Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu

Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın emeklilerin maaşlarına ilişkin açıklamalarının ardından milyonlarca emekli yeni düzenlemeye kilitlendi. Emeklilere yönelik ek gelir ve maaş iyileştirmesi çalışmalarında sona gelinirken, yeni sistemde prim gün sayısı ve emeklilik yaşı öne çıkıyor. SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı emeklilerini ilgilendiren düzenlemede maaş hesaplamasına ilişkin merak edilen ayrıntılar da netleşmeye başladı. Takvim Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Faruk Erdem, milyonların beklediği yeni sistemle ilgili detayları bugünkü köşesinde kaleme aldı.

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, milyonlarca emeklinin merakla beklediği maaş iyileştirmesi ve yeni düzenlemeye ilişkin AK Parti Grup toplantısında çok kritik açıklamalarda bulundu. Yaş ve prim gün sayısını merkeze alan adaletli bir formül üzerinde çalışıldığını vurgulayan Başkan Erdoğan, 17 milyonu aşkın emeklinin tamamını kapsayacak iyileştirmenin Meclis'in desteğiyle yılbaşından önce yürürlüğe gireceğini belirtti.

Emekli maaşlarında artış sağlayacak yeni çalışmada gün sayısı, yaş ve ödenen primler dikkate alınacak. Takvim Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Faruk Erdem emekliye yapılacak düzenlemeyle ilgili merak edilenleri köşesine taşıdı.

İşte Erdem'in yazısından detaylar:

Emeklilik için hangi şartlara bakılıyor?
Sigortalıların emeklilik şartlarını işe girdikleri tarih, prim gün sayıları ve bağlı bulundukları kurumlar belirliyor. SGK çatkısı altında birleşilse de SSK (4A), Bağ-Kur (4B) ve Emekli Sandığı (4C) mensuplarının emeklilik şartları değişiyor. Kadın ve erkekler için de farklı şartlar uygulanıyor.

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu - 1

Emeklilerde hangi prim günleri bulunuyor?
Emeklilik şartlarına göre prim gün sayıları belirleniyor. Buna göre 3.600 günden başlayan prim gün şartı, 4.500 gün, 5.400 gün, 5.975 gün, 7 bin gün, 7.200 gün ve 9 bin gün olarak sıralanıyor.

3.600'den daha az günü olanlar emekli olamıyor mu?
Malulen emeklilik sisteminde 1.800 gün ile emekli olma imkânı da bulunuyor. Ancak burada yüzde 60 ve üzeri iş göremezlik raporunun olması ve bu raporun onaylanması şartı da aranıyor.

SSK (4A) mensupları nasıl emekli oluyor?
Burada işe giriş tarihi önem kazanıyor. 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olan SSK'lılar yaş şartı olmadan 5.000 gün ile 5.975 gün arasında prim ile emekli olabiliyor. 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlar ise en az 7 bin gün prim ödemek zorunda. 1 Mayıs 2008 sonrasında bu şart 7 bin 200 güne çıkıyor.

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu - 2

SSK'lılar nasıl kısmi emekli olabiliyor?
Kısmi emeklilikte de işe giriş tarihi öne çıkıyor. 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar 3.600 gün ile emekli olabiliyor. Burada yaş şartı erkeklerde 60 kadınlarda 58 oluyor. 8 Eylül 1999 sonrasında kısmi emeklilik ise 25 yıl 4.500 gün ve kadınlarda 58 erkeklerde 60 yaş olarak belirleniyor. 1 Mayıs 2008 sonrasında kısmi emeklilik için istenen gün sayısı 5.400'e çıkıyor.

Bağ-Kurlu olanlar için gün şartları nasıl?
Bağ-Kur'da prim gün şartı daha uzuyor. 8 Eylül 1999 öncesinde kadınlar 7.200, erkekler 9 bin gün ödemek zorunda. 1999 sonrasında ise her iki kesim de 9 bin gün prim ile emekli olabiliyor.

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu - 3

Bağ-Kur'da kısmi emeklilik var mı?
Bağ-Kur'da kısmi emeklilik için 15 yıl yani 5.400 gün prim ödeme şartı bulunuyor. Tabi diğer sistemlerde olduğu gibi yaş şartı da isteniyor.

Emekli Sandığı için şartlar nasıl?
Memurlarda kadın ve erkeklerde farklı gün sayısı isteniyor. Erkekler 25 yıl yani 9 bin gün, kadınlar ise 20 yıl yani 7.200 gün prim ödemek zorunda. Tabi yaş şartı da bulunuyor. Ekim 2008 sonrasında 5510 sayılı kanuna tabi kamu görevlilerinde 9 bin gün şartı kadın ve erkekler için aynı uygulanıyor.

Yeni düzenlemede prim gün sayıları nasıl kademelendirilecek?
Burada belli aralıklar dikkate alınacak. Bu aralıklar şu şekilde belirleniyor:
1800-3600 gün
4500-5400 gün
5000-5975 gün
7000-7200 gün
7200-9000 gün
9 bin gün üzeri

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu - 4

Gün sayısının artması maaşı yükseltiyor mu?
Emekli maaşı belirlenirken tüm çalışma hayatındaki kazançlar dikkate alınarak ortalamasına bakılıyor. SSK ve Bağ-Kur'da Aylık Bağlama Oranı devreye giriyor, enflasyon ve büyüme rakamları da çarpan olarak kullanılıyor. Dolayısıyla daha çok gün prim ödemiş birisi için maaş yüksek oluyor. Burada ödenen prim miktarının yüksek olması emekli maaşını yukarı çekiyor. Emekli Sandığı'nda ise maaş kıdem, derece, kademe, ek gösterge unvan gibi unsurların etkisiyle hesaplanıyor.

Neden bazı emeklilerin maaşı taban maaşın altında
Emekli maaşları kazançların ortalamalarıyla hesaplandığı için daha az gün prim ödeyen, ya da çalışma hayatı boyunca asgari ücret civarında maaşla çalışmış kişilerin emekli maaşları da düşük oluyor.

Çok günü olan bir emekli az günü olandan düşük maaş alabilir mi?
Evet bazı durumlarda bu ortaya çıkıyor. Düşük kazanç üzerinden ödenen primler ortalama kazancı aşağıya çekebiliyor. Dolayısıyla daha çok günü olup düşük kazanç bildiren bir emeklinin maaşı daha az günü olmasına rağmen yüksek kazanç bildiren emekliden düşük olabiliyor.

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu - 5

DÜZENLEMENİN DETAYLARI A HABER'DE

A Haber ekranlarında yayınlanan programda, emekli maaşlarındaki adaletsizliğin giderilmesi ve 2027 yılına girerken yapılacak yeni düzenlemenin detayları konuşuldu.

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu - 6

NORM BİRLİĞİ VE PRİM GÜN SAYISI VURGUSU

Mevcut sistemde prim gün sayısı fazla olanlar ile az olanlar arasındaki maaş farklarına dikkat çeken Takvim Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Faruk Erdem, "3600 günle emekli olmuş birisiyle 9000 gün çalışmış birisine eşit davranırsanız adalet olmuyor. Sosyal Güvenlik Kurumu diye bir çatı kurduk ama norm birliğini sağlayamadık, hala farklı şartlarda emekli olunuyor" ifadelerini kullandı.

Faruk Erdem, "Günden kasıt o kazançtan yatırılan para. Sadece gün olursa o da adalet olmaz. Asgari ücretle 9000 gün çalışmış olabilirsiniz, diğeri 7000 gün ama çok yüksek prim yatırmıştır, onun daha çok emekli maaşı almasından doğal bir şey yok" şeklinde konuştu.

Sistemin 2000 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası şeklinde üçlü bir hesaplamaya dayandığını hatırlatan Erdem, bu karmaşıklığın da giderilmesi gerektiğini vurguladı.

EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI İÇİN 31-35 BİN TL BANDI

Yapılan çalışmada öne çıkan iki başlığa değinen Faruk Erdem, en düşük emekli maaşının halihazırda 23 bin 552 lira olduğunu hatırlatarak, "Yüzde 10 enflasyon artışı aşağı yukarı kesinleşti. Bunun üstüne 5 bin lira gibi bir seyyanen artış koyduğunuz zaman en düşük emekli maaşı yaklaşık 31 bin lira oluyor. Burada 31 bin ile 35 bin bandı arasında bir en düşük emekli maaşı gelecek gibi görünüyor" değerlendirmesinde bulundu. Yaş ve prim gün sayısının önemine de işaret eden Erdem, "EYT diye bir şey çıktı, 40'lı yaşlarda genç arkadaşlarımız emekli oldular ama 70-80 yaşında çalışamayan emeklilerimiz de var. Bütün bunlar değerlendirilip kademeli bir artış yapılacak" dedi. Faruk Erdem, "Daha çok günü olan, daha çok kazançla prim ödemiş olan daha yüksek alacak gibi görünüyor. 3600, 5400, 7000, 7200 ve 9000 gün üzeri şeklinde 4-5 kademe arasında 5 bin, 6 bin, 7 bin, 10 bin lira gibi bir seyyanen artış olabilir" ifadelerini kullandı.

BAŞKAN ERDOĞAN'IN MESAJINDAKİ İKİ KRİTİK DETAY: ÖNCE İYİLEŞTİRME SONRA ZAM

Başkan Erdoğan'ın açıklamalarındaki iki önemli ayrıntının altını çizen Faruk Erdem, "Birincisi, yılbaşından önce bu yasayı çıkartacağız dedi. Ocağın 3'ünde zamlar belli oluyor. Demek ki o zamlar belli olmadan ek ilave artışlar belli olacak, ondan sonra o yüzde 10 yasal artış yapılacak" sözleriyle aktardı.

Erdem, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 10 civarında hesaplanan artışa karşın memur emeklilerinin toplu sözleşme gereği yüzde 8 seviyesinde kaldığını, aradaki 2 puanlık farkın da giderilebileceğini belirtti. Erdem ayrıca, "Bundan sonra her enflasyon artışına 10 puan eklenecek kalıcı bir refah payı da gelebilir, sürpriz olursa bu olur" dedi.

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu - 7

17 MİLYON EMEKLİ VE DUL-YETİMLERİ KAPSAYACAK

Erdoğan'ın konuşmasındaki ikinci önemli noktanın "17 milyonu aşkın emeklimiz" ifadesi olduğunu vurgulayan Faruk Erdem, "Bizim emekli sayımız 13-14 milyon ama 17 milyon maaş alan var. Bunların bir kısmı dul, yetim ve ölüm maaşı alıyor" bilgisini paylaştı.

Erdem, "Anladığım kadarıyla onları da kapsayacak, dul ve yetim maaşı alanları da kapsayacak ve zamlardan önce olacak" ifadelerini kullandı.

Faruk Erdem bu soruya, "Az önce söylediğim gibi bir alt nokta belirlenecek; 5 bin lira diyelim, sonra 6 bin, 7 bin, 8 bin, 10 bin lira böyle gidecek gibi görünüyor. Ama şu kesin; 17 milyonun tamamına yüzde 10'un üzerinde bir artış gelecek" sözleriyle karşılık verdi.

TABAN MAAŞ UYGULAMASI DEVAM EDECEK Mİ?

Programda söz alan Gazeteci Ekrem Kızıltaş ise en düşük maaş alan yaklaşık 5 milyon emeklinin durumuna değinerek, "Onlara her 6 ayda bir ilave yapılmasına gerek kalmayacak bir yere çıkarma ihtimalleri var mı?" sorusunu yöneltti.

Kızıltaş'a yanıt veren Faruk Erdem, "O biraz zor görünüyor. 15 bin lira alana devlet 8 bin lira katkı yaparak 23 bin 500 liraya çıkarırken 24 bin lira alana sıfır lira yapıyor. İhtiyacı ortadan kaldıracak bir düzenleme bütün kök maaşların artırılması demek ki çok büyük bir yük getirir. O yüzden taban maaş uygulamasının bir süre daha devam edeceğini düşünüyorum, beklentim 30-35 bin bandı" değerlendirmesini yaptı.

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu - 8

İŞTE MASADAKİ TÜM SENARYOLAR

Emekli, memur ve asgari ücretlinin gözü kulağı ocak ayında yapılacak maaş zamlarına çevrildi. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, A Haber canlı yayınında milyonları ilgilendiren kulis bilgilerini paylaşarak yeni maaşları kuruşu kuruşuna hesapladı.

SSK VE BAĞ-KUR'A YÜZDE 10, MEMURA REFAH AYARI

Merkez Bankası verileri doğrultusunda ilk hesaplamaları aktaran Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, "Merkez Bankası'nın son revize enflasyon ve beklenti anketlerine baktığımız zaman yüzde 29,5 ile yüzde 30'a yakın bir rakam geleceğini söyleyebiliriz. Bu anlamda SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yüzde 9,5 ile 10,5 arasında bir rakam gelebilir, ortalama yüzde 10 diyebiliriz. Memur ve memur emeklilerinin durumu ise farklı çünkü toplu sözleşme var. Onlarda da beklentimiz yüzde 7,5 ile yüzde 8,5 arası, ortalama yüzde 8 diyoruz." ifadelerini kullandı.

Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa KarakaşSosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş

Memurlara yönelik ilave bir refah artışının masada olduğunu vurgulayan Karakaş, "Sayın Bakanımız Şimşek 'Enflasyonun altında hiç kimseye bir zam yapmayacağız' dedikleri için memurlara da yüzde 10 oranında bir güncelleme olabilir." sözleriyle çalışanların enflasyona ezdirilmeyeceğini belirtti.

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu - 9

EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞINDA 'KADEMELİ REFAH PAYI' FORMÜLÜ

Seyyanen zam iddiaları ile ilgili de konuşan İsa Karakaş, "Bütün emeklilere 10 bin ile 15 bin TL arası maktu seyyanen zamdan bahsediliyordu, o senaryonun kalktığını görüyoruz. Oransal bir zam şeklinde bir iyileştirme yapılacağını söyleyebiliriz. Prim gün sayısı; yani 3600 gün primi olanlara ayrı bir oranda, 5400 günü olanlara ayrı bir oranda, 7000 günü olanlara ayrı bir oranda ve 9000 günü olanlara ayrı bir oranda ilave oransal zam yapılması söz konusu olabilir." dedi.

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu - 10

Karakaş, "Kademeli oransal refah verilmesi dememiz daha doğru olur. Kulis bilgisine göre sadece prim değil; yaş boyutu ile çalışıp çalışmadığı gibi unsurlar da baz alınacak." değerlendirmesinde bulundu.

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu - 11

İŞTE EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI İÇİN MASADAKİ RAKAMLAR

Mevcut en düşük emekli maaşının 23 bin 552 TL olduğunu ve yasal güncellemeyle tabanın en az 25 bin 900 TL'ye çıkacağını kaydeden Karakaş, "Yüzde 5'lik bir ilave yaptığımız zaman oran yüzde 15 oluyor, bu durumda maaş 27 bin 85 TL'ye yükseliyor. 10 puan verilirse 28 bin 262 TL, 15 puan verildiği zaman ise 29 bin 440 TL'lik bir rakam söz konusu olabilir. En düşük aylığın 30 bin lirayı bulması için en az yüzde 17,5'lik bir refah payı verilmesi gerekiyor." diyerek masadaki olasılıkları sıraladı.

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu - 12

ASGARİ ÜCRETTE HEDEF NET 36 BİN 498 TL

Aralık ayında başlayacak asgari ücret maratonuna ilişkin beklentisini de paylaşan İsa Karakaş, "Hükümetin en önemli endişesi istihdamı korumak ve işsizliğin artmasını önlemek. İşverenlerin ihracat boyutuyla ilgili sızlanmaları var. İşçi kesimi de haklı olarak 'Açlık sınırının altında olmaz' diyor. Aralık ayına geldiğimiz zaman bütün yaptığımız analizlere göre brüt 33 bin lira olan asgari ücretin 42 bin 939 liraya çıkacağını söyleyebiliriz. Hükümet yine gelir ve damga vergisi almayacak. SGK ve işsizlik sigortası primini düştüğümüzde net asgari ücretin 36 bin 498 lira 15 kuruş olmasını, yani yüzde 30'luk bir artış yapılmasını bekliyoruz." şeklinde konuştu.

Milyonlarca emeklinin maaş hesabı değişiyor! Prim gün sayısına göre 6 kademeli ek zam tablosu - 13

ÇALIŞANLARA MAAŞ ARTIRAN 'HİZMET BORÇLANMASI' TÜYOSU

Yayın sonunda hizmet borçlanması yapan çalışanlar için kritik bir vergi avantajını hatırlatan uzman Karakaş, "Vatandaşlarımız bunu bilmiyor, çok önemli bir uygulama. Özellikle bordrolu çalışan memur ve işçiler; eğer askerlik veya annelik borçlanması yaptıysanız, bu primler tamamen vergiden düştüğü için net maaşınız artıyor. Dolayısıyla bu borçlanma belgelerini alıp mutlaka çalıştığınız iş yerinize verin." çağrısıyla bordrolu çalışanlara önemli bir uyarıda bulundu.

Süleyman Yıldırmaz
Editör
A Haber
Mobil uygulamalarımızı indirin