CANLI | Trump'tan İran'a: Her gün 500 milyon dolar kaybediyorlar

 İran'da, İsrail istihbarat servisi Mossad adına casusluk yaptığı iddiasıyla idama mahkum edilen 1 kişinin cezasının infaz edildiği bildirildi.

İran yargısına ait Mizan Haber Ajansı'na göre, Mossad için casusluk yapan ve idam cezası İran Yüksek Mahkemesi tarafından onaylanan Ferid Mehdi isimli mahkumun cezası infaz edildi.

Mehdi, İran'da Pasif Savunma Komitesi'nde üst düzey yönetici olarak çalışırken, sosyal medya üzerinden Mossad ile iletişime geçerek, çalıştığı kurumdaki tüm hassas bilgileri İsrail'e aktarmakla suçlanmıştı.

Bölgede yaşanan belirsizliği yerinden aktaran A Haber muhabiri Hasan Zahid Ezim, "İsrail yönetiminin kafasının karışık olduğunu söyleyelim. Ateşkesin sona ermesini beklerken iki taraftan karşılıklı savaş açıklamaları geldi ancak Donald Trump ateşkesi uzattığını söyledi" sözleriyle bölgedeki şaşkınlığı dile getirdi. Ezim, İsrail basınının bu duruma büyük tepki gösterdiğini belirterek, "İran’ın güçlenmesine izin veriliyor" yorumlarının yapıldığını aktardı.

NETANYAHU’DAN KRİTİK AÇIKLAMALAR

Süreçle ilgili kameralar karşısına geçen İsrail Başbakanı Netanyahu, "İsrail'e herhangi bir şekilde Holokost bir daha yaşatmadık. İran'ın nükleer atmasına tamamen engel olduk. Bütün engelleri, İsrail üzerine olan olumsuzlukları ortadan kaldırdık" ifadelerini kullandı. Netanyahu’nun bu sözlerine rağmen, İsrail ordusunun her an teyakkuzda olduğu bildirildi.

İSRAİL ORDUSU: "SAVAŞA VARIZ"

Ateşkesin uzatılmasına rağmen İsrail askeri kanadından gelen mesajlar tansiyonun düşmediğini gösteriyor. İsrail yetkilileri ve ordu kanadı, "Bu ateşkesin artık sürmeyeceğini düşünüyoruz ve olası savaşa her türlü hazırız. Savaşa varız" açıklamalarıyla her türlü olumsuzluğa karşı hazırlıklı olduklarını vurguladı.

ABD DİZGİNLERİ ELİNDE TUTUYOR

Bölgedeki siyasi tabloyu analiz eden Hasan Zahid Ezim, İsrail’i aslında Netanyahu’nun değil, ABD’nin yönettiğine dair bir algının oluştuğunu belirterek, "Netanyahu her ne kadar savaşmak istese de Donald Trump çıkıyor ve 'Lübnan'la İsrail'i barıştırdım' diyor. Netanyahu başta karşı çıksa da sonra 'tamam' demek zorunda kalıyor" sözleriyle Washington’ın Tel Aviv üzerindeki baskısını anlattı. Ezim ayrıca, Tel Aviv sokaklarında Netanyahu’nun fotoğraflarından çok Donald Trump’ın fotoğraflarının asılı olmasının dikkat çekici bir detay olduğunu ifade etti.

HALK SAVAŞ İSTEMİYOR

Siyasetçilerin savaş söylemlerine rağmen sivil halkın farklı bir atmosferde olduğunu dile getiren Ezim, "Tel Aviv halkının şu an bir savaşla alakası yok. Sanki 10-15 gün önce sığınaklarda yaşamıyorlarmış gibi davranıyorlar. Netanyahu sürekli savaş olsun istiyor ancak Tel Aviv’de yaşayanlar buna oldukça karşı" ifadelerini kullandı. Bölgede gözler şimdi, Trump’ın bu hamlesine İran’ın nasıl bir karşılık vereceğine çevrilmiş durumda.

İran'dan yapılan ayazılı açıklamada, ABD'nin Hrümüz Boğazı'nda uyguladığı ablukayı kaldırabileceği bir sinyal aldıkları belirtildi. 

Umman açıklarında bir konteyner gemisinin silahlı saldırıya uğradığı bildirildi. Olayda gemide ağır hasar meydana gelirken, mürettebatın güvende olduğu açıklandı.

United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO), Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Umman’ın yaklaşık 15 deniz mili kuzeydoğusunda bir ticari gemiye ilişkin olay ihbarı aldıklarını duyurdu.

“UYARI YAPILMADAN ATEŞ AÇILDI”

UKMTO’nun raporuna göre, konteyner gemisinin kaptanı, gemiye Islamic Revolutionary Guard Corps (Devrim Muhafızları) ile bağlantılı bir hücumbotun yaklaştığını bildirdi.

