Asgari ücret zammı ne kadar olacak? Konuşulan zam oranları neler, tarafların talepleri ne?

2024 yılında geçerli olacak asgari ücreti belirleyecek Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun ilk toplantısı 12 Aralık Pazartesi günü Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nda yapıldı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan başkanlığındaki toplantıda, işçi heyetine TÜRK-İŞ Genel Başkan Yardımcısı Ramazan Ağar, işveren heyetine ise TİSK Yönetim Kurulu Başkanı Özgür Burak Akkol başkanlık yaptı.

Bu yılki görüşmelerde önceki yıllardan farklı olarak, 5 kişilik TÜRK-İŞ heyetinde ilk kez 4 işçi birden yer aldı. Adana'da hastanede işçi olarak çalışan iki çocuk annesi Hatice Akgedik, Ankara'da kasiyerlik yapan Meliha Nur Şıkbudak, Çorum'da yaşayan üç çocuk babası enerji işçisi Saffet Canbaz ve Bolu'da yaşayan üç çocuk babası Karayolları işçisi Durmuş Öztürk, milyonlarca asgari ücretli adına pazarlık masasında yer aldı.

Komisyonda görüşleri sorulan işçiler, asgari ücretle çalıştıklarını ve geçinemediklerini, geçinebilecek bir ücret talep ettiklerini dile getirdi. Peki asgari ücret ne kadar olacak? Asgari ücret kaç para olacak? Asgari ücret zam oranı ne olacak? Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nuda tarafların talepleri ne? İlk toplantıda kim ne dedi? Merak edilen tüm soruların cevaplarını A Haber canlı yayınında uzman isimler verdi.

Sosyal güvenlik müşaviri Emin Yılmaz: Enflasyon verisi bilindiği maaşlarda çok önemli bir etken. Asgari ücrette enflasyon verisinin yanı sıra Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nda çıkacak karar değerlendiriliyor. Geçtiğimiz dönemlerde enflasyonunda üzerinde zamlar oldu. Aralık ayı enflasyon tahmini bugün açıklandı. Buradaki tahmin doğrultusunda yüzde 65,39'luk bir rakam karşımıza çıkıyor. MB ve OVP'nin hedeflediği rakamı tutturduğunu görüyoruz. Enflasyonda bir yavaşlama görüyoruz ve istikrarlı programın sürdüğünü görüyoruz.

SSK ve memur emeklilerinin maaşları enflasyon verileri doğrultusunda değerlendiriliyor. İlk 6 aylık enflasyon yüzde 19.77 çıkmıştı. İşte yıl bu rakamı yüzde 65,39'luk rakamdan soyutladığımız zaman burada asgari ücrete gelmesi gereken en düşün zam oranı yüzde 38,09'dur. SSK ve Bağ-Kur emeklileri içinde bu rakam söz konusu. Memur ve memur emeklisinde yüzde 49,81 civarında bir oran karşımıza çıkıyor. Bu rakam farkı da toplu sözleşmeden kaynaklanıyor.

Buradaki rakamlarda Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın eklediği refah payı dahil edilmeden yapılan bir hesap var. Şu anda SSK ve Bağ-Kur emeklileri güncek en düşük maaş olaak 7 bin 500 TL alıyor.

Yüzde 38'lik gelecek zammı bunun üzerine koyarsak dolayısıyla 10 bin 356 TL'ye ulaşacak. Bu rakamlar Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın dokunuşu olmaz ise kesin olarak ortaya çıkacak rakamlar. Kök ücretle ilgili de bir çalışma yapılıyor. Bu rakamın 10 bin TL'nin altına düşmeyeceğini paylaşabiliriz.

Memur emeklileri şu anda 9 bin 876 TL alıyor onların maaşı da 14 bin 795 TL olacak. Şu anda bekar bir memur 20 bin 377 TL alıyor onlarda yüzde 50'lilik bir zamla 30 bin 526 TL alacak. Evli olan memur ise şu anda 22 bin 17 TL alıyor onun maaşı da zamdan sonra 32 bin 983 TL olacak. Asgari ücrette sadece enflasyon verisine bakarsak 11 bin 402 TL olan asgari ücret 15 bin 745 TL olacak. Burada işçi ve iş vereni üzmeyecek bir pazarlık yapılacak.

İlk 6 ayda enflasyon yüzde 19,77 çıkmış ve asgari ücrete yüzde 34 zam yapılmıştı. 8.5006 TL olan asgari ücret 11 bin 402 TL oldu. O zaman enflasyonun da üzerinde yüzde 14 fazla zam yapıldığını görüyoruz. Temmuz-Kasım arası enflasyon arası enflasyon şu anda yüzde 33,64 olarak kesinleşti bu rakam üzerinden bakarsak asgari ücret 15 bin 237 TL oluyor. Burada belirleyici nokta aralık ayı enflasyonu olacak. Burada tahminler yüzde 3,26 civarında. Yıl sonu ile beraber rakamları incelersek yüzde 38'lik bir rakam ortaya çıkıyor. Bu da 15 bin 700 TL civarına denk geliyor.

Asgari ücrete yüzde 40 zam yapılırsa 15 bin 963 TL olacak. Eğer komisyondan yüzde 45 zam kararı çıkarsa 16 bin 533 TL olacak. Eğer zam oranı yüzde 50 olursa 17 bin 103 TL olur ve zam oranı yüzde 55 olursa 17 bin 673 TL olur. Ben yüzde 40 ila yüzde 50 arasında bir zam oranı geleceğini düşünüyorum. Bu zam yapılırken çalışma barışını da korumak gerekir.

Ali Duman: Asgari ücreti belirlemeden parametreler var. Enflasyon bunlardan biri. Memur maaşlarına yüzde 50'ye yakın zam yapılacak. Ağustos ayında yapılan toplu sözleşmeye göre alacağı fark var. Burada hesaplara bakılırsa memurun yüzde 50'si garanti diyebiliriz. Bu da önemli noktalardan biri olacak. Asgari Ücret Tespit Komisyonu ilk toplantısını yaptı. Burada işçiyi ve işvereni temsil eden taraflar var. Bunun yanından 5 üyede kamu adına hakemlik yapıyor. Bu senede ilk kez toplantıya farklı iş kollarından işçiler katıldı. Sendika yetkilileri değil işçi ve emekçi masada oturuyor.

Asgari ücretin artışı kamunun yararına olan bir durumdur. Devlet asgari ücret artışında bir zarar etmez. Hem sigorta primi yükselir ayrıca vergi dilimi de yükselir. Kamunun burada meselesi hakemlik yapmaktır. Bir işçinin en önemli gayesi iş garantisidir. Eğer iş yeri ciddi bir yükselişten etkilenip kepenk kapatmak zorunda kalacaksa sıkıntı ortaya çıkar. Burada bir dengeye ihtiyaç var.

Sigorta priminde işverene 500 TL destek veriliyor. Masada bulunan önemli konulardan bir tanesi de bu aslında. İş verene verilen destek ne kadar artacak? Bu da asgari ücretin belirlenmesinde önemli bir kriter olacak. Asgari ücret 2023 Temmuz ayında yüzde 34 zam aldı. Burada artış oranı 400 TL'den 500 TL'ye çıktı. Yani destek oranı yüzde 25 artmış oldu. Asgari ücret yüzde 50 ve üzerinde artarsa işverenlerde destek konusunda yüzde 50 artış bekliyor. Yani desteğin 750 TL'ye çıkmasını bekliyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan asgari ücrette uzlaşma noktasında bire bir sürecin içinde yer alıyor. Onun etkisinin önem arz edeceğini düşünüyorum. Herkesin söylediği bir kere belli; enflasyondan daha düşük olamaz. Beklenen enflasyonda yüzde 38 çıkarsa bundan aşağı bir rakam olamaz. Geçtiğimiz yıl asgari ücret yüzde 55 artırıldı. Geçtiğimiz yılın enflasyon verileri ile bu yılın enflasyon verileri benzerlik gösteriyor.

2022 Ocak ayında asgari ücret 4 bin 253 lira. Cumhurbaşkanı Erdoğan 2023 Ocak ayında asgari ücreti açıklarken bunu yüzde 100 arttırdı. Asgari ücret 8 bin 506 TL oldu. Temmuz ayında da asgari ücret 11 bin 402 TL 'ye geldi. İşte bu durumlara bakılırsa asgari ücret yılbaşında 17 bin 12 TL olacak gibi geliyor bana. Bu da yüzde 48'e yakın bir zam anlamına geliyor. Geçtiğimiz yıl yüzde 54,70 zam yapılmıştı. Yani neredeyse yüzde 55 bir zam var.

ASGARİ ÜCRETE ZAM İÇİN 3 VERİ ÖNE ÇIKIYOR

Yeni asgari ücretin tespitinde başta Merkez Bankası'nın 2023 yılı ve 2024 yılı enflasyon tahminleri olmak üzere beklenen memur zam oranı öne çıkacak. Bu verilere ek olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın sosyal adalet mekanizması doğrultusunda kamuoyunda gerçekleştirdiği anket çalışmaları da yer alacak. Veriler gösteriyor ki yeni asgari ücret içi kabaca yüzde 40, 45 ve 50 zam formülü öne çıkacak.

ASGARİ ÜCRETTE NELERE BAKILACAK?

İşsizlik maaşı

Asgari ücretlinin kıdem tazminatı

Askerlik ve doğum borçlanması

Yurt dışı borçlanması

İhya tutarı ve isteğe bağlı sigorta primi

Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri

65 yaş, engelli ve evde bakım maaşı gelir sınırı

Rapor parası ve iş görmezlik ödeneği

Kısa çalışma ve yarı zamanlı çalışma ödeneği

Stajyer ücreti