Finansal istikrara kurulan kumpas bozuluyor! Fon krizinde düğmeye basıldı | Yatırımcılar o tarihe dikkat: Uzman isim A Haber'de açıkladı
Son günlerde piyasaları sarsan fon soruşturması ve Borsa İstanbul üzerinde oluşturulmaya çalışılan spekülasyonlara karşı devletin zirvesinden net mesajlar geldi. Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın "Türkiye’nin finansal sistemi güçlüdür, milletin hakkını kimseye yedirmeyiz" çıkışının ardından gözler krizin perde arkasına ve atılacak regülasyon adımlarına çevrildi. A Haber canlı yayınına katılan Ekonomist Üzeyir Doğan ve Takvim Gazetesi Yazarı Ekrem Kızıltaş, finansal piyasalardaki son durumu, planlanan kumpasın arka planını ve yatırımcıları bekleyen tasfiye sürecini tüm detaylarıyla masaya yatırdı. Ekonomist Üzeyir Doğan bu haftayı işaret ederken, mağduriyetlerin giderilmesi için fon tasfiye havuzunun oluşturulması gerektiğini belirtti.
Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Kabinesi Toplantısı sonrası fon soruşturmasına ilişkin net mesaj verdi.
BAŞKAN ERDOĞAN'DAN SERT MESAJ
Erdoğan, "Milletin malına el uzatan karşısında bizi bulur" ifadeleriyle hukuk çerçevesinde gerekli tüm adımların atılacağını belirtti. Finansal sistem açısından herhangi bir risk olmadığını vurgulayan Erdoğan, ekonomi yönetimiyle bir araya gelerek yaşanan gelişmeleri kapsamlı biçimde ele alacağını açıkladı.
PİYASALAR İÇİN KRİTİK EŞİK: "ERDOĞAN'IN EKONOMİ ZİRVESİ DÖNÜM NOKTASI OLABİLİR"
Fon krizinin ardından piyasalarda yaşanan hareketliliği ve yabancı yatırımcı algısını değerlendiren Ekonomist Üzeyir Doğan, "Türkiye ekonomisi Sayın Cumhurbaşkanı'nın da ifade ettiği gibi 2 trilyonluk bir ekonomi ama borsamız o ekonomik derinliği tam olarak yansıtıyor mu, ondan emin değilim. Baktığımız zaman bu olay başladığından beri taban taban giden şirketler var. Borsa İstanbul'un toplam piyasa değerinde yaklaşık 5 trilyon lira civarında bir geri çekilme oldu. Bunlar muazzam rakamlar. Bizim kendimizi nasıl gördüğümüzden ziyade yabancı yatırımcının buraya nasıl bakacağı daha kritik bir konu. Kasım ayındaki MSCI değerlendirmesi ile S&P, Dow Jones ve FTSE'den gelecek açıklamalar bu açıdan çok önemli" dedi.
Piyasalardaki belirsizliğin dağılması için kritik bir sürecin başladığına dikkat çeken Ekonomist Doğan, "Son yaşanan gelişmeler hep belirsizliği artıran konular oldu. Eğer bir şeylerin yoluna girmeye başladığına yönelik piyasada bir algı oluşursa, daha pozitif fiyatlamalar görebiliriz. Sayın Cumhurbaşkanımızın başkanlığında toplanacak toplantı çok kritik. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yapacağı zirve bence piyasalar için bir dönüm noktası olabilir. Oradan çıkacak mesajlar ve atılacak adımlar, en azından kötüye gidişten iyiye dönüş konusunda bir milat olabilir" ifadelerini kullandı.
SERMAYE PİYASALARINDA YENİ DÖNEM: "BDDK BENZERİ BİR DÜZENLEME ŞART"
Denetleyici mekanizmaların ve SPK düzenlemelerinin önemine değinen Üzeyir Doğan, "Yaşanan süreçte düzenleyici ve denetleyici kurumların sınıfta kaldığını söylemek yanlış olmaz. O açıdan yeni bir dizayn gerekiyor. Bu süreç bir anda ortaya çıkan bir gelişme de değildi; geçen sene kasım ayında hem Hazine ve Maliye Bakanı hem de SPK Başkanı fonlar üzerindeki manipülasyonun farkında olunduğunu ifade etmişti. Biz 2000'lerin başında bir bankacılık krizi yaşadık, ardından BDDK doğdu ve bankacılık sistemimiz küresel krizlerde dahi rüştünü ispat etti. Belki sermaye piyasalarında da benzer bir yapı, düzenlemelerin netleştiği daha steril bir döngüyü getirebilir. Ortada küçümsenecek bir süreç yok, ciddi bir mağduriyet var ve bunun da farkında olmak gerekir" değerlendirmesinde bulundu.
"SORUMLULUĞUN YATIRIMCIYA YIKILMASI DOĞRU DEĞİL"
Süreçteki sorumluluk zincirine ve tasfiyenin nasıl yürütülmesi gerektiğine dikkat çeken Ekonomist Üzeyir Doğan, "Burada asıl olan yatırımcıdır ve bence bu sürecin içerisindeki en az kusurlu olan kişi yatırımcıdır. Fonu kuranlar, yönetenler, düzenleyenler ve denetleyenler varken sorumluluğun 'sen de geldin bu fonu aldın' denilerek yatırımcıya yıkılması doğru değildir. Yatırımcıların ne zaman girip ne zaman çıktığına, gerçek faydalanıcı mı yoksa son kullanıcı mı olduğuna bakılarak bir tasnif yapılmalıdır. 131 tane fonun tasfiye sürecinde problem yaşayacağımız tahminen 10 ila 30 civarında fon vardır, geri kalanı rahatlıkla tasfiye edilebilir. Gerçek zararı tespit edebilmek adına kalabalıktan kurtulup işin özüne dönmemiz ve süreci sadeleştirmemiz gerekiyor." ifadelerini kullandı.
"ORTALAMA BİR EV PARASI YA DA ALTINDAKİ RAKAMLAR BU SİSTEMİN GERÇEK MAĞDURLARI"
Yatırımcı ayrımının nasıl yapılması gerektiğine ilişkin soruyu yanıtlayan Üzeyir Doğan, "Orada hakkaniyetsizlikler olabilir. 1 milyonu olanla 1 milyon 1 lirası olan adamı nasıl ayıracaksınız? İlk etapta sayıyı azaltmak adına 250 bin, 500 bin, 1 milyon gibi kademeli bir dağıtım yapılabilir. Ancak ortalama bir ev parası ve altındaki rakamlar bu sistemin gerçek mağdurlarıdır. Ev ya da araba almak için veya kenardaki parasını enflasyondan korumak için sisteme giren ciddi bir kitle var. 455 bin mağdurun en az 300-350 bininin bakiyesi 1 milyon liranın bile altındadır." şeklinde konuştu.
"FON TASFİYE HAVUZU OLUŞTURULMALI"
Melih Altınok'un, "Parasından astronomik kârlar elde edenlerle normal yatırımcı arasında bir ayrım yapılabilir mi?" sorusunu yanıtlayan Üzeyir Doğan, "Kesinlikle yapılmalı; çünkü bu illegal ve hukuksuz bir süreçse, dolandırıcılık olarak adlandırılıyorsa bundan fayda sağlayan herkesin o faydasından feragat etmesi gerekir. İki masa bir sandalye şirketleri yüksek fiyattan satıp manipülasyon yapanların, fon üzerinden elde edilen haksız kazançların, stopaj gelirlerinin ve yönetim ücretlerinin acilen oluşturulacak bir fon tasfiye havuzunda toplanması gerekiyor." sözleriyle aktardı.
"VARLIK SATIŞLARINI BEKLEMEK YATIRIMCIYI DAHA ÇOK MAĞDUR EDER"
Hukuki süreçlerin uzunluğuna dikkat çekerek ivedi çözüm önerisini dile getiren Ekonomist Üzeyir Doğan, fon tasfiye havuzunun ivedilikle oluşturulması gerektiğini belirterek, "Bu havuzun ilk etapta iş yapabilmesini kolaylaştırmak adına bir yerden fonlanması gerekiyor. Aksi takdirde, bu süreci; fonun gerçek faydalanıcılarını, varlıkların tespitini, kamulaştırılmasını, değerlemesini, satışını ve fonu kuranları beklersek yatırımcı daha çok mağdur olur. Başlangıçta tespit edilen haksız kazançlar ivedilikle bu havuza iade edilmeli; kamunun elde ettiği stopaj ve borsa gelirleri ile portföy yönetim şirketlerinin ücretleri havuzda toplanarak mağduriyetler hızla giderilmelidir." değerlendirmesinde bulundu.
"MEYDAN MEYDAN GEZİP HUKUKSUZLUĞU SAVUNANLARLA BİZİ BİR TUTMAYIN"
Başkan Erdoğan'ın spekülasyonlara ve algı operasyonlarına karşı verdiği sert tepkiyi yorumlayan Takvim Gazetesi Yazarı Ekrem Kızıltaş, "Geçmişte yaşadığımız kriz dönemlerinde Sayın Cumhurbaşkanımızın ekibiyle birlikte, devletin bütün imkanlarıyla gereken adımları planlayıp attığı ve birçok krizden başarıyla çıktığımız malumdur. Son krizle alakalı da eksik olduğu düşünülen düzenlemeler süratle yapılacaktır. Mağduriyete uğradığını düşünen insanların mağduriyeti giderilecektir. Ancak mağduriyet pozuna girseler de bu kumpasın içinde bilerek bulunanların, bu kumpasa bilerek alet olanların kim olurlarsa olsunlar haklarında gereken tahkikat yapılacaktır" dedi.
Muhalefetin tutumuna ve Başkan Erdoğan'ın açıklamalarına dikkat çeken Gazeteci Kızıltaş "Sayın Cumhurbaşkanımızın 'Bizi başkalarıyla karıştırmasınlar' sözü; son dönemlerde belediyelerdeki rüşvet ve yolsuzluk iddialarına, net itiraflara rağmen meydan meydan dolaşıp her şeyi siyasi kılıfa sokmaya çalışanlara açık bir atıftır" dedi.
Kızıltaş'ın sözlerinin devamı şu şekilde:
"Kim olursa olsun, milletin malına göz dikenlerden hesap sorulacaktır. AK Parti döneminde geçmişten kalan nice fon ve borç tasfiye edilmiş, hak sahibine hakkı verilmiştir. Burada da aynısı yapılacaktır. Birilerinin 2021'de planladığı, 2025'te açtığı ve insanları adeta bir bal tuzağı gibi içine çektiği bu tezgah erken tespit edilmiş, zararın neresinden dönülürse kardır denilecek bir noktada konu açığa çıkarılmıştır" sözleriyle durumu özetledi.
TASFİYE SÜRECİ VE YATIRIMCININ HAKLARI: "ÇARŞAMBAYA KADAR NETLEŞİR"
Mağdur olan fon yatırımcılarının paralarını nasıl alacağına ilişkin tasfiye sürecini de aktaran Ekonomist Üzeyir Doğan, "Orada emir önceliği esas alındı. 14, 15 ve 16'sında emir verenler ile fon takas süreci 17'sinden öncesine tekabül edenlerin emirleri geçerli sayılacak ve tasfiye tutarından işlemler gerçekleştirilecek. Ancak iletilemeyen ve iptal edilen emirler konusunda önümüzdeki günlerde ciddi tartışmalar yaşanabilir. Sayın Cumhurbaşkanının katılacağı toplantının ardından, ay başında tasfiye süreci fiilen devreye girmeden önce, en geç çarşamba gününe kadar daha kapsamlı bir tasfiye planını görmüş oluruz." ifadelerini kullandı.
SON GELİŞMELER İÇİN TIKLAYINIZ
