CANLI | ABD Başkanı Trump: Donanmaya Hürmüz'de vur emri verdim

 İran Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsini Ejei, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarına tepki göstererek, ABD ordusunun Hürmüz Boğazı’na yaklaşmaya cesaret edemediğini ifade etti.

Ejei, sosyal medya hesabından yaptığı açıklama, Trump'ın Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyen her türlü teknenin vurulması talimatını vermesinin ardından konuyla ilgili değerlendirmelerde bulundu.

İRAN'DAN 3 GEMİYE YASAL İŞLEM

İran ordusunun Hürmüz Boğazı'ndaki varlığından övgüyle söz eden Ejei, dün bu stratejik su yolunda ihlal yapan 3 gemiye "yasal işlem" uygulandığını belirtti.

ABD'ye ait Peterson ve Murphy destroyerlerinin 12 Nisan'da Hürmüz Boğazı'ndan gizlice geçme girişiminin Devrim Muhafızları tarafından engellendiğini hatırlatan Ejei, "Amerikalılar Hürmüz Boğazı’na yaklaşmaya cesaret edemiyor. Murphy ve Peterson adlı sözde çok gelişmiş iki muhriplerinin başına neler geldiğini gördüler." ifadelerini kullandı.

İranlı yetkili, Basra Körfezi'nde yer alan Faror Adası'ndaki deniz mağaralarında, İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait sürü taktiği kullanan hızlı botlar ve insansız deniz araçlarının ABD gemilerini "sabırsızlıkla beklediğini" ve yoğun savunma baskısıyla "onları etkisiz hale getirmeye hazırlandıkları" tehdidinde bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran'ın iç siyasetine ve deniz ablukasına ilişkin açıklamalarda bulundu. İran içinde büyük bir liderlik krizi yaşandığını iddia eden Trump, “İran, liderinin kim olduğunu anlamakta çok zorlanıyor! Hiçbir şekilde bilemiyorlar! Savaş alanında ağır bir şekilde kaybeden 'Sertlik Yanlıları' ile aslında hiç de ılımlı olmayan ama saygı kazanan 'Ilımlılar' arasındaki iç çekişme çılgın boyutta!” ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı'ndaki giriş çıkışların tamamen kendi denetimlerinde olduğunu ileri süren Trump, “Hürmüz Boğazı'nda tam kontrole sahibiz. ABD Donanması’nın onayı olmadan hiçbir gemi giremez veya çıkamaz. İran bir anlaşma yapana kadar burası sıkıca kapatılmıştır” açıklamasında bulundu.

 

 

 

 

ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı ve Hint Okyanusu hattında tansiyon giderek yükseliyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın mayın temizleme operasyonlarının üç katına çıkarılması talimatı bölgede yeni bir krizin kapısını aralarken, taraflar arasında karşılıklı gemi el koyma hamleleri ile adeta bir "gemi savaşı" yaşanıyor. Öte yandan Trump'ın 'Vur emri verdim' çıkışı Hürmüz'de önümüzdeki günlerde ne yaşanacağına dair soru işareti oluşturuyor. Bölgedeki sıcak gelişmeleri A Haber Muhabiri Ekber Karabağ canlı yayında aktardı.

TRUMP'TAN MAYIN TEMİZLEME TALİMATI
A Haber Muhabiri Ekber Karabağ, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'ndaki hamlesine dikkat çekerek bölgede yaşanabilecek olası bir çatışma riskini değerlendirdi. Karabağ, "Donald Trump bu boğazda mayın temizleme işlemlerine devam ettiklerini, bunun üç misline çıkarılması yönünde talimat verdiğini duyurdu" ifadelerini kullandı. Konuyla ilgili İran'dan henüz resmi bir açıklama gelmediğini belirten Karabağ, ABD savaş gemilerinin bölgeye gelmesi durumunda Tahran yönetiminin tavrının ne olacağının merak konusu olduğunu vurgulayarak, "Bu bölge kolay bir şekilde İran füzelerinin menzilinde bulunmaktadır. O yüzden Donald Trump'ın bu ifadesi tartışmaya açık bir konu" sözleriyle aktardı.

KARŞILIKLI MİSİLLEME: KÖRFEZ'DE GEMİ SAVAŞLARI
Bölgedeki gerilimin bir diğer ayağını ise deniz ticaret yolları üzerindeki karşılıklı askeri müdahaleler oluşturuyor. Hint Okyanusu'nda İran petrolünü taşıyan bir gemiye Amerikan güçleri tarafından müdahale edildiğini belirten Karabağ, "Amerika Birleşik Devletleri'nin el koyduğu ikinci petrol tankeri, pazar günü de bir ticari gemiye el koymuştu" ifadelerini kullandı. Bu hamleler üzerine İran'ın da boş durmadığını söyleyen Karabağ, "İran da bunlara misilleme olarak dün iki gemiye el koymuştu, onlardan birinin İran-İsrail bağlantılı olduğunu ifade ediyor ve bir diğeri de Yunanistan'a ait bir gemi" sözleriyle aktardı. Karabağ ayrıca ateşkes söylemlerine rağmen bölgede fiili bir gerilimin sürdüğünün altını çizerek, "Ateşkes olsa da hala bu bölgede savaş gemiler üzerinden devam ediyor diyebiliriz" ifadelerini kullandı.

İRAN'DAN GEÇİŞ YAPAN GEMİLERE "VERGİ" ŞARTI
Krizin ekonomik ve stratejik boyutunda ise İran'ın attığı yeni adım dikkat çekiyor. Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden vergi almaya başladığını bildiren Karabağ, "Bunu resmen bugün İran Meclis Başkan Yardımcısı da onaylamış oldu ve bu kapsamda ilk paranın Merkez Bankası'nın kasasına aktarıldığını duyurdu" sözleriyle gelişmeyi aktardı. Bu duruma ABD'nin vereceği tepkinin sertleştiğini dile getiren Karabağ, "Amerika Birleşik Devletleri sadece İran limanlarına giden çıkan değil, aynı zamanda İran'a para ödeyen gemilere de işlem yapacağını belirtiyor" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından Hürmüz Boğazı'na ilişkin açıklama yaptı.Trump'ın açıklaması şu şekilde: Amerika Birleşik Devletleri Donanması’na, Hürmüz Boğazı sularına mayın döşeyen her türlü tekneyi, ne kadar küçük olursa olsun (Donanma gemilerinin tamamı, 159 tanesi de, denizin dibinde!), vurup imha etme emri verdim. Hiç tereddüt edilmeyecek. Ayrıca, mayın “temizleme” gemilerimiz şu anda boğazı temizliyor. Bu faaliyetin üç katına çıkarılmasını emrediyorum! 

 

İran devlet televizyonuna göre, İran'ın BM Daimi Temsilcisi Said İravani, BAE, Suudi Arabistan, Katar ve Kuveyt'i protesto için BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'e ve Güvenlik Konseyi'ne (BMGK) ayrı ayrı mektup gönderdi.

Uluslararası hukuka göre devletlerin, "topraklarının üçüncü bir ülkeye karşı saldırganlık veya silahlı saldırı eylemleri için kullanılması durumunda" sorumluluk taşıdığını hatırlatan İravani, mektubunda, şu ifadeleri kullandı:

"İran; Katar, Kuveyt, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan hükümetlerini iyi komşuluk ilkelerine uymaya ve topraklarının İran'a karşı sürekli olarak sömürülmesini engellemeye kesin olarak çağırıyor."

Mektupta, İran'ın, komşu ülkelerin egemenliğine saygı ilkesini korumakla birlikte, egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve siyasi bağımsızlığını savunmak amacıyla meşru müdafaa hakkı dahil "gerekli ve uygun tüm önlemleri" alma hakkını saklı tuttuğu kaydedildi.

Bölgedeki sıcak gelişmeleri yerinden takip eden A Haber muhabiri Hasan Zahid Ezim, "Bir ateşkes aslında sahada görülmüyor, bu ateşkes yalnızca masada kalıyor" ifadelerini kullandı. İsrail’in ateşkesin başladığı günden bu yana Lübnan’ın güneyine yönelik saldırılarına "Hizbullah ihlal ediyor" gerekçesiyle devam ettiğini belirten Ezim, İsrail ordusunun bölgede bir sarı hat oluşturduğunu ve bu hattın geçilmesine, sivil ya da asker fark etmeksizin müsaade edilmediğini dile getirdi.

GAZETECİLER HEDEF ALINDI: İSRAİL’DEN PİŞKİN SAVUNMA

Gece saatlerinde düzenlenen ve basın mensuplarının hedef alındığı saldırıya değinen Ezim, İsrail ordusunun iki araca saldırı düzenlediğini ve bu araçlarda gazetecilerin bulunduğunun tespit edildiğini belirterek, İsrail tarafının yaptığı açıklamayı, "İsrail ordusu gazetecileri hedef almaz ve birliklerinin güvenliğini koruyarak onlara zarar vermeyi önlemeye çalışır ifadesinde bulundu, aslında oldukça ironik bir ifade olduğunu söylemek istiyorum" sözleriyle aktardı. 7 Ekim’den bu yana 260 ile 300 arasında basın mensubunun İsrail saldırılarında hayatını kaybettiğine dikkat çeken Ezim, bu durumun büyük bir trajedi olduğunu vurguladı.

BATI ŞERİA’DA BASIN ENGELİ

Sadece Lübnan sınırında değil, Batı Şeria’da da tansiyonun yüksek olduğunu ifade eden Hasan Zahid Ezim, kameraman arkadaşı Ege ile birlikte Ramallah’a girmeye çalıştıklarını ancak İsrail güçleri tarafından engellendiklerini belirterek, "O bölgeye saldırılar yapılıyor ve saldırıları görüntülememizi istemiyor İsrail ordusu, artık buna yormaya başladık" ifadelerini kullandı.

GÖZLER ABD’DE: İRAN HATTINDA SAVAŞ HAZIRLIĞI

Ateşkesin geleceğinin Washington’dan gelecek haberlere bağlı olduğunu söyleyen Ezim, İsrail basınındaki iddialara dikkat çekerek, "Donald Trump pazar günü ateşkesi bitirecek ve saldırıları yeniden başlatacak ki İsrail zaten saldırıların yeniden başlamasını dört gözle bekliyor" sözleriyle aktardı. İsrail ordusunun İran’daki stratejik noktaları hedef almak için tüm hazırlıklarını tamamladığını belirten Ezim, "İsrail hazır ve savaşmak için dört gözle bekliyor" diyerek Tel Aviv’deki son durumu özetledi.

Küresel siyasetin merkezi Orta Doğu’da sular durulmazken, Washington ve Tahran hattında tansiyon her geçen dakika daha da tırmanıyor. Sabah Gazetesi Dış Haberler Müdürü Bercan Tutar, Pentagon’daki kritik istifadan Hürmüz Boğazı’ndaki abluka krizine, Trump’ın seçim baskısı altındaki hamlelerinden İsrail’in kaos planlarına kadar bölgedeki son durumu A Haber ekranlarında tüm detaylarıyla deşifre etti. Diplomasinin kilitlendiği, savaş senaryolarının havada uçuştuğu o kritik sürece dair çarpıcı analizler haberimizde...

PENTAGON'DA KRİTİK AYRILIK: 12 MİLYON DOLARLIK BAĞIŞIN SONU MU?

Pentagon koridorlarında yaşanan sıcak gelişmeyi değerlendiren Bercan Tutar, "Pentagon Deniz Kuvvetleri Komutanı John Filer'ın görevinden ayrılması çok önemli bir detay. Hiçbir askeri tecrübesi olmayan, sadece Trump kampanyasına yaptığı 12 milyon dolarlık maddi yardım nedeniyle bu göreve getirilen bir isimden bahsediyoruz" ifadelerini kullandı. Bu istifanın, Trump’ın inşa etmek istediği dev gemi filosu projesindeki gecikmelerle bağlantılı olduğunu belirten Tutar, Beyaz Saray’da suların durulmadığına dikkat çekti.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA KİMİN ABLUKASI DAHA ETKİLİ?

Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği ve karşılıklı misillemeleri yorumlayan Bercan Tutar, "İran’ın Hürmüz Boğazı’nda iki gemiye el koyması ve Trump’ın ateşkesi ucu açık şekilde uzatması sonrası, Amerikan basınında 3 ila 5 gün içinde bir teklif gelmesi bekleniyor. Ancak Financial Times verileri ABD ablukasının yetersiz kaldığını gösteriyor. İran ile bağlantılı 34 gemi bir şekilde bu ablukayı aşmış durumda ve petrol taşımaya devam ediyor" sözleriyle aktardı. Tutar, İran’ın uyguladığı ablukanın, ABD’ninkine oranla bölge ticaretini çok daha sert etkilediğini vurguladı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), Hürmüz Boğazı’nda 2 gemiye el konulan operasyonların görüntülerini yayınladı.

ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukası sürerken, Tahran yönetiminden dikkat çeken bir hamle geldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), Hürmüz Boğazı’nda 2 gemiye el konulan operasyonların görüntülerini yayınladı. Görüntülerde, DMO güçlerinin botlarla gemilere yaklaştığı ve silahlı DMO askerlerinin gemilerin kontrolünü ele geçirdiği görüldü.

DEVRİM MUHAFIZLARI 2 GEMİYE EL KONULDUĞUNU AÇIKLAMIŞTI

DMO’dan daha önce yapılan açıklamada Hürmüz Boğazı’nda 2 gemiye el konulduğu belirtilerek, "MSC-Francesca (siyonist rejimle bağlantılı) ve ‘Epaminondas' adlı 2 farklı gemi, gerekli izinler olmadan ve deniz güvenliği sistemlerini manipüle ederek seyir güvenliğini tehlikeye attıkları için DMO Deniz Kuvvetleri tarafından durdurulmuş ve İran kıyılarına yönlendirilmiştir" denilmişti.

 

ABD merkezli Washington Post gazetesinin ismi açıklanmayan yetkililere dayandırdığı habere göre, Hürmüz Boğazı’nda bulunan mayınların tamamen temizlenmesi yaklaşık 6 ay sürebilir. Pentagon yetkililerinin ABD Kongresi’ne yaptığı gizli bilgilendirmede, bölgede en az 20 mayın bulunduğu ve bazı mayınların GPS teknolojisiyle uzaktan aktive edilebildiği belirtildi. Bu durumun, mayınların tespitini zorlaştırdığı ve temizleme sürecini uzatabileceği ifade edilirken, savaş sona ermeden operasyonlara başlanmasının düşük ihtimal olduğu vurgulandı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik 28 Şubat’ta başlattığı saldırılar sonrasında bölgeye yayılan çatışmalar, 8 Nisan’da ABD ile İran arasında varılan iki haftalık ateşkesle geçici olarak durdurulmuştu. Ancak taraflar arasındaki müzakereler sonuçsuz kalırken, ABD Başkanı Donald Trump, İran’dan yeni bir öneri gelene kadar ateşkesin uzatıldığını açıkladı. Trump, ordunun bölgede hazırlıklı kalacağını ve ablukanın sürdürüleceğini belirterek sürecin belirsizliğini koruduğunu ifade etti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD'nin İran limanlarına uyguladığı abluka nedeniyle 31​​​​​​​ gemiyi geri döndürdüğünü açıkladı.

