Mekke İttifakı'ndan Tahran'da kritik toplantı! MİT Başkanı İbrahim Kalın masada: Gündem bölgesel güvenlik

Orta Doğu'da artan gerilim ve Yemen kaynaklı saldırıların ardından bölgesel güvenliğe yönelik diplomatik girişimler hız kazandı. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'dan oluşan Mekke İttifakı'nın üst düzey temsilcileri, İran'ın başkenti Tahran'da temaslarda bulundu.

KRİTİK TOPLANTI BAŞLADI

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai'nin ev sahipliği yaptığı toplantıya, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan heyetleri katıldı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin katıldığı toplantıda Türkiye'yi MİT Başkanı İbrahim Kalın, Suudi Arabistan'ı Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, Pakistan'ı ise Genelkurmay Başkanı Asım Münir temsil ediyor.

Dörtlü toplantıda bölgesel güvenlik, İsrail'in bölgedeki faaliyetleri ile Filistin ve Lübnan'daki gelişmelerin ele alınacağı belirtildi.

TAHRAN'DA KRİTİK GÜVENLİK TEMASI

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreter Yardımcısı Ali Bakıri, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada Mekke İttifakı üyesi üç ülkeden üst düzey yetkililerin bölgesel güvenlik konularında istişarelerde bulunmak üzere Tahran'ı ziyaret edeceğini duyurmuştu.

Bakıri, temasların Batı Asya'da bölgesel güvenlik anlayışının geliştirilmesi kapsamında gerçekleştirileceğini belirtmiş, İran'ın dış güçlerin bölgeye müdahalesine ve nüfuzuna karşı olduğunu ifade etmişti.

Görüşmeler kapsamında heyetin İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai ile bir araya gelmesi planlandı.

İRAN CUMHURBAŞKANI PEZEŞKİYAN İLE DE GÖRÜŞME PLANI

Suudi Arabistan Kamu Diplomasisinden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Raid Krimly, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ziyareti doğruladı.

Krimly, Mekke İttifakı ülkelerinin temsilcilerinin İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai'nin yanı sıra İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile de görüşeceğini bildirdi.

Ziyaretin ABD ile İran arasında devam eden krizde gerilimi düşürme, diyaloğu güçlendirme ve diplomatik çözüm arayışlarını destekleme amacı taşıdığı belirtildi.

SUUDİ ARABİSTAN'DAN AÇIKLAMA: DİYALOG KANALLARI AÇILACAK

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Tahran'daki temasların amacına ilişkin açıklama yaptı.

Bakanlık açıklamasında, "Tahran'daki Mekke İttifakı toplantısı ile Tahran ile diyalog kanalları kurulması ve anlaşma yolunun açılması hedefleniyor" ifadelerine yer verildi.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Raid Krimly de ziyaretin Katar ve Pakistan tarafından yürütülen arabuluculuk girişimlerine verilen desteğin bir parçası olduğunu belirtti.

Krimly, Mekke İttifakı ülkelerinin bölgesel güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesi amacıyla bölgedeki bütün ülkelerle birlikte çalışma kararlılığını sürdürdüğünü kaydetti.

MEKKE İTTİFAKI'NIN ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026'da imzalanan Mekke Ortak Savunma Antlaşması, üç ülkenin güvenlik alanındaki iş birliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.

Antlaşmada üye ülkelerden herhangi birine yönelik silahlı saldırının bütün üyelere yapılmış sayılması öngörülüyor.

Antlaşmanın birinci maddesinde, tarafların birbirlerinin toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve uluslararası alanda tanınan sınırlarına yönelik tehditleri ortadan kaldırmak amacıyla "bütün gerekli araçları" kullanacağı belirtiliyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisinde antlaşmanın onaylanmasına yönelik çalışmalar sürerken, Pakistan'ın anlaşmayı geçen hafta onayladığı bildirildi.

RİYAD'DAKİ TOPLANTININ ARDINDAN TAHRAN ZİYARETİ

Mekke İttifakı ülkelerinin temsilcileri, ekim ayının başında Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da acil toplantı gerçekleştirmişti.

Toplantıda, Suudi Arabistan'da askeri güçlerin ve imkanların hızlı şekilde konuşlandırılmasına yönelik mutabakata varılmıştı.

Tahran'daki diplomatik temaslar, Suudi Arabistan'a yönelik Husi saldırılarının arttığı ve ABD ile İran arasındaki gerilimin sürdüğü bir dönemde gerçekleştirildi.

Suudi Arabistan'ın, pazar günü Husiler tarafından düzenlenen yeni füze ve insansız hava aracı saldırılarını engellediği bildirildi.

PAKİSTAN'IN ARABULUCULUK ROLÜ ÖNE ÇIKIYOR

Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in geçen hafta da Tahran'ı ziyaret ederek İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve diğer üst düzey yetkililerle görüştüğü belirtildi.

İran basınında yer alan haberlere göre, söz konusu görüşmelerde İranlı yetkililer, Tahran'ın talepleri karşılanmadan Washington yönetimiyle müzakerelere başlanmayacağını ifade etti.

ABD ile İran arasındaki diplomatik girişimlerde arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan'ın önceki temasları, haziran ayında geçici bir barış anlaşmasına varılmasına katkı sağlamıştı. Ancak çatışmaların yeniden başlamasıyla bu mutabakatın bozulduğu bildirilmişti.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın Tahran'daki son temasları, bölgesel güvenlik konusunda ortak diplomatik girişimlerin sürdürülmesi açısından yeni bir adım olarak değerlendiriliyor.