Suriye'deki gizli nükleer materyaller için kritik gelişme! UAEA devreye girdi, İsrail'in vurma tehdidi gündemde
Suriye'de devrik Beşşar Esad rejiminden kaldığı öne sürülen gizli nükleer materyallerle ilgili dikkat çeken bir gelişme yaşandı. ABD'li ve İsrailli yetkililere göre, İsrail'in söz konusu materyallerin bulunduğu tesise yönelik olası askeri müdahale uyarısının ardından ABD, İsrail ve Suriye ile mutabakata vardı. Sürece dahil edilen Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının (UAEA) ise materyallerin ülkeden çıkarılması için hazırlıklara başladığı öne sürüldü.
Amerikan Axios haber platformunun ABD'li ve İsrailli yetkililere dayandırdığı haberine göre Washington ve Tel Aviv yönetimleri, Suriye'de bulunduğu belirtilen nükleer materyaller konusunda bir yılı aşkın süredir görüşmeler yürütüyor.
İsrailli yetkililer, devrik Esad rejiminin El Kibar nükleer reaktör projesinden geriye kalan bazı nükleer materyalleri "Site 99" olarak adlandırılan gizli bir tesiste sakladığını öne sürdü.
Yetkililere göre İsrail, materyallerin tesisten çıkarılmaması halinde tesisin bulunduğu bölgeyi vurabileceği konusunda ABD'yi uyardı.
İSRAİL'DEN VURMA TEHDİDİ, ABD DEVREYE GİRDİ
ABD'li yetkililer ise söz konusu tesiste, uranyum cevherinin işlenmesiyle elde edilen ve nükleer yakıt üretim sürecinin ilk aşamalarında kullanılan uranyum konsantresi "sarı kek" ile El Kibar projesinden kalan başka nükleer materyallerin bulunduğunu iddia etti.
Washington'ın ise İsrail'in bu materyaller nedeniyle herhangi bir askeri adım atmasını istemediği belirtildi.
ABD'li yetkililere göre Washington, İsrail ve Suriye ile nükleer materyallerin tesisten çıkarılması konusunda mutabakata vardı ve sürece UAEA'yı dahil etti.
UAEA İÇİN HAZIRLIK BAŞLADI İDDİASI
Yetkililer, UAEA ile Suriye'nin tesisteki nükleer materyallerin çıkarılması konusunda anlaşma imzalamasının ardından Ajansın gerekli hazırlıklara başladığını öne sürdü.
Böylece Suriye'de Esad rejiminden kaldığı iddia edilen nükleer materyallerin akıbeti konusunda uluslararası denetim mekanizması devreye girmiş oldu.
ŞAM'DAN UAEA AÇIKLAMASI: HEYET GELİYOR
Suriye Atom Enerjisi Kurumu da Axios'un haberinin ardından konuya ilişkin açıklama yaptı.
Kurum, UAEA'dan bir heyetin önümüzdeki günlerde Şam'ı ziyaret edeceğini duyurdu.
Suriye Atom Enerjisi Kurumunun açıklamasında, ABD ve dost ülkelerle önceki rejimden kalan mirasın ele alınması ve nükleer enerjinin barışçıl alanlarda kullanımının desteklenmesi amacıyla işbirliğinin sürdüğü belirtildi.
SURİYE'DEN UAEA İLE TAM İŞBİRLİĞİ MESAJI
Açıklamada ayrıca Suriye'nin UAEA'daki tam üyeliğinin etkinleştirilmesi için çalışmaların sürdüğü bildirildi.
Şam yönetimi, nükleer enerjinin sağlık, gıda ve bilimsel araştırma gibi barışçıl alanlarda kullanılmasını desteklediğini açıkladı.
Suriye Atom Enerjisi Kurumu, ülkenin özgürleşmesinin ardından bu alanda ulusal imkanlarıyla önemli ilerleme kaydettiğini belirtirken, teknik imkanların sınırlı olduğuna ve bugüne kadar yeterli uluslararası desteğin sağlanmadığına dikkat çekti.
Şam yönetimi, gerekli teknik ve hukuki desteğin sağlanması amacıyla uzmanlardan oluşan uluslararası bir komite kurulması çağrısında bulundu.
UAEA HEYETİ ŞAM'A GİDECEK
Suriye'nin önümüzdeki günlerde UAEA heyetini ağırlayacağı açıklanırken, ziyaret sırasında ülkenin nükleer enerji alanında kaydettiği ilerlemenin ortak açıklamayla duyurulacağı bildirildi.
Böylece "Site 99" olarak adlandırılan gizli tesiste bulunduğu öne sürülen nükleer materyaller konusunda yeni bir süreç başlamış oldu.
Axios'un iddiasına göre ABD, İsrail ve Suriye arasında varılan mutabakatın ardından materyallerin tesisten çıkarılması için UAEA devreye girerken, Şam'ın açıklaması da UAEA heyetinin kısa süre içinde Suriye'yi ziyaret edeceğini doğruladı.
EL KİBAR DOSYASI YENİDEN GÜNDEMDE
Gelişmenin arka planında ise Esad rejiminin geçmişteki El Kibar nükleer reaktör projesi bulunuyor.
İsrailli yetkililer, "Site 99"da El Kibar projesinden kaldığı belirtilen nükleer materyallerin bulunduğunu öne sürüyor. ABD'li yetkililer ise tesiste "sarı kek" olarak bilinen uranyum konsantresinin yanı sıra projeden kalan başka materyallerin de bulunduğunu iddia ediyor.