CENTCOM'un ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yapıldı. Açıklamada, "ABD güçleri, İran'a karşı uyguladığı abluka kapsamında 31 gemiye geri dönmesi veya (İran'a ait) bir limana dönmesi talimatı vermiştir." ifadeleri kullanıldı.

"Gemilerin büyük çoğunluğunun ABD'nin talimatlarına uyduğu" belirtilen açıklamada, geri dönen gemilerin çoğunun petrol tankeri olduğu bilgisine yer verildi.

CENTCOM'dan 20 Nisan'da yapılan açıklamada, İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giriş veya çıkış yapan gemilere yönelik ablukanın başlamasından bu yana (13 Nisan), ABD güçlerinin 27 geminin geri dönmesi veya bir İran limanına dönmesi için talimat verdiği aktarılmıştı.​​​​​​​

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la Pakistan'da yürütülen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını duyurmuştu.

Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasındaki gerilimde gözler İslamabad'a çevrildi. ABD Başkanı Donald Trump'ın olası bir barış görüşmesi için cuma gününü işaret etmesinin ardından, bölgede diplomatik trafik hız kazandı. Pakistan'ın arabuluculuğunda kurulması planlanan müzakere masası için hazırlıklar sürerken, İran'ın ABD ablukasının kaldırılması şartı sürecin kaderini belirleyecek. Tüm dünyanın kilitlendiği olası zirvede "Masaya oturulmazsa ne olacak?" sorusu ise henüz belirsizliğini koruyor.

TRUMP SÜRE VERDİ: "CUMA VEYA CUMARTESİ"

ABD Başkanı Donald Trump, ateşkes tartışmalarının gölgesinde önemli mesajlar verdi. New York Post'un İslamabad'daki kaynaklara dayandırdığı habere göre, gelecek 36 ile 72 saat içinde yeni bir barış görüşmesi ihtimali gündemde. Bu olası ilerlemenin sorulması üzerine Donald Trump, "Mümkün" ifadelerini kullandı. Öncelikli olarak cuma günü işaret edilen, ardından cumartesiye sarkan müzakereler için İsrail medyası ise ABD Başkanı'nın pazar gününe kadar süreci tamamlamak istediğini belirtiyor. Ancak pazar gününe kadar bir uzlaşı çıkmazsa veya masa kurulmazsa ne olacağı sorusu netlik kazanmadı.

PAKİSTAN DEVREDE: İRAN'DAN CEVAP BEKLENİYOR

Müzakere masasının kurulup kurulmayacağı sorusunun yanıtı aranırken, bölgedeki son gelişmeleri A Haber Muhabiri Fakhur Rahman aktardı. Pakistan makamlarının barış görüşmeleri için diplomatik çabalarını sürdürdüğünü belirten Rahman, "Pakistan Başbakanı dün İslamabad'daki İran Büyükelçisi ile bir görüşme gerçekleştirdi, 'Masaya geri dönün, barış görüşmelerine, huzura bir şans tanıyalım' teklifini yineledi ancak İran tarafından şu ana dek herhangi bir yanıt alınamadı" sözleriyle diplomatik trafiği özetledi. İslamabad'da ABD ve İran arasındaki ikinci tur barış görüşmeleri için hazırlıkların sürdüğünü ve herhangi bir değişikliğe gidilmediğini kaydeden Rahman, "Edindiğim bilgilere göre Pakistan, önümüzdeki 2-3 gün içinde İran tarafından olumlu bir cevap ümit ediyor" ifadelerini kullandı.

İRAN'IN ŞARTI NET: ABLUKA KALKMALI

Sürece dahil olması beklenen bir diğer önemli aktör ise Çin. Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari'nin önümüzdeki günlerde Çin'e önemli bir ziyaret gerçekleştireceği belirtiliyor. İran üzerinde yüksek bir nüfuza sahip olduğu bilinen Çin'in, Pakistan vasıtasıyla barış görüşmeleri için Tahran yönetimini ikna edip edemeyeceği merak konusu. Öte yandan Tahran cephesinin tavrı oldukça net. Barış masasının kurulmasının tek bir şartı olduğunu aktaran Rahman, "İran heyetinin gelmesi yönünde bir açıklama bekleniyor ama tabii ki İran bu ablukanın kaldırılması konusunda azimli, yani bu abluka kalkmazsa İran heyeti de gelmeyecek" sözleriyle düğümün ABD'nin atacağı adıma bağlı olduğuna dikkat çekti. Amerika'nın ablukayı kaldırıp kaldırmayacağı ve görüşmenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği konusundaki belirsizlik sürüyor.

