Bitlis Hizan'da asırlık pekmez geleneği yaşatılıyor: Üzümler geleneksel yöntemlerle saatlerce kaynatılıyor
Bitlis’in Hizan ilçesinde üzüm hasadının tamamlanmasıyla pekmez üretimi başladı. Köylülerin imece usulüyle ve geleneksel yöntemlerle hazırladığı üzüm pekmezi, saatler süren zahmetli sürecin ardından sofralara ulaşıyor. Üretici Erkan Özer, yaklaşık 100 kilogram üzüm şırasından 30-35 kilogram pekmez elde ettiklerini belirterek ürünleri Türkiye’nin dört bir yanına gönderdiklerini söyledi.
Hizan ilçesine bağlı köy ve mezralarda, sonbaharla birlikte pekmez mesaisi başladı. Asırlardır sürdürülen gelenek kapsamında bağlardan toplanan yöreye özgü siyah üzümler, hem sofralık olarak tüketiliyor hem de ihtiyaç fazlası ürünler pekmez yapımında değerlendiriliyor.
ÜZÜMLER ÇİĞNENİYOR, ŞIRA SAATLERCE KAYNATILIYOR
Pekmez üretimi, bağlardan toplanan üzümlerin havuzlarda çizmelerle çiğnenerek sıkılmasıyla başlıyor. Elde edilen üzüm suyu, mayalama amacıyla kullanılan beyaz toprakla karıştırılıyor. Üzüm şırası geleneksel yöntemlerle saatlerce kaynatılıyor. Yaklaşık 5-6 saat süren işlemin ardından koyulaşan üzüm suyu, pekmeze dönüşüyor.
Hizan ilçesindeki 13 köyde sürdürülen üretim, hasat döneminde köy ve mezralarda hareketlilik oluşturuyor. