İran savaşında diplomasi rafa mı kalktı? Orta Doğu'da güvenlik tartışmaları: Türkiye bölgesel güvenliğin kurucusu olabilir
ABD-İsrail-İran savaşının 24. gününde karşılıklı saldırılar ve sert açıklamalar devam ederken "Diplomasi adımları rafa mı kalktı?" sorusunu akıllara getiriyor. A Haber'de Uluslararası İlişkiler Uzmanı Necmettin Mutlu savaşta Körfez ülkelerinde yaşanan gelişmeleri ve süreçteki son duruma ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Mutlu, İran'ın saldırılarıyla Körfez ülkelerinin savunmada yetersiz kaldığını belirterek "Bölge ülkeleri bölgesel güvenlik mimarisi kurma yolunda adım atmak zorunda" dedi. Mutlu ayrıca Türkiye'nin savaş sürecinde yürüttüğü diplomasiye dikkat çekerek Türkiye'nin bölgesel güvenlik mimarisinin kurulması yolunda kurucu aktör olabileceğini vurguladı.
Orta Doğu'da İran'a yönelik savaş devam ederken karşılıklı sert açıklamalar ve bölgedeki çatışmalar hızla sürüyor. İran'ın ilk kez ortaya çıkardığı füzeler İsrail ve Körfez'deki ABD üslerine büyük oranda zarar verirken savaşta üstünlük elde etmesi dikkat çekiyor. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump savaşı bitirmek istemediğini ifade ederken diplomasi adımlarının gerçekleşme ihtimali ise yeniden gündeme geliyor. A Haber'de 23 gün süren savaşa ilişkin yaşananlar ve Orta Doğu'ya yayılan saldırıların perde arkası ele alınırken Uluslararası İlişkiler Uzmanı Necmettin Mutlu çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.
TEK TARAFLI BAĞIMLILIK DEVRİ KAPANDI
Orta Doğu'nun içinde bulunduğu kaotik süreci "şer zamanlar" olarak nitelendiren Necmettin Mutlu, bölge ülkelerinin artık kendilerini koruyamayacak bir sistemin içinde hapsolduğunu belirterek, "Zor zamanlardan, gerçekten bir ateş hattından geçiyoruz. Bu şerden hayır çıkabilir. Birincisi artık bölge ülkeleri bir bölgesel güvenlik mimarisi kurma yolunda artık adım atmak zorunda. Çünkü şu ortaya çıktı; tek taraflı bağımlılık sizi koruyamıyor. Körfez ülkeleri şunu acı bir şekilde deneyimlediler; tek taraflı askeri bağımlılık burada güvenlik anlamında koruyamayacak." ifadelerini kullandı. Mutlu, İran'ın bu zafiyeti açıkça ortaya çıkardığını ve bölge ülkelerinin artık alternatif güvenlik sistemlerini tartışmaya başladığını sözlerine ekledi.
A Haber - Ekran Görüntüsü
İRAN'IN GİZLİ SİLAHI: HUSİLER YEDEK KULÜBESİNDE BEKLİYOR
Bölgedeki sıcak temasın en kritik halkalarından biri olan Husilerin, İran tarafından stratejik bir koz olarak tutulduğunu vurgulayan Necmettin Mutlu, "İran burada Husileri yakın zamanda oyuna sokacak. Husiler şu an yedek kulübesinde bekliyor fakat beklemelerinin sebebi Amerikalıların askeri müdahalesi. İran, Amerikalıların askeri anlamda ne yapacağını gördükten sonra muhtemelen Husileri oyuna sokacak. Eğer Amerikalılar tarafından bir çılgınlık denenirse, Husiler oyuna girip Kızıldeniz'in ticaretini kilitleyecektir." şeklinde konuştu.
KORİDOR SAVAŞLARI: NETANYAHU'NUN HAYFA PLANI
Enerji ve ticaret yollarının jeopolitik bir savaş aracına dönüştüğünü belirten Necmettin Mutlu, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun Körfez'i doğrudan Hayfa Limanı'na bağlama projesine dikkat çekerek, "Artık özellikle alternatif taşıma koridorları çok önemli hale gelecek. Netanyahu'nun bu videosunda Körfez'i doğrudan Hayfa'ya bağlayalım dediği mesele artık çok önemli. Bu noktada Kalkınma Yolu'nun önüne asimetrik bir fırsat çıkabilir. Irak'ı özellikle Kerkük'ten Banyas'a, Akdeniz'e çıkaracak yeni koridorlar tartışılıyor." sözlerini kaydetti.
A Haber - Ekran Görüntüsü
İRAN'IN SABOTAJ DERSİ: NEREDE BİR KORİDOR VARSA ORADA BOMBA VAR
İran'ın bölgedeki alternatif her türlü projeyi askeri güçle engellemeye çalıştığını ve bu konuda çok titiz bir hazırlık yaptığını söyleyen Necmettin Mutlu, "Artık herkes biliyor ki İran, alternatif nerede bir koridor denendiyse orayı bombaladı. Yanbu'yu bombaladılar, Füceyre'yi bombaladılar. Yani şu an alternatif nereden kaçmaya çalışsalar İran orayı da bombalıyor. Derslerine çok iyi çalışmışlar, çok iyi bir hazırlık yapılmış." ifadeleriyle bölgedeki dehşet anlarını ve sabotaj risklerini aktardı.
KERKÜK-CEYHAN HATTINA BÜYÜK TEHDİT
Irak ve Türkiye arasındaki enerji hattının da İran'ın hedefinde olabileceğine dair çarpıcı bir uyarıda bulunan Necmettin Mutlu, "Kerkük'ten Irak'ta da şu an bir karışıklık var. Kataib Hizbullah'a suikastlar, Irak bölgesine üslere hava saldırıları... Kerkük-Ceyhan arası 250 bin varillik bir sevkiyat yapıldı. Bunun 1 milyona çıkarılabileceği söylendi. Muhtemelen İran, çağırmak gibi olmasın ama, Kerkük-Ceyhan hattına da ilerleyen günlerde bir hamlede bulunabilir." uyarısında bulundu.
A Haber - Ekran Görüntüsü
"TÜRKİYE BÖLGESEL GÜVENLİK MİMARİSİNİN KURUCU AKTÖRÜ OLABİLİR"
Türkiye'nin dış politikasında krizin ortamında üstlendiği dengeli ve yapıcı role vurgu yapan Necmettin Mutlu, Türkiye'nin yeni bir güvenlik düzeninin mimarı olabileceğini belirterek, "Burada Türkiye'nin önüne, şu an Türk dış politikası daha çok dengeleyici rolünde, meseleyi dengelemeye çalışıyor. Çok da doğru bir rol fakat bu noktadan sonra özellikle bölgesel güvenlik mimarisinin kurulması yolunda kurucu aktör de olabilir. Suudi Arabistan, Mısır, Pakistan ve Türkiye arasındaki bu dörtlü görüşmeyi açıkçası ben böyle okuyorum. İlerleyen günlerde yeni bir güvenlik mimarisi oluşabilir. Her kriz bir fırsat, her fırsat bir krizdir derler ya; bu krizin birinci fırsatı bu olabilir." şeklinde konuştu.
