Akkuyu NGS'de ilk reaktör için geri sayım! Tam kapasitede İstanbul'a yetecek kadar elektrik üretecek

Küresel ölçekte enerji arz güvenliğinin önem kazandığı bir dönemde Türkiye, nükleer enerji hedefinde kritik bir eşiğe yaklaşıyor. Türkiye'nin ilk nükleer güç santrali Akkuyu'da dört reaktörden ilkinin devreye alınması için çalışmalar son aşamaya geldi.

Bu görsel ahaber.com.tr tarafından hazırlanmıştır.

Her biri 1.200 megavat kurulu güce sahip dört üniteden oluşan santralin ilk reaktöründe, yıl sonuna kadar elektrik üretimine başlanması hedefleniyor.

Akkuyu NGS, tam kapasiteye ulaştığında İstanbul’un yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde üretim yapacak. (AA)

İNŞAAT GECE BOYU SÜRÜYOR

Özel koruma bölgesi statüsündeki santralde güvenlik önlemleri en üst seviyede tutuluyor. Gerekli izinler olmadan sahaya giriş yapılamıyor. Yaklaşık 10 kilometrekarelik dev alanda çalışmalar günün 24 saati kesintisiz sürdürülüyor. Teknik ve mekanik işlemler ağırlıklı olarak gündüz saatlerinde yürütülürken, inşaat faaliyetleri gece boyunca da devam ediyor.

Akkuyu'daki dev enerji üssünde yalnızca nükleer reaktörler yükselmiyor. Santral sahasında farklı işlevlere sahip yaklaşık 560 yapı bulunuyor. Nükleer yakıtın muhafaza edildiği tesislerden atık merkezlerine, simülatör merkezlerinden teknik yapılara kadar çok sayıda bina dev kompleksin parçaları arasında yer alıyor.

Dört reaktörün tamamının devreye girmesiyle Akkuyu’da yılda yaklaşık 35 milyar kilovatsaat elektrik üretilecek. (AA)

İLK ÜNİTE TEST AŞAMASINDA

Akkuyu'da en çok merak edilen konu ise santralin ne zaman elektrik üretmeye başlayacağı... Sahadaki arazi düzenleme çalışmalarının yanı sıra "Doğu", "Kuzey" ve "Güney" drenaj kanallarının yapımı tamamlandı. Dört güç ünitesinde de çalışmalar eş zamanlı olarak sürdürülüyor.

İlk ünitede süreç artık test aşamasına ulaşırken, reaktörün yıl sonuna kadar devreye alınması hedefleniyor. Çalışmalar yalnızca ilk üniteyle sınırlı değil. İkinci reaktörde inşaatın yaklaşık yüzde 60-70'i tamamlanırken mekanik çalışmalar da başlamış durumda.

Üçüncü ve dördüncü reaktörlerde de inşaat ilerliyor. Sahadaki çalışmalar büyüdükçe bu iki ünitenin yapıları da giderek daha belirgin hale geliyor. Böylece Akkuyu'da bir yandan ilk reaktörün devreye alınması için son aşamalar yürütülürken diğer üç ünitenin inşası da eş zamanlı olarak devam ediyor.

Türkiye’nin ilk nükleer güç santrali Akkuyu’da ilk reaktör için geri sayım sürüyor. (AA)

EĞİTİM VERİLİYOR

Akkuyu sahasında öne çıkan noktalardan biri de Türkiye'nin ilk Nükleer Güç Santrali Eğitim ve Simülasyon Merkezi. Santralin güvenli şekilde işletilmesi için ihtiyaç duyulan uzman personelin yetiştirildiği merkez, Türkiye'nin nükleer enerji alanındaki insan kaynağı açısından da kritik önem taşıyor.

Operatörler burada dünya standartlarında eğitimden geçiriliyor. Merkezde bulunan tam ölçekli simülatör ise Akkuyu NGS'nin ünite kontrol odasının birebir kopyası olarak tasarlandı. Personel bu sistem sayesinde yalnızca santralin normal çalışma koşullarına değil, farklı seviyelerdeki acil durum senaryolarına karşı da hazırlanıyor.

Gerçek çalışma ortamının simüle edildiği eğitimlerle operatörlerin olası senaryolara karşı tecrübe kazanması amaçlanıyor. Eğitim süreçleri Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) standartları ve Türkiye'deki ilgili mevzuat doğrultusunda yürütülüyor.

Akkuyu NGS’nin ilk ünitesinde test süreci devam ederken elektrik üretimi için 2026 sonu hedefleniyor. (AA)

BÖLGE EKONOMİSİ CANLANDI

Akkuyu NGS'nin inşası, çevredeki ekonomik ve sosyal hareketliliği de artırdı. Santralle birlikte bölgede yeni konutlar, oteller ve yeme-içme işletmeleri açılırken özellikle Büyükeceli, Taşucu ve Silifke'deki hareketlilik dikkat çekiyor.

Silifke ve Gülnar'da yeni yollar, kavşaklar ve tüneller inşa edilirken bölgenin ulaşım altyapısı da önemli ölçüde genişledi. Santralin yapım sürecinin başlamasının ardından yalnızca Silifke bölgesinde 20 binden fazla konutun inşa edildiği belirtiliyor.

Bir yandan santralin tamamlanması için çalışmalar sürerken diğer yandan işletme döneminde Akkuyu'da sürekli görev yapacak personelin barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla lojmanların inşasına da devam ediliyor.

