Kapatma tehdidiyle "özür" baskısı: Çocuk üreticilere yeni kabus

YouTube'da çocuk yaştaki içerik üreticilerine yöneltilen "özür videosu" tehdidi, dijital ortamda yaşanan zorbalığı gündeme taşıdı. Kimliğini gizleyen bazı hesapların, özellikle oyun videoları yayımlayan çocuklara süre vererek özür dilemelerini istediği, aksi hâlde kanallarını kapatacaklarını öne sürdüğü belirtildi.

Sabah gazetesi yazarı Pınar Yıldız Yüksel, köşesinde ele aldığı vakalarda çocukların hesaplarını kaybetme korkusuyla özür videoları çekip yayımladığını aktardı. Yüksel, ailelere çocuklarıyla konuşmaları çağrısında bulunurken, konuyu Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Anabilim Dalı Başkanı ve Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık ile değerlendirdi.

ÖZÜR VİDEOSU İÇİN 24 SAAT SÜRE VERİYORLAR

Kırık'ın değerlendirmesine göre, paylaşılan mesajlarda çocuk içerik üreticilerine özür videosu çekmeleri için 24 saat süre veriliyor. Videoların belirli bir format ve başlıkla yayımlanması istenirken, bazı çocuklara önceki özür videolarını silmeleri yönünde de talimatlar gönderiliyor.

Kırık, bu mesajların çocukların korkutularak iradeleri dışında davranmaya zorlandığını ve içerik üretme özgürlüklerinin baskı altına alındığını gösterdiğini belirtti.

HESAP KAPATMA İDDİASIYLA BASKI KURULUYOR

Mesajlarda öne çıkan bir diğer unsur, başka kullanıcıların kanallarını kapatabileceğini söyleyen hesapların bu iddiayı tehdit aracı olarak kullanması oldu. Bazı paylaşımlarda hesaplara girildiği veya daha önce ele geçirilen hesapların yeniden açıldığı yönünde ifadeler bulunduğu aktarıldı.

Kırık, bir kullanıcının başka bir kişinin YouTube kanalını doğrudan kapatmaya yönelik genel bir yetkisinin bulunmadığını vurguladı. Hesap ele geçirme, yetkisiz erişim, sahte telif bildirimleri veya toplu şikâyet mekanizmalarının kötüye kullanılması gibi ihtimallerin teknik açıdan incelenmesi gerektiğini ifade etti.

Uzman, kanalları kapatabildiğini öne süren kişinin iddiasıyla platformun resmî yaptırım yetkisinin birbirinden ayrılması gerektiğine dikkat çekti.

TEHDİT, ŞANTAJ VE PSİKOLOJİK BASKI

Kırık, çocukların dijital itibarları üzerinden baskı altına alınmasının kaygı, korku, özgüven kaybı ve sosyal çevreden uzaklaşma gibi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Olayların niteliğine göre tehdit, hakaret, şantaj, kişisel verilerin hukuka aykırı paylaşılması ve bilişim sistemlerine hukuka aykırı erişim gibi suçların gündeme gelebileceğini söyledi. Çocukların maruz kaldığı sistematik baskının siber zorbalık ve psikolojik taciz çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini aktardı.

AİLELER ÇOCUKLARINI SUÇLAMADAN DİNLEMELİ

Kırık'a göre, çocukların yaşadıkları tehdidi ailelerine anlatabilmesi için güvene dayalı iletişim kurulması büyük önem taşıyor. Ebeveynlerin çocuklarını suçlamadan dinlemesi ve korku karşısında yalnız bırakmaması gerekiyor.

Çocukların tehdit içeren mesajları silmemesi, ekran görüntülerini ve video kayıtlarını saklaması, tehditte bulunan kişilerle tartışmaya girmemesi öneriliyor. Hesap şifrelerinin değiştirilmesi, iki aşamalı doğrulamanın etkinleştirilmesi ve şüpheli oturumların kapatılması da alınabilecek önlemler arasında yer alıyor.

Kırık, yaşananların çocuk üzerinde ciddi psikolojik etkiler oluşturması hâlinde profesyonel destek alınabileceğini belirtti.

DİJİTAL DELİLLER KORUNMALI, ŞİKÂYET EDİLMELİ

Çocukları hedef alan tehdit ve hesaplara müdahale iddialarının titizlikle soruşturulması gerektiğini söyleyen Kırık, dijital delillerin korunmasının sorumluların tespiti açısından önemini vurguladı.

Ailelerin emniyet birimlerine ve Cumhuriyet başsavcılıklarına başvurabileceğini aktaran Kırık, platformların da tehdit ve taciz bildirimlerini hızla incelemesi, gerekli durumlarda içerikleri kaldırması ve ilgili hesaplara yaptırım uygulaması gerektiğini ifade etti.

GÜVENLİ DİJİTAL ORTAM ÇOCUKLARIN HAKKI

Kırık, takipçi sayısının veya içerik üreticisi olmanın kimseye başka bir kişinin hesabı üzerinde yetki vermediğini vurguladı.

Okullarda dijital okuryazarlık, siber zorbalık ve kişisel verilerin korunmasına yönelik eğitimlerin artırılmasının önemine işaret eden uzman, çocukların korunması için ailelerin, platformların ve kamu kurumlarının birlikte hareket etmesi gerektiğini belirtti.

İngiltereden sosyal medyaya yeni neşter İNGİLTERE'DEN SOSYAL MEDYAYA YENİ NEŞTER

Sosyal medya fenomeni aile vergi rekortmeni oldu SOSYAL MEDYA FENOMENİ AİLE VERGİ REKORTMENİ OLDU