Meta'ya 40 milyar dolara varan ceza talebi! Facebook'un veri davasında 43,9 milyon ihlal tespit edildi

ABD'de teknoloji devi Meta'nın veri gizliliği uygulamalarına ilişkin davada gözler verilecek cezaya çevrildi. New Mexico eyalet yönetimi, Facebook kullanıcılarının kişisel verileri konusunda yanıltıldığı gerekçesiyle Meta Platforms'a 35 milyar ila 40 milyar dolar arasında para cezası uygulanmasını talep etti.

Talep, Cambridge Analytica skandalının ardından 2021 yılında açılan davanın ceza aşamasındaki duruşmasında yapıldı. Davaya bakan Santa Fe Bölge Mahkemesi Hakimi Francis Mathew, Meta'nın ödeyeceği nihai cezaya karar verecek.

Reuters'in aktardığına göre kararın bu ay içinde verilmesi bekleniyor.

FACEBOOK'UN 43,9 MİLYON İHLALİ MAHKEME KAYITLARINA GİRDİ

Davada en dikkat çekici sonuçlardan biri, Meta'nın yalnızca birkaç hatalı açıklaması üzerinden değil, milyonlarca kullanıcıyı ilgilendiren uygulamalar üzerinden sorumlu tutulması oldu.

25 Eylül'de kararını açıklayan jüri, Facebook'un New Mexico'nun Haksız Uygulamalar Yasası'nı 43 milyon 899 bin 725 kez ihlal ettiğine hükmetti.

New Mexico Adalet Bakanlığına göre ihlaller; şirketin kullanıcıların kişisel bilgilerinin nasıl toplandığı, korunduğu, paylaşıldığı ve kullanıldığına ilişkin açıklamalarının yanı sıra platformdaki nefret söylemi ve yanlış bilgilendirmeyle mücadele politikalarına ilişkin beyanlarını da kapsıyor.

(Foto: ahaber.com.tr arşivi)

Daha da dikkat çekici olan ise jüri üyelerinin Meta ve yöneticileri tarafından yapılan 29 ayrı açıklamayı incelemesi ve bunların 26'sını yanıltıcı bulması oldu.

Mahkeme kayıtlarında yer alan jüri kararında, Facebook'un kullanıcıların bilgilerinin paylaşımı üzerindeki kontrolüne ilişkin açıklamalarının da yanıltıcı ve kasıtlı olarak haksız veya aldatıcı uygulama niteliğinde olduğu belirtildi.

CAMBRIDGE ANALYTICA SKANDALI YENİDEN GÜNDEMDE

Davanın merkezinde, Facebook tarihinin en büyük veri gizliliği krizlerinden biri olan Cambridge Analytica skandalı bulunuyor.

2018 yılında ortaya çıkan olayda, Donald Trump'ın 2016 başkanlık kampanyasıyla çalışan İngiliz siyasi danışmanlık şirketi Cambridge Analytica'nın, üçüncü taraf bir uygulama aracılığıyla 87 milyona kadar Facebook kullanıcısının kişisel verilerine kullanıcıların rızası olmadan eriştiği ortaya çıkmıştı.

New Mexico'nun 2021 yılında açtığı dava ise yalnızca Cambridge Analytica olayına odaklanmadı.

Eyalet yönetimi, Meta'nın kullanıcılarına verilerine kimlerin erişebildiği konusunda yanıltıcı güvenceler verdiğini, üçüncü taraf uygulamaların kullanıcı bilgilerine geniş erişimini bildiğini ve platformdaki nefret söylemi ile yanlış bilgilendirmeyle mücadele konusunda gerçeği yansıtmayan açıklamalar yaptığını savundu.

Jüri de bu iddiaların önemli bir bölümünü kabul etti.

(Foto: ahaber.com.tr arşivi)

"VERİLERİNİZ ÜZERİNDE KONTROL SİZDE" BEYANI DA DOSYADA

Davada incelenen açıklamalar arasında Facebook'un kullanıcılarına kişisel verileri üzerindeki kontrolün kendilerinde olduğunu söyleyen ifadeler de yer aldı.

Mahkeme kayıtlarında, Mark Zuckerberg'in 2010 yılında yaptığı ve kullanıcıların bilgilerinin nasıl paylaşılacağı üzerinde kontrol sahibi olduklarını belirten açıklamanın da jüri tarafından haksız veya aldatıcı uygulama kapsamında değerlendirildiği görülüyor.

Jürinin değerlendirmesi bununla da sınırlı kalmadı.

Facebook'un kullanıcı verilerinin paylaşımı, kişisel bilgilerin reklamverenlere erişimi, kullanıcı verilerinin satılmadığına ilişkin açıklamalar, üçüncü taraf uygulamaların denetlenmesi, yanlış bilgilendirme ve nefret söylemiyle mücadele, topluluk kurallarının tutarlı biçimde uygulanması konularındaki beyanları da davanın kapsamına girdi. New Mexico Adalet Bakanlığı, jüri kararının Meta'nın bu alanlardaki bazı açıklamalarını kasıtlı olarak yanıltıcı bulduğunu açıkladı.