ABD Savunma Bakanlığı’ndan (Pentagon) yapılan açıklamada, ABD Donanma Sekreteri John Phelan'ın görevinden ayrıldığı ve Donanma Müsteşarı Hung Cao'nun bu görevi vekaleten yürüteceği bildirildi.

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD Donanma Sekreteri John Phelan'ın görevinden ayrıldığını duyurdu.

Kararın nedenine ilişkin detaylı bilgi vermeyen Parnell, ABD Savunma Bakanlığı adına Phelan’a şimdiye kadarki hizmetleri için teşekkür etti. Parnell, açıklamasında "Gelecekteki hayatında kendisine başarılar dileriz. ABD Donanma Sekreterliği görevini vekaleten Donanma Müsteşarı Hung Cao yürütecektir" ifadelerini kullandı.

 

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile devam eden ateşkesin süresi konusunda son bir tarih belirlemediğini belirterek, "Nihayetinde takvimi kendisi belirleyecek. Başkan, deniz ablukasından memnun ve İran'ın çok zayıf bir durumda olduğunu biliyor. Şu anda kartlar, Başkan Trump'ın elinde" dedi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Beyaz Saray'da basın mensuplarının sorularını cevapladı. ABD Başkanı Donald Trump'ın dün İran ile ateşkesin uzatılmasına yönelik açıklamasına değinen Leavitt, "Başkan, ‘Destansı Öfke' (Epic Fury) Operasyonu nedeniyle itibar kaybına uğramış rejime karşı bir miktar esneklik gösteriyor ve bunu cömertçe sunuyor. İran'da açık bir şekilde iç bölünme söz konusu. Şu anda pragmatistler ile sertlik yanlıları arasında bir mücadele yaşanıyor ve Başkan ortak bir cevap görmek istiyor" dedi.


"EKONOMİK BASKI NEDENİYLE HALKLARINA ÖDEME YAPAMIYORLAR"

ABD'nin bu yanıtı beklerken ateşkesin yürürlükte olduğunu ancak "Ekonomik Öfke" operasyonunun devam ettiğini ifade eden Leavitt, "İran limanlarına giden ve gelen gemilere yönelik etkili ve başarılı deniz ablukası da sürüyor. Bu abluka yoluyla ekonomilerini tamamen boğuyoruz. Günde 500 milyon dolar kaybediyorlar. Hark Adası tamamen dolu. Petrolü, içeri ya da dışarı taşıyamıyorlar. Ekonomik baskı nedeniyle kendi halklarına bile ödeme yapamıyorlar" şeklinde konuştu.

Leavitt, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile devam eden ateşkesin süresi konusunda son bir tarih belirlemediğini belirtti. Leavitt, "Başkan, bazı haberlerde iddia edildiği gibi İran'dan teklif gelmesi için kesin bir süre belirlemedi" dedi.

ABD Başkanı Trump'ın İran'dan birleşik bir yanıt görmek için esneklik sunduğunu ve kırmızı çizgilerini de çok net ortaya koyduğunu ifade eden Leavitt, "ABD, durum üzerinde kontrolü ve İran rejimi aleyhinde kartları elinde tutuyor. Sadece askeri olarak zayıflatılmakla kalmadılar, ayrıca abluka sürdükçe ekonomik olarak da kaybediyorlar" ifadelerini kullandı.

İran Yargı Erki'ne bağlı Mizan Haber Ajansı'na göre, Yargı Erki, Trump’ın İran’da idamların durdurulduğuna yönelik iddiası ile ilgili bildiri yayımladı.

Bildiride, “Trump’ın, İran’da idam cezasına çarptırıldığını iddia ettiği 8 kadından bir kısmı daha önce serbest bırakıldı, bazılarının yargılaması ise hapis cezası istemiyle devam ediyor. Dolayısıyla söz konusu kadınların hiçbiri idam cezasına çarptırılmadı ve idamı gerektirecek herhangi bir suçlama da yöneltilmedi.” ifadelerine yer verilirken, “Trump’ın sahada elinin boş olması, onu yalan haberlerden başarı elde etmeye itti.” değerlendirmesinde bulunuldu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'da idam edilmeyi beklediği iddia edilen 8 kadının infazının "kendi ricası üzerine" durdurulduğunu belirtmişti.

Trump, "Çok iyi bir haber: İran'da bu gece idam edilecek olan 8 kadın protestocunun artık idam edilmeyeceği bilgisi az önce bana ulaştı." ifadesini kullanmıştı.

İsrail devlet televizyonu KAN, ismi paylaşılmayan diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberinde, bir tarih belirtmeyen Trump'ın geçici ateşkesi pazar gününe kadar uzattığı iddia edildi.

Habere göre, bir diplomatik kaynak, Trump'ın İran'la müzakere etmekle kalmayıp mutabakata varmak istediği tahmininde bulundu.

İsrailli kaynaklar, tarafların pazar gününe kadar bir anlaşmaya varma ihtimalinin olmadığını ve ABD'nin tutumunda kaos hissettiklerini ileri sürerek başta İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu olmak üzere İsrailli yetkililerin ABD ile tam koordinasyon içinde hareket ettikleri yönündeki iddialarına rağmen, "Son zamanlarda Trump'ın hamleleri hakkında sadece haberlerden ve sosyal medya hesaplarından bilgi ediniyoruz." itirafında bulundu.

Öte yandan İsrail ile Lübnan arasında yapılacak ikinci tur görüşmeleri öncesinde Netanyahu'nun geçici ateşkesin uzatılmasına razı olduğu iddia edildi.

İsrail'in hükümete yakın Kanal 14 televizyonunun haberinde, Netanyahu'nun Lübnan ile ateşkesin uzatılmasını kabul edeceği ileri sürüldü.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin diyalog yanlısı bir tutum sergilediğine atıf yaparak, “İran, her zaman diyalog ve anlaşmayı memnuniyetle karşılamaktadır.” dedi.

Pezeşkiyan, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda diyalog vurgusu yaptı.

“Taahhütlere bağlı olmamak, abluka ve tehditler, gerçek müzakerelerin önündeki en önemli engeldir.” diyen Pezeşkiyan, “Dünya sizin aldatıcı gevezeliklerinize ve iddia ile uygulamalarınız arasındaki çelişkiye tanıktır.” ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Trump, "2. tur görüşmeler cumaya kadar mümkün. Müzakerelerde 72 saat içinde bir adım olabilir" dedi. 

 

 İran Devrim Muhafızları Ordusu, "deniz güvenliğini tehlikeye atan" biri İsrail ile bağlantılı iki yabancı geminin ele geçirilerek İran kıyılarına yönlendirildiğini duyurdu.

Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, "Gerekli izinleri olmadan ve navigasyon sistemlerini manipüle ederek deniz güvenliğini tehlikeye atan" "MSC-Francesca" ve "Epaminodes" adlı iki gemiye müdahale edildiği belirtildi.

Açıklamada, "MSC-Francesca" gemisi "İsrail ile bağlantılı" olarak tanımlandı.

Müdahale edilen iki geminin de ele geçirilerek İran kıyılarına yönlendirildiği aktarılırken müdahalenin tam olarak hangi konumda gerçekleştirildiği bilgisi verilmedi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin ihlalinin İran'ın "kırmızı çizgisi" olduğu belirtildi.

İran'a "deniz ablukası" kararı alan ABD, İran'a ait 2 ticari gemiye saldırarak ele geçirmişti. İranlı yetkililer, "korsanlık eylemi" şeklinde nitelendirdikleri saldırılara karşılık verileceğini duyurmuştu.

ABD ordusunun, İran'a saldırılarla başlayan savaşta füze stokunu büyük ölçüde tükettiği ve gelecek birkaç yıl içinde yeni bir çatışmanın çıkması durumunda "mühimmatının tükenme riski bulunduğu" iddia edildi.

CNN televizyonunun, ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon) füze stokuna dair iç değerlendirmelerine aşina üç kaynağa ve uzmanlara dayandırdığı haberine göre, ABD ordusu, 28 Şubat'ta İran'a saldırıyla başlayan savaşta kilit füze stoklarını önemli ölçüde tüketti.

Bu durumun "yakın vadeli risk" oluşturduğu ve gelecek birkaç yıl içerisinde Çin gibi bir güçle olası bir çatışmada ABD'nin "mühimmatının tükenebileceği" öne sürüldü.

İsimleri açıklanmayan kaynaklar, Pentagon'un yılın başlarında füze üretimini artırmak için sözleşmeler imzaladığını, ancak gereken teslimat süresinin 3-5 yıl arasında değiştiğini dile getirdi.

Öte yandan, Pentagon Sözcüsü Sean Parnell CNN'e konuya ilişkin açıklamasında, "çıkarlarını korumak için ABD ordusunun kapsamlı bir kabiliyet cephaneliğine sahip olmasını sağladıklarını" kaydetti.

Haberde yer verilen Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) analizine göre, savaşın son 7 haftasında ABD ordusunun hassas saldırı füze stokunun en az yüzde 45'i, THAAD füze savunma envanterinin en az yarısı ve patriot hava savunma stokunun neredeyse yarısı tükendi.

Analize ve kaynaklara göre, ABD ordusu ayrıca tomahawk füze stokunun yaklaşık yüzde 30'unu, uzun menzilli JASSM stokunun yüzde 20'sinden fazlasını ve "SM-3" ile "SM-6" tipi füzelerinin yaklaşık yüzde 20'sini de bitirdi.

Ateşkes sürecinin arka planına dair detayları paylaşan Ekber Karabağ, "İran bu ateşkesi talep etmedi, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump kendi isteği üzerine bu ateşkesi uzattı" ifadelerini kullandı. Trump’ın sabah saatlerinde ateşkesi uzatmayacağını belirtmesine rağmen, sürenin dolmasına saatler kala kararından vazgeçtiğini belirten Karabağ, "Barış masası kurulmadı, gerekçesi ise Tahran yönetimi tarafından ABD'nin İran'a karşı uyguladığı deniz kuşatmasıdır" sözleriyle müzakerelerin neden tıkandığını açıkladı.

İRAN ORDUSU TEYAKKUZDA: ELLER TETİKTE!

İran tarafındaki askeri hareketliliğe ve resmi açıklamalara değinen Karabağ, "Askeri kanattan gelen açıklamalarda ellerin tetikte olduğu ve İran ordusunun yüzde yüz hazırlık durumunda bulunduğu ifade edildi" dedi. Olası bir ateşkes ihlali durumunda İran’ın vereceği tepkinin altını çizen Karabağ, "İran’a yönelik bir saldırı yapılması durumunda misilleme ile karşılık verileceği ve daha önce belirlenen hedeflerin vurulacağı kaydedildi" şeklinde konuştu.

DİPLOMATİK ÇIKMAZ VE EKONOMİK KUŞATMA

Siyasi alanda henüz resmi bir yanıt gelmediğini ancak diplomatik kanalların şartlarını koruduğunu belirten Karabağ, "İran’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi, ancak abluka kaldırılırsa İran’ın bu müzakere masasına geri döneceğini belirtti" ifadelerini kullandı. ABD’nin stratejik hedefinin İran’ı ekonomik olarak zayıflatmak olduğunu vurgulayan Karabağ, "ABD Hazine Bakanlığı’ndan gelen açıklamaya göre, ABD bu abluka ile İran'ın petrol sektörünü çökertmeye çalışıyor" dedi. Karabağ, Hark Adası'ndaki depoların dolması durumunda İran'ın petrol kuyularının işlevsiz hale gelebileceğini belirterek, "Öyle görünüyor ki ABD, İran’ı askeri değil, ekonomik olarak çökertme yöntemini izliyor" değerlendirmesinde bulundu.

 Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), İran kıyılarına yakın Hürmüz Boğazı’nda bir kargo gemisinin silahlı saldırıya uğradığını bildirdi. Bu olayın, çarşamba günü içinde yaşanan ikinci benzer saldırı olduğu aktarıldı.

GEMİYE ATEŞ AÇILDI, SEFER DURDURULDU

Ajansın açıklamasına göre, bölgeden ayrılmakta olan bir kargo gemisinin kaptanı, Türkiye saatiyle 09.38’de (0638 GMT) İran kıyılarının yaklaşık 8 deniz mili batısında gemiye ateş açıldığını rapor etti. Olayın ardından geminin seyrini durdurduğu belirtildi.

UKMTO, saldırıya rağmen gemideki tüm mürettebatın güvende olduğunu ve gemide herhangi bir hasar bildirilmediğini açıkladı.

AYNI GÜN İÇİNDE İKİNCİ OLAY

Yetkililer, çarşamba günü erken saatlerde de bir başka olayın rapor edildiğini duyurdu. Buna göre, Türkiye saatiyle 06.55’te (0355 GMT), Umman’ın yaklaşık 15 deniz mili kuzeydoğusunda ticari bir gemiyi içeren bir olay meydana geldiği bildirildi.

Bölgede art arda yaşanan bu gelişmeler, dünya enerji ve ticaret hatları açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda güvenlik endişelerini yeniden gündeme taşıdı.

Pakistan’ın başkentinde diplomatik hareketlilik en üst seviyeye ulaştı. Bölgedeki son durumu değerlendiren A Haber muhabiri Fahkur Rahman, "Pakistan’ın başkenti İslamabad’da ABD ve İran arasındaki görüşmelerin ikinci turu için masa hazır. Şehirdeki yoğun düzenlemeler aynı şekilde devam ediyor, yani bu sürecin bittiği ya da çabaların boşa gittiğine dair henüz bir işaret yok." ifadelerini kullandı.

PAKİSTAN VE ÇİN’DEN ORTAK HAMLE

Sürecin yönetilmesinde Pakistan hükümetinin kararlı duruşu dikkat çekerken, Fahkur Rahman, "Pakistan Başbakanı bu sabah kabine toplantısına başkanlık etti ve İran ile ABD’yi müzakere masasına getirmek için yürütülen çabalar hakkında bakanları bilgilendirdi. Perde arkasında Pakistan tarafının diplomatik çabaları sürüyor." sözleriyle aktardı. Çin’in de devrede olduğunu vurgulayan Rahman, "Çin’in İslamabad Büyükelçisi ile Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar arasında dün önemli bir toplantı gerçekleşti. Pakistan, Çin üzerinden İran’ı ikna etmeye çalışacak. Önümüzdeki saatlerde İranlı ve Çinli makamlar arasında yeni bir telefon görüşmesi bekleniyor." bilgisini paylaştı.

KRİTİK EŞİK: GEMİ MÜRETTEBATININ SERBEST BIRAKILMASI

Görüşmelerin önündeki engeller ve çözüm yolları üzerine de duran Fahkur Rahman, "İran Dışişleri Bakanı Abdullahiyan için savaşın devam etmesi bir ateşkes ihlalidir. Pakistanlı makamlar bu ifadeyi dikkatle izliyor. Ancak üst düzey askeri yetkililerle yaptığım görüşmelere göre, ABD’nin el koyduğu İran gemisindeki mürettebatın serbest bırakılması yönünde olumlu bir gelişme olursa İran müzakere masasına dönebilir." değerlendirmesinde bulundu. Şu an için İslamabad’daki sürecin bu hassas dengeler üzerinde ilerlediğini belirten Rahman, "Her iki taraftan gelecek açıklamalar için şu an sessizlik hakim." diyerek sözlerini noktaladı.

 İran'da, İsrail istihbarat servisi Mossad adına casusluk yaptığı iddiasıyla idama mahkum edilen 1 kişinin cezasının infaz edildiği bildirildi.

İran yargısına ait Mizan Haber Ajansı'na göre, Mossad için casusluk yapan ve idam cezası İran Yüksek Mahkemesi tarafından onaylanan Ferid Mehdi isimli mahkumun cezası infaz edildi.

Mehdi, İran'da Pasif Savunma Komitesi'nde üst düzey yönetici olarak çalışırken, sosyal medya üzerinden Mossad ile iletişime geçerek, çalıştığı kurumdaki tüm hassas bilgileri İsrail'e aktarmakla suçlanmıştı.

Bölgede yaşanan belirsizliği yerinden aktaran A Haber muhabiri Hasan Zahid Ezim, "İsrail yönetiminin kafasının karışık olduğunu söyleyelim. Ateşkesin sona ermesini beklerken iki taraftan karşılıklı savaş açıklamaları geldi ancak Donald Trump ateşkesi uzattığını söyledi" sözleriyle bölgedeki şaşkınlığı dile getirdi. Ezim, İsrail basınının bu duruma büyük tepki gösterdiğini belirterek, "İran’ın güçlenmesine izin veriliyor" yorumlarının yapıldığını aktardı.

NETANYAHU’DAN KRİTİK AÇIKLAMALAR

Süreçle ilgili kameralar karşısına geçen İsrail Başbakanı Netanyahu, "İsrail'e herhangi bir şekilde Holokost bir daha yaşatmadık. İran'ın nükleer atmasına tamamen engel olduk. Bütün engelleri, İsrail üzerine olan olumsuzlukları ortadan kaldırdık" ifadelerini kullandı. Netanyahu’nun bu sözlerine rağmen, İsrail ordusunun her an teyakkuzda olduğu bildirildi.

İSRAİL ORDUSU: "SAVAŞA VARIZ"

Ateşkesin uzatılmasına rağmen İsrail askeri kanadından gelen mesajlar tansiyonun düşmediğini gösteriyor. İsrail yetkilileri ve ordu kanadı, "Bu ateşkesin artık sürmeyeceğini düşünüyoruz ve olası savaşa her türlü hazırız. Savaşa varız" açıklamalarıyla her türlü olumsuzluğa karşı hazırlıklı olduklarını vurguladı.

ABD DİZGİNLERİ ELİNDE TUTUYOR

Bölgedeki siyasi tabloyu analiz eden Hasan Zahid Ezim, İsrail’i aslında Netanyahu’nun değil, ABD’nin yönettiğine dair bir algının oluştuğunu belirterek, "Netanyahu her ne kadar savaşmak istese de Donald Trump çıkıyor ve 'Lübnan'la İsrail'i barıştırdım' diyor. Netanyahu başta karşı çıksa da sonra 'tamam' demek zorunda kalıyor" sözleriyle Washington’ın Tel Aviv üzerindeki baskısını anlattı. Ezim ayrıca, Tel Aviv sokaklarında Netanyahu’nun fotoğraflarından çok Donald Trump’ın fotoğraflarının asılı olmasının dikkat çekici bir detay olduğunu ifade etti.

HALK SAVAŞ İSTEMİYOR

Siyasetçilerin savaş söylemlerine rağmen sivil halkın farklı bir atmosferde olduğunu dile getiren Ezim, "Tel Aviv halkının şu an bir savaşla alakası yok. Sanki 10-15 gün önce sığınaklarda yaşamıyorlarmış gibi davranıyorlar. Netanyahu sürekli savaş olsun istiyor ancak Tel Aviv’de yaşayanlar buna oldukça karşı" ifadelerini kullandı. Bölgede gözler şimdi, Trump’ın bu hamlesine İran’ın nasıl bir karşılık vereceğine çevrilmiş durumda.