Her biri 1.200 megavat gücündeki dört reaktör, Akkuyu’ya toplam 4.800 megavat kurulu güç sağlayacak. (Sabah)

KARBONU YILDA 35 MİLYON TON AZALTACAK

Akkuyu NGS'nin dört ünitesiyle tam kapasite işletmeye alınmasıyla Türkiye'nin elektrik üretiminde kömür ve doğal gaza olan ihtiyacın bir bölümünün nükleer enerjiyle karşılanması hedefleniyor.

Fosil yakıtlara dayalı üretimin azalmasıyla birlikte atmosfere salınan sera gazı miktarında da önemli bir düşüş bekleniyor. Santralin tam kapasite faaliyete geçmesiyle karbondioksit eşdeğeri emisyonların yılda ortalama 35 milyon ton azaltılacağı öngörülüyor.

ÖMRÜ 60 YIL

Türkiye'nin ilk nükleer güç santralinin temelleri, 12 Mayıs 2010'da Türkiye ile Rusya arasında imzalanan anlaşmayla atıldı. Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından hayata geçirilen Akkuyu NGS'nin işletme ömrü 60 yıl olarak planlandı. Gerekli şartların sağlanması halinde bu sürenin 20 yıl daha uzatılması mümkün olacak.

Dört ünitenin tamamının devreye girmesiyle santralin yılda yaklaşık 35 milyar kilovatsaat elektrik üretmesi öngörülüyor. Bu üretim, İstanbul gibi büyük bir metropolün yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabilecek seviyede. Akkuyu'nun tam kapasite faaliyete geçmesiyle Türkiye'nin toplam elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 10'unun nükleer enerjiden karşılanması hedefleniyor.

İlk reaktörde testlere geçilirken diğer üç ünitenin inşasında da çalışmalar hız kesmeden sürüyor. (AA)

BİR HOLDİNG KADAR ÇALIŞAN...

Akkuyu sahası bugün dev bir istihdam merkezine de dönüşmüş durumda. Santralin inşasında yaklaşık 23 bin kişi görev yaparken çalışanların kabaca yarısını Türk, diğer yarısını ise yabancı personel oluşturuyor. Sahada çalışmalar üç vardiya halinde kesintisiz sürdürülüyor.

İnşaat sürecinin tamamlanmasıyla çalışan sayısı azalacak ancak santral başlı başına büyük bir istihdam merkezi olmayı sürdürecek. İşletme döneminde yaklaşık 4 bin 500 kişinin Akkuyu'da görev yapması planlanıyor.

Türkiye'nin kendi nükleer enerji uzmanlarını yetiştirmesine yönelik program da devam ediyor. Rusya'ya eğitim için gönderilen Türk uzmanlar, santral devreye alındığında operasyon süreçlerinde görev üstlenecek. 2011-2025 yılları arasında Rusya'nın önde gelen üniversitelerinde nükleer enerji ve bağlantılı alanlarda eğitim gören 322 Türk uzman mezun oldu. Akkuyu NGS personel yetiştirme programı kapsamında 131 Türk vatandaşı ise eğitimini sürdürüyor.

Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar ve Sabah Yazarı Dilek Güngör

AKKUYU'DA VERİ MERKEZİ PLANI

SABAH'a Akkuyu'daki gelişmeleri değerlendiren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, birinci reaktörün tamamlanma aşamasına geldiğini belirterek, "Şu anda ilk reaktörde test sürecindeyiz. Testleri adım adım tamamlayıp, 2026 sonuna kadar ilk reaktörü devreye almak istiyoruz. Hedefimiz elektriğin 2026 yılı sonuna kadar üretilmesi... Diğer reaktörlerde de çalışmalar devam ediyor. Üçüncü ve dördüncü reaktörlerle beraber bir veri merkezi kurma planımız var. Bununla ilgili çalışmalar yapıyoruz" dedi. Pandemi, emtia fiyatlarındaki artış, inşaat maliyetlerinin yükselmesi gibi sorunlar nedeniyle nükleer santralin yapım maliyetinin başlangıçta düşünülen 20 milyar doların üzerine çıktığını belirten Bayraktar, "Ancak biz Akkuyu'yla birlikte önemli bir eşiği aştık. Bu santralde yerlileşme oranı yüzde 50'nin üzerine çıktı. Know-how öğrendik, sanayicimiz nükleer tesise tedarik sağlamaya, o standartlara göre ürün üretmeye başladı. Yetişmiş insan kaynağına sahip oluyoruz" diye konuştu.

2030'DA TEKNOLOJİYE SAHİP OLACAĞIZ

Rusya'nın Sinop ve Trakya'da yapımı düşünülen nükleer santrallere de ilgisi olduğunu anlatan Bakan Bayraktar, "Akkuyu'da tecrübelerini ve insan kaynağını Sinop'a aktarmak istiyorlar. Biz Rusya dışında diğer santraller için Kanada, Çin ve Güney Kore'yle de görüşüyoruz. Önümüzdeki aylarda karar verip, hukuki anlaşma süreçlerini tamamlamak istiyoruz. Akkuyu NGS dışında 8 ilave reaktör daha yapmayı hedefliyoruz" açıklaması yaptı. Türkiye'nin nükleerde ilk çağı kaçırdığını ancak ikinci çağı yakalamak istediğini belirten Bayraktar, "Küçük modüler reaktörler konusunda Ar-Ge çalışmaları yapıyoruz. Sanayicilerimiz de bu konuya önem veriyor. Hedefimiz, yeni nükleer çağı yakalamak ve küçük modüler reaktörlerde teknolojiyi ihraç eden ülke olmak. 2030'lu yıllarda kendi küçük modüler santrallerimizi üreten, nükleerde teknoloji sahibi ülke olmak istiyoruz" dedi.