CEZA TEORİK OLARAK 219 MİLYAR DOLARA ULAŞABİLİYOR

New Mexico yasaları, kasıtlı her ihlal için 5 bin dolara kadar sivil ceza uygulanmasına izin veriyor.

43 milyon 899 bin 725 ihlal üzerinden teorik hesap yapıldığında toplam tutar 219 milyar doların üzerine çıkıyor.

Ancak bu rakam Meta'nın ödeyeceği kesin ceza değil. Nihai miktarı Hakim Francis Mathew belirleyecek.

11 Eylül 2025'te hazırlanan bu illüstrasyonda, gençler akıllı telefonlarıyla Instagram logosu önünde poz veriyor. (Foto: REUTERS)

New Mexico yönetimi de tam yasal üst sınırın uygulanmasının anayasal açıdan aşırı yüksek bir ceza tartışmasına yol açabileceğini kabul ederek 35 milyar ila 40 milyar dolarlık bir ceza talep etti.

Eyaletin avukatı Randi McGinn, mahkemeden Meta'ya şirket açısından ciddi ekonomik sonuç yaratacak bir yaptırım uygulanmasını istedi. Reuters'in aktardığına göre McGinn, cezanın Meta üzerinde gerçek bir caydırıcı etki oluşturması gerektiğini savundu.

META'DAN "3,45 MİLYAR DOLARLA SINIRLANDIRILSIN" TALEBİ

Meta ise New Mexico'nun talep ettiği miktara karşı çıkıyor.

Şirketin avukatları, mahkemenin cezayı 3,45 milyar dolarla sınırlandırmasını istedi.

Meta ayrıca jüri tarafından yanıltıcı bulunan açıklamaların bağlamından koparıldığını savunuyor. Şirket, kullanıcı verilerini satmadığını ve New Mexico yönetiminin herhangi bir tüketicinin gerçekten yanıltıldığını kanıtlayamadığını ileri sürüyor.

Ancak bu savunmaya rağmen jüri, Meta'nın 29 açıklamasından 26'sını yanıltıcı bulmuş durumda.

Dolayısıyla davanın kritik noktası artık yalnızca Meta'nın söz konusu açıklamaları yapıp yapmadığı değil, milyonlarca ihlal için şirketin ne kadar ağır bir yaptırımla karşı karşıya kalacağı.

"META'YA SADECE PARA CEZASI YETMEZ" TARTIŞMASI

New Mexico'nun talebi, yalnızca bir şirketin bilançosuna yazılacak rakamdan ibaret değil.

Davada ortaya çıkan tablo, teknoloji şirketlerinin kullanıcı verileri konusunda verdikleri güvencelerin hukuken ne kadar bağlayıcı olduğu tartışmasını da büyütüyor.

Bir teknoloji platformunun milyarlarca kullanıcının kişisel verisini topladığı bir ortamda, "verileriniz güvende", "kontrol sizde" veya "verilerinizi satmıyoruz" şeklindeki açıklamaların gerçeği ne ölçüde yansıttığı kritik önem taşıyor.

New Mexico'daki dava, bu nedenle Meta açısından yalnızca geçmişte yaşanan bir veri skandalının hesabı olarak değil, teknoloji devlerinin kullanıcılarına karşı sorumluluklarının sınırlarını belirleyebilecek önemli bir hukuk mücadelesi olarak da öne çıkıyor.

28 Ekim 2021'de çekilen bu dosya fotoğrafında, Los Angeles'ta bir kişinin bilgisayar ekranında META logosu görüntülenirken akıllı telefon üzerinden Facebook kullandığı görülüyor. (Foto:AFP)

GÖZLER HAKİMİN VERECEĞİ KARARDA

Şimdi gözler Hakim Francis Mathew'e çevrilmiş durumda.

Jüri, Meta'nın tüketiciyi koruma yasasını 43,9 milyondan fazla kez ihlal ettiğine hükmetti. New Mexico yönetimi 35 ila 40 milyar dolar arasında ceza talep ediyor. Meta ise bunun yaklaşık onda birinden daha düşük bir tutar olan 3,45 milyar dolarlık üst sınır istiyor.

Hakim Mathew'in vereceği karar, Meta'nın New Mexico'daki mali sorumluluğunu belirlemenin yanı sıra, büyük teknoloji şirketlerinin kullanıcı verileri konusunda verdiği güvencelerin ihlal edilmesi halinde karşılaşabileceği yaptırımlar açısından da yakından izlenecek.

Kesin olan şu: 35-40 milyar dolarlık ceza henüz verilmiş değil. Ancak jüri tarafından tespit edilen 43 milyon 899 bin 725 ihlal, Meta açısından davanın geldiği noktayı son derece ağırlaştırmış durumda. Nihai cezanın miktarına ilişkin kararın bu ay içinde açıklanması bekleniyor.