Orta Doğu’daki alevler piyasaları yaktı! Petrolde korkutan 120 dolar uyarısı

Giriş Tarihi:
ahaber.com.tr Haber Merkezi
Orta Doğu’daki alevler piyasaları yaktı! Petrolde korkutan 120 dolar uyarısı

ABD ve İsrail’in İran hamlesi sonrası bölge yangın yerine döndü, enerji piyasaları sarsıldı. Brent petrol 83 doları aşarken, doğal gaz fiyatları resmen uçuşa geçti. İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, geçtiğimiz gün İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın geçişlere kapatıldığını ve geçiş girişimlerine müdahale edileceğini belirtmişti. Cebbari, deniz taşımacılığının yanı sıra bölgedeki petrol boru hatlarının da hedef alınabileceğini ifade etmişti. Sabah Gazetesi yazarı Dilek Güngör, 'Enerji kapışması… Kim nasıl etkileniyor?' başlıklı yazısını kaleme aldı.

Orta Doğu'da savaşın alevi büyüdü, dünya ekonomisi diken üstünde! Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla küresel enerji hattı kilitlendi; petrol ve gaz fiyatları adeta uçuşa geçti. Saudi Aramco tesislerine İHA saldırısı, BAE'deki Fujairah yangını, Katar'ın LNG üretimini durdurması ve İsrail'de Leviathan sahasındaki aksama piyasaları sarstı. Brent petrol 83 doları aşarken, Avrupa gaz fiyatları neredeyse yüzde 100 arttı.

Orta Doğu’daki alevler piyasaları yaktı! Petrolde korkutan 120 dolar uyarısı - 1

Sabah gazetesi yazarı Dilek Güngör, Orta Doğu'da tırmanan ABD-İsrail-İran geriliminin küresel enerji piyasalarına etkisini mercek altına aldı; Hürmüz Boğazı'ndan yükselen krizin petrol, doğal gaz ve dünya ekonomisine olası yansımalarını çarpıcı verilerle değerlendirdi.

ABD-İsrail İran savaşından görüntüABD-İsrail İran savaşından görüntü

İşte Güngör'ün "Enerji kapışması… Kim nasıl etkileniyor?" başlıklı yazısı:

ABD-İsrail'in İran'a, İran'ın da ABD üsleri bulunan Körfez ülkelerine saldırıları küresel enerji piyasasını sarstı. Küresel enerji ticaretinin en önemli geçiş noktası Hürmüz Boğazı'nın kapanması, Suudi Arabistan'daki Ras Tanura'daki Suudi Aramco tesislerine İHA saldırısı, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Fujairah'ta düşürülen İHA enkazıyla çıkan yangın, Katar'ın LNG tesislerinde üretimi durdurması, İsrail'deki Leviathan gaz sahasında üretimin aksaması, Umman'ın Duqm ticari limanında bir yakıt deposunun vurulması, Irak Kürt Yönetimi'nden Ceyhan'a gönderilen Kerkük ham petrolünün yüklemelerinin durdurulmasıyla petrol ve gaz fiyatları yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı 83.47doları gördü. Avrupa'da Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası Title Transfer Facility'nde nisan vadeli kontratlardamegavatsaatbaşı gaz fiyatı 65.5 euroya yükseldi. Fiyatlar, saldırılar öncesinde megavatsaat başı 31.95 euro idi. Neredeyse yüzde 100 arttı. Tabii, sadece enerji fiyatları değil sigorta maliyetleri ve nakliye ücretleri de rekor seviyelere çıktı.

Orta Doğu’daki alevler piyasaları yaktı! Petrolde korkutan 120 dolar uyarısı - 3
Peki bu yaşananlardan kim etkileniyor?
Esasında Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıpetrol ve gaz ithalatçılarını da ihracatçılarını da etkiliyor.
Boğazdan geçen petrolün sadece İran'ın olduğunu düşünmeyin. Irak, Kuveyt, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri de ihracatı Hürmüz'den yapıyor. İthalatçıların başında ise Asya ülkeleri geliyor. 2022'de Hürmüz Boğazı'ndan çıkan petrolün yüzde 82'si Asya ülkelerine gitti. Çin tek başına İran'ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90'ını satın alıyor. Çin bu petrolü küresel olarak ihraç edilecek mallar üretmek için kullandığından, herhangi bir fiyat artışını üretim maliyetlerine ve tüketicilere yansıtması kaçınılmaz. Orta Doğu'dan Çin'e petrol taşımak için bir süper tanker kiralamanın maliyetinin 400.000 doları aştığı düşünülürse fiyat artışları illa ki yaşanacaktır! Enerji nakliyle ilgili sıkıntı nedeniyle Ortadoğu'dan 120 milyarmetreküp gaz arzının kaybedileceğibeklentisi de dile getirilmeye başlandı.

Orta Doğu’daki alevler piyasaları yaktı! Petrolde korkutan 120 dolar uyarısı - 4


Boğaz'ın alternatifi yok mu, diyebilirsiniz.
Esasında boğazın kapanma riski geçmişte de sürekli gündeme geldiği için Körfez ülkeleriboru hatları inşa etmişti. Suudi Arabistan'ın doğusundan Kızıldeniz kıyısına günde 5 milyon varil petrol taşıyabilen 1.200 kilometrelik bir boru hattı var. Suudi petrol şirketi Aramco'nun da petrolü boru hatlarıyla Kızıldeniz'den ihraç etmeyi hedeflediği belirtiliyor. Birleşik Arap Emirlikleri de petrol sahalarını Umman Denizi'ndeki Fujairah limanına en az 1.5 milyon varil/gün kapasiteli bir boru hattı ile bağlamıştı. Ancak bu alternatifler olsa daküresel arzın günde 8 ila 10 milyon varilazalacağı belirtiliyor. Bu da piyasa içinsıkıntılı bir durum

Orta Doğu’daki alevler piyasaları yaktı! Petrolde korkutan 120 dolar uyarısı - 5
Öyleyse ne olacak?
Analistlerin tahminlerine göre, savaşhali uzarsa petrol fiyatları varil başına100 dolar civarına çıkabilir. Fiyatların120 dolar seviyesinde kalması durumundaise dünya ekonomisi hem enflasyonhem de büyüme anlamında önemli birdarbe alabilir. Hatta bu işten savaşı başlatan ABD de zarar görür.

Orta Doğu’daki alevler piyasaları yaktı! Petrolde korkutan 120 dolar uyarısı - 6
Şöyle ki;
Malum, 3 Kasım'da ABD'de araseçimler var. Seçimde ABD TemsilcilerMeclisi'ndeki 435 sandalyenin tamamıve ABD Senatosu'ndaki 100 sandalyenin35'i belirlenecek. ABD BaşkanıDonald Trump, kasımdaki ara seçimlerdeCumhuriyetçiler'in mutlaka galip gelmesigerektiğini, aksi halde Demokratlar'ınkendisiyle ilgili azil sürecini başlatacağınıdefalarca dile getirdi. Dolayısıyla savaşınuzun sürmesi ve ABD'nin İran'da rejimidüşürememesi dönüp kendisini devurabilir.

Mobil uygulamalarımızı indirin