin ardından düzenli ihracat yapılamadığı biliniyor. Stratejik önemi nedeniyle "alternatif enerji çıkış kapısı" olarak görülen boru hattı, aynı zamanda bölgedeki jeopolitik dengeleri de etkileyen önemli projeler arasında gösterilmektedir.
A Haber - Ekran Görüntüsü
HARK ADASI'NDAN JASK'A: 1000 KİLOMETRELİK HAT
Bölgedeki gerilimin merkezinde, İran'ın Hürmüz Boğazı'na olan bağımlılığını bitirecek devasa bir projeyi aktaran Enerji Uzmanı Altuğ Karataş, "Hark Adası'na yakın karadan, İran'ın 1000 kilometrelik bir boru hattı var. Buradan arkadan 1000 kilometre geliyor, Jask'a. Hürmüz Boğazı'nı atlıyor, Hürmüz Boğazı'ndan sonra burada bir boşaltma, bir liman var" sözleriyle projenin coğrafi üstünlüğüne dikkat çekti. Karataş, bu hamlenin İran'ın çok önceden planladığı bir strateji olduğunu vurgulayarak, "Bu bana şunu gösteriyor; aslında İran bunu 2010'lu yıllarda yapmış. 'Bir gün gelecek, Hürmüz Boğazı'nda sıkıntı olacak, Trump kapatacak, benim buna bir alternatif ulaşım yapmam lazım' demiş" ifadelerini kullandı.