Hücumbotun telsiz uyarısı yapmadan ateş açtığı, saldırı sonucu geminin köprü üstünde “ağır hasar” oluştuğu belirtildi.

MÜRETTEBAT GÜVENDE

Açıklamada, olayda yangın çıkmadığı ve çevresel bir zarar oluşmadığı vurgulanırken, gemideki tüm mürettebatın sağlık durumunun iyi olduğu ifade edildi.

Bölgedeki deniz trafiğinde güvenlik endişeleri artarken, olayın detaylarına ilişkin incelemelerin sürdüğü kaydedildi.

ABD Başkanı Donald Trump, sahibi olduğu Truth Social hesabından İran’ın ekonomik durumuna ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu.

Trump, yaptığı paylaşımda İran ekonomisinin ciddi bir çöküş içinde olduğunu öne sürerek, ülkenin acil nakit sıkıntısı yaşadığını iddia etti.

“HÜRMÜZ BOĞAZI’NI HEMEN AÇMAK İSTİYORLAR”

Trump, İran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını acil şekilde talep ettiğini savunarak, bunun temel nedeninin ekonomik baskı olduğunu ifade etti.

ABD Başkanı, İran’ın günlük yaklaşık 500 milyon dolar kayıp yaşadığını ileri sürdü.

“ASKER VE POLİS MAAŞ ALAMIYOR” İDDİASI

Paylaşımında İran’daki güvenlik güçlerinin durumuna da değinen Trump, askeri personel ve polislerin maaşlarını alamadığını öne sürdü.

Trump mesajını, “Acil durum çağrısı” anlamına gelen “SOS” ifadesiyle tamamladı.

Trump’ın bu açıklamaları, ABD’nin İran’a yönelik baskı politikalarının sürdüğü ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin devam ettiği bir dönemde geldi.

İran cephesinden, ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkesi uzatma yönündeki açıklamasına sert tepki geldi.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın danışmanı Mehdi Muhammedi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Washington yönetiminin yaklaşımını eleştirerek, “Şartları kaybeden taraf dikte edemez” ifadelerini kullandı.

“DENİZ ABLUKASI FİİLEN SALDIRIDIR”

Muhammedi, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda sürdürmeyi planladığı deniz ablukasına da dikkat çekti. Bu adımın doğrudan askeri bir müdahale anlamına geldiğini savunan Muhammedi, söz konusu uygulamanın bombardımandan farkı olmadığını belirtti.

İranlı yetkili, bu tür adımlara karşı askeri karşılık verilmesi gerektiğini vurgulayarak, bölgede gerilimin daha da tırmanabileceği mesajını verdi.

ABD yönetiminin, İran destekli milislere karşı baskıyı artırmak amacıyla Irak’a yönelik dikkat çekici adımlar attığı bildirildi.

Wall Street Journal’ın haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Irak’a yapılan ABD doları sevkiyatlarını askıya aldı ve Irak ordusuyla yürütülen güvenlik iş birliği programlarını dondurdu.

BAĞDAT ÜZERİNDEKİ BASKI ARTIYOR

Haberde, söz konusu adımların Bağdat yönetimine İran destekli güçlü milis gruplarını dağıtması yönünde baskıyı artırmayı hedeflediği belirtildi. Kararın, hem Iraklı hem de Amerikalı yetkililere dayandırıldığı ifade edildi.

EKONOMİK VE ASKERİ ARAÇLAR BİRLİKTE KULLANILIYOR

ABD’nin bu hamlesi, Irak üzerindeki etkisini artırmak için ekonomik ve askeri araçları eş zamanlı kullandığı şeklinde yorumlanıyor. Özellikle dolar akışının kesilmesinin, Irak ekonomisi üzerinde doğrudan etkiler yaratabileceği değerlendiriliyor.

Haber, Reuters tarafından servis edildi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden savaşta ateşkesi belirsiz süreyle uzatma kararı aldığını açıkladı. Ancak Çarşamba günü itibarıyla İran ya da ABD’nin müttefiki İsrail’in bu uzatmayı kabul edip etmeyeceği netlik kazanmadı.

“SALDIRIYI DURDURUYORUZ AMA ŞARTLI”

Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Pakistanlı arabulucuların talebi üzerine İran’a yönelik saldırıların durdurulduğunu belirterek, “İran’ın liderleri ve temsilcileri ortak bir teklif üzerinde anlaşana ve görüşmeler sonuçlanana kadar saldırıyı askıya alıyoruz” ifadelerini kullandı.

Barış görüşmelerine ev sahipliği yapan Pakistan yönetimi, binlerce kişinin hayatını kaybettiği ve küresel ekonomiyi sarsan savaşın sona erdirilmesi için arabuluculuk yürütüyor.

ATEŞKES UZATILDI AMA ABLUKA DEVAM

Trump’ın ateşkesi tek taraflı olarak uzattığını açıklamasına rağmen, ABD Donanması’nın İran’a yönelik deniz ablukasını sürdüreceğini vurgulaması dikkat çekti. İran, bu ablukayı “savaş eylemi” olarak değerlendiriyor.

Tahran’dan henüz üst düzey resmi bir yanıt gelmezken, ilk tepkiler Trump’ın açıklamalarına şüpheyle yaklaşıldığını gösterdi. İran Devrim Muhafızları’na yakın Tasnim News Agency, İran’ın ateşkes uzatımı talep etmediğini duyurdu ve ABD ablukasının güç kullanılarak kırılabileceği tehdidini yineledi.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın danışmanı ise Trump’ın açıklamasının “çok fazla ağırlığı olmadığını” ve bir taktik olabileceğini ifade etti.

SAVAŞ SÖYLEMİ İLE GERİ ADIM ARASINDA GİDİP GELİYOR

Trump’ın savaş sürecindeki açıklamalarının sert tehditler ile geri adımlar arasında gidip geldiği dikkat çekiyor. İki hafta önce İran’a yönelik ağır tehditlerde bulunan Trump, son açıklamasıyla elektrik santralleri ve köprüleri bombalama planından geri adım attı.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres ve birçok uluslararası aktör, sivil altyapıyı hedef alan saldırı tehditlerini uluslararası hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle kınamıştı.

BARIŞ GÖRÜŞMELERİ ÇIKMAZDA

ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a yönelik hava saldırılarıyla savaşı başlatmıştı. Çatışmalar kısa sürede ABD üslerinin bulunduğu Körfez ülkelerine ve İran destekli Hizbullah’ın dahil olmasıyla Lübnan’a yayıldı.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu uzun yıllardır İran yönetimini devirmeyi hedeflerken, Trump’ın savaşa katılım gerekçeleri ve savaşın nasıl sona ereceğine dair açıklamaları zaman zaman çelişkili bulundu.

PİYASALAR DALGALANDI, PETROL FİYATLARI BASKI ALTINDA

Trump’ın ateşkes açıklamasının ardından ABD borsa vadeli işlemleri yükselirken, dolar dalgalı seyir izledi, petrol fiyatları ise geriledi.

Savaşın başından bu yana bölgede 5 binden fazla sivil hayatını kaybetti, yüz binlerce kişi yerinden edildi. Çatışmalar, küresel enerji piyasaları açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasına yol açarak petrol fiyatlarının yükselmesine ve küresel resesyon endişelerinin artmasına neden oldu.

İran ise daha önce de ABD ve İsrail saldırılarına karşılık olarak boğazdaki petrol tankerlerinin geçişini kontrol etme kapasitesini kullanmıştı.

İRAN: “TESLİMİYET GÖRÜŞMESİNE OTURMAYIZ”

Trump, ateşkesi uzatma kararını “İran hükümetinin ciddi şekilde parçalanmış olması” ile gerekçelendirdi. Bu ifade, savaşın ilk haftalarında ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybeden liderlere, aralarında eski dini liderin de bulunduğu isimlere gönderme olarak yorumlandı.

Öte yandan Trump, açıklamasından sadece saatler önce CNBC’ye verdiği röportajda ateşkesi sürdürme niyetinde olmadığını ve ABD ordusunun “harekete geçmeye hazır” olduğunu söylemişti.

Barış görüşmeleri ise kırılganlığını koruyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in görüşmeler için Pakistan’a gitmesi beklenirken, henüz Washington’dan ayrılmadığı ve ek politika toplantılarına katıldığı bildirildi.

İranlı üst düzey bir yetkili, Reuters’a yaptığı açıklamada, ABD’nin baskı ve tehdit politikasından vazgeçmesi halinde yeni müzakere turuna katılabileceklerini ancak “teslimiyeti amaçlayan görüşmeleri” reddettiklerini söyledi.

DENİZDE GERİLİM TIRMANIYOR

İran, ABD Donanması’nın iki ticari İran gemisine el koymasını “deniz korsanlığı ve devlet terörü” olarak nitelendirdi. ABD ve bazı müttefikleri ise İran’ı Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünü engellemekle suçluyor.

Trump ise ateşkesi uzattıktan saatler sonra yaptığı bir başka açıklamada, deniz ablukasının kaldırılmasının barış ihtimalini zayıflatacağını savundu ve sert ifadeler kullandı.

NÜKLEER GERİLİM MASADA

Yaklaşık 10 gün önce yapılan ilk görüşmelerde herhangi bir anlaşma sağlanamadı. Görüşmelerde en kritik başlık, İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokları oldu.

Trump, İran’ın nükleer silah geliştirmesini önlemek amacıyla bu uranyumun ülke dışına çıkarılmasını isterken, Tahran yönetimi nükleer programının barışçıl olduğunu ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması kapsamındaki haklarını kullanmaya devam edeceğini savunuyor.