CANLI| 16 gündür bitmeyen savaş ateşi! Terör devletinden "Sahte bayrak" operasyonu mu? | Trump'tan Hark Adası çıkışı

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı savaş 16. gününde Orta Doğu’da gerilimi daha da tırmandırdı. Karşılıklı saldırılar sürerken İran’dan İsrail ve bölgedeki ABD üslerine misillemeler geldi. Washington ve Tel Aviv’den yeni tehdit açıklamaları yapılırken bölgede tansiyon yükseliyor. Ramazan’ın son Cuma günü Mescid-i Aksa’nın ibadete kapatılması da dikkat çekti. A Haber Muhabiri İrfan Sapmaz, Washington'dan aktardığı son bilgilerde ABD Başkanı Donald Trump'ın Hark Adası çıkışına değindi. Sapmaz, Trump'ın "Hark adasını mahvetttik. Eğlence olsun diye yine vurabiliriz" açıklamasını değerlendirdi. Sahadaki sıcak gelişmeleri A Haber ekipleri Tel Aviv ve Tahran’dan anbean takip ediyor.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı savaş 16. gününde sürerken, Orta Doğu'da gerilim tırmanıyor. Tahran yönetimi İsrail ve bölgedeki ABD-İngiliz üslerine misillemelerini sürdürürken, Mücteba Hamaney sonrası Trump-Netanyahu cephesinden tehdit mesajları geliyor. Sıcak gelişmeleri Ekber Karabağ Tahran'dan Emine Kavasoğlu ise Tel Aviv'den A Haber'e aktarırken, İsrail'in bölgedeki asıl planını uzmanlar deşifre ediyor. İşte Orta Doğu'daki kritik gelişmelerin perde arkası...
İŞTE DAKİKA DAKİKA YAŞANANLAR
CANLI ANLATIM
“ATEŞKES İSTİYORLAR AMA HENÜZ ANLAŞMA YAPMAYACAĞIM”
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden gerilime ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Trump, İran’ın ateşkes için görüşmeye hazır olduğunu söylediğini ancak mevcut şartların yeterince iyi olmadığını belirterek anlaşma yapmak istemediğini ifade etti.
A Haber Washington Muhabiri İrfan Sapmaz, Trump’ın İran ile olası anlaşma sürecine ilişkin değerlendirmelerini aktararak, Donald Trump’ın İran’ın ateşkes için görüşmeye hazır olduğunu söylediğini ancak kendisinin henüz anlaşma yapmak istemediğini belirttiğini ifade etti. Sapmaz, Trump’ın bu konuda “İran bir anlaşma yapmak istiyor ve ben yapmak istemiyorum çünkü şartlar henüz yeterince iyi değil, her şart çok sağlam olmalı” sözlerini kullandığını aktardı.
Trump’ın olası anlaşmanın içeriğine de değindiğini belirten Sapmaz, ABD Başkanı’nın “İran’ın tüm nükleer programlarını tamamen terk etmesi anlaşmanın bir parçası olmalı” ifadelerini kullandığını söyledi.
“HARK ADASI’NI TAMAMEN MAHVETTİK”
Trump’ın İran’ın stratejik noktalarından biri olan Hark Adası hakkında da dikkat çekici açıklamalar yaptığını aktaran Sapmaz, Trump’ın “Hark Adası’nı tamamen yok ettik, belki birkaç kez daha uğrarız sadece eğlence için. Tamamen mahvettik” sözlerini dile getirdiğini söyledi.
Trump’ın enerji altyapısına yönelik saldırı düzenlemediklerini de ifade ettiğini belirten Sapmaz, ABD Başkanı’nın “Enerji hatlarına dokunmadım çünkü yeniden inşa etmek yıllar alır” ifadelerini kullandığını aktardı.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİ
Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanması için diğer ülkelerle iş birliği içinde olduklarını da vurguladığını belirten Sapmaz, Trump’ın “Boğazı güvence altına almak için diğer ülkelerle çalışıyoruz. İran’ın bu durumundan etkilenen birçok ülke savaş gemisi gönderecek ve ABD ile birlikte boğazı açık ve güvenli tutacağız” ifadelerini kullandığını söyledi.
Sapmaz ayrıca Trump’ın Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore ve İngiltere gibi ülkelerin de bu sürece katılmasını beklediğini dile getirdiğini aktardı.
“PETROL FİYATLARI DÜŞECEK”
Trump’ın enerji piyasalarına ilişkin de değerlendirmelerde bulunduğunu belirten Sapmaz, ABD Başkanı’nın “Gaz fiyatları savaştan önce olduğundan daha düşük olacak. Çok fazla petrol var. Biraz tıkanıklıklar var ama yakında açılır” sözlerini kullandığını ifade etti.
Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda mayın temizleme faaliyetlerinin yoğun şekilde sürdürüleceğini de belirttiğini aktaran Sapmaz, ABD Başkanı’nın “Boğazı çok güçlü şekilde tarayacağız ve diğer ülkeler de bize katılacak” ifadelerini kullandığını söyledi.
MÜCTEBA HAMANEY HAKKINDA DİKKAT ÇEKEN SÖZLER
Trump’ın İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney hakkında da çarpıcı açıklamalarda bulunduğunu aktaran Sapmaz, Trump’ın “Bilmiyorum bile hayatta mı. Şimdiye kadar kimse onu gösteremedi. Eğer hayattaysa ülkesine çok akıllıca bir şey yapmalı; teslim olmalı” ifadelerini kullandığını dile getirdiğini aktardı.
Sapmaz, Trump’ın Mücteba Hamaney’in ölümüne ilişkin iddiaları ise söylenti olarak nitelendirdiğini ancak “Babası öldü, korkuyor, yaralı, kaçıyor ve meşruiyeti yok” şeklinde ifadeler kullandığını söyledi.
“İRAN’IN ARAP ÜLKELERİNE SALDIRMASI SÜRPRİZ OLDU”
Trump’ın İran’ın Orta Doğu’daki bazı ülkelere saldırılarının kendisi için sürpriz olduğunu söylediğini de belirten Sapmaz, ABD Başkanı’nın “İran’ın Arap ülkelerine saldırması benim için en büyük sürpriz oldu” ifadelerini kullandığını aktardı.
“İRAN’IN FÜZE VE DRON GÜCÜ BİTİRİLECEK”
Trump’ın İran’ın askeri kapasitesine yönelik operasyonların sürdüğünü söylediğini belirten Sapmaz, ABD Başkanı’nın “Füzelerin çoğunu, dronların çoğunu ve üretimlerini yok ettik. İki gün içinde tamamen bitirilecek” ifadelerini kullandığını aktardı.
Sapmaz, Trump’ın genel olarak İran’ı köşeye sıkıştırdığını düşündüğünü ancak acele etmek istemediğini belirttiğini ve “Zafer yakın ama şartlar mükemmel olmalı” sözleriyle açıklamalarını tamamladığını ifade etti.
İRAN'IN “GÖRÜNMEZ” ORDUSU VE ABD'NİN 26 GÜNLÜK LOJİSTİK ÇIKMAZI
Orta Doğu’da yükselen gerilim, bölgesel askeri dengeleri yeniden gündeme getirdi. Uzmanlara göre İran’ın yarım asırdır hazırlık yaptığı savunma doktrini, Basra Körfezi’nde olası bir kara ve deniz harekâtını son derece zorlaştırabilir. Deniz tabanına gizlenmiş rampalı mayınlardan, 52 dereceyi bulan kavurucu sıcaklığa ve okyanus aşırı mesafelere kadar birçok faktörün ABD’nin askeri planlarını sekteye uğratabileceği değerlendiriliyor.
DENİZ TABANINDAKİ GİZLİ TEHLİKE: RAMPALI MAYINLAR
İran’ın bölgedeki askeri doktrininin yalnızca klasik savaş gemilerinden ibaret olmadığını vurgulayan Orta Doğu Uzmanı Mete Sohtaoğlu, “İran’ın sadece savaş gemilerinden oluşan bir donanma gücü yok; patlayıcı yüklü sürat botları ve deniz tabanına, kumluk alanlara yerleştirildiği değerlendirilen rampalı mayın sistemleri de var. Bu rampalar hedefi algıladığı anda otomatik olarak açılarak gemileri alt kısmından vurabilecek şekilde tasarlanmış olabilir” ifadelerini kullandı.
Sohtaoğlu ayrıca, “İran yaklaşık 50 yıldır böyle bir savaşa hazırlanıyor. Bu geçiş hatlarının kontrolünü kaybetmemek üzerine kurulu ciddi bir füze savunma ve deniz doktrini bulunuyor” sözleriyle Tahran’ın savunma stratejisinin derinliğine dikkat çekti.
JAPONYA’DAN KÖRFEZ’E 26 GÜNLÜK KRİTİK SEVKİYAT
Bölgede olası bir kara operasyonunun lojistik açıdan da ciddi zorluklar barındırdığına dikkat çeken Emekli Hava Pilot Tuğgeneral Dr. Hüseyin Fazla, “Burada konuşulan 5 bin kişilik bir deniz piyadesi birliği var ve bu birliklerin Japonya’da bulunduğu ifade ediliyor. Japonya ile bu bölge arasındaki mesafe yaklaşık 6500 mil. Bir gemi grubunun ortalama hızla hiç durmadan bölgeye gelmesi yaklaşık 26 gün sürüyor; yani böyle bir operasyonun kısa sürede gerçekleşmesi oldukça zor” ifadelerini kullandı.
METEOROLOJİK DUVAR: ŞAMAL RÜZGARLARI VE KAVURUCU SICAK
Bölgedeki meteorolojik şartların da askeri operasyonları zorlaştırabileceğini belirten Sohtaoğlu, “Bu bölgede etkili olan şamal rüzgarları ciddi kum ve toz fırtınalarına yol açıyor. Görüş mesafesi ciddi şekilde düşüyor ve bu durum askeri operasyonları zorlaştırıyor. Nisan ayından önce bu hava şartlarında büyük çaplı bir operasyon gerçekleştirmek oldukça güç görünüyor” değerlendirmesinde bulundu.
Sohtaoğlu ayrıca bölgede sıcaklıkların 50 dereceyi aşabildiğini belirterek bunun da askerî hareket kabiliyeti üzerinde ciddi baskı oluşturabileceğini ifade etti.
HARK ADASI: DOĞAL BİR KALE VE “MAHKUM ARAZİ”
Hark Adası’nın coğrafi yapısının çıkarma operasyonlarını son derece zorlaştırabileceğini vurgulayan Hüseyin Fazla, “Hark Adası’nda sadece çok sınırlı bir bölüm yumuşak kıyıya sahip. Adanın büyük bölümü sarp ve dağlık arazilerden oluşuyor. Bu tür araziler askeri açıdan ‘mahkum arazi’ olarak tanımlanır; yani aşağıdaki birlikler yukarıdaki savunma pozisyonlarına karşı dezavantajlıdır. Bu nedenle böyle bir noktaya çıkarma yapmak oldukça risklidir” ifadelerini kullandı.
USS TRIPOLI VE OSPREY HAREKETLİLİĞİ
ABD’nin bölgedeki yeni nesil amfibi gemilerinin olası bir çıkarma senaryosunu gündeme getirdiğini belirten Mete Sohtaoğlu, “USS Tripoli’nin bölgeye gelmesi bu senaryoları güçlendiriyor. Bu gemi özellikle F-35B savaş uçakları ve Osprey tiltrotor hava araçlarının iniş kalkış yapabilmesi için tasarlanmış bir platform. Bir anlamda Türkiye’nin TCG Anadolu gemisine benzer bir yapıya sahip” ifadelerini kullandı.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA GERİLİM TAVAN YAPTI: PETROL KRİZİ DÜNYAYI TEHDİT EDİYOR!
ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nı açma hamlesi ve İran’ın misilleme tehditleri küresel piyasalarda deprem etkisi yarattı. Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Tolga Sakman, A Haber ekranlarında yaptığı değerlendirmede, bölgedeki 15 günlük kritik sürenin dolduğuna ve enerji sevkiyatındaki aksaklıkların küresel bir durgunluğu tetikleyebileceğine dikkat çekti.
PETROL FİYATLARINDA 200 DOLAR KABUSU
Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın ekonomik yansımalarını değerlendiren Dr. Tolga Sakman, "Enerji uzmanları 15 günlük bir sınırdan bahsediyor, bugün 15. gün ve petrolün yokluğu asıl bundan sonra sistemde hissedilecek" ifadelerini kullandı. Boğazın kapalı kalması durumunda varil fiyatlarının 150 hatta 200 dolara çıkabileceğini belirten Sakman, "Bu durum sadece bölge ülkelerini değil, Japonya, Güney Kore ve Avrupa gibi enerji ithalatçısı ABD müttefiklerini de doğrudan sarsacaktır" sözleriyle tehlikenin boyutunu aktardı.
TRUMP’TAN ULUSLARARASI GÜVENLİK ÇAĞRISI
Donald Trump’ın bölgedeki stratejisini yorumlayan Sakman, "Trump, konuyu uluslararasılaştırarak İngiltere, Fransa ve İtalya gibi ülkeleri bölgeye çekmeye çalışıyor; böylece deniz güvenliğini kolektif bir sorumluluk haline getirmeyi hedefliyor" dedi. Bölgedeki askeri yığınağa da değinen uzman, "5 bin asker ve özel kuvvetlerin bölgeye gönderilmesi, İran’ın boğazdaki baskısını kırmaya yönelik bir hamledir" şeklinde konuştu.
HARK ADASI VE STRATEJİK HEDEFLER
İran’ın petrol ihracatının kalbi olan Hark Adası’nın önemine vurgu yapan Dr. Tolga Sakman, "ABD, İran’ın savunma mekanizmalarını vurdu ancak petrol altyapısına bilerek dokunmadı; çünkü olası bir rejim değişikliğinde gelecek liderin büyük bir ekonomik krizle karşılaşmasını istemiyorlar" ifadelerini kullandı. Sakman, ABD’nin petrol tesislerini hedef almamasının bir diğer nedeninin ise küresel fiyat istikrarını koruma çabası olduğunu belirtti.
BARIŞ UZAK MI?
Bölgedeki çatışma atmosferinin geleceği hakkında iyimser bir tablo çizmek için henüz erken olduğunu söyleyen Sakman, "Şu an barışa giden bir yolda değiliz, her iki taraf da elini artırmaya devam ediyor" dedi. İran’ın "göze göz" stratejisi izlediğini belirten uzman, "İran misilleme konusunda yeminli; petrol tesisleri vurulursa bölgedeki Amerikan şirketlerini hedef alacaklarını açıkça söylüyorlar" ifadelerini kullandı. Savaşın süresine dair de öngörüde bulunan Sakman, "İran’ın stokları ve siyasi durumu bu savaşın Rusya-Ukrayna savaşı kadar uzun sürmesine izin vermeyecektir, ancak birkaç ay daha gerilim sürebilir" sözleriyle konuşmasını noktaladı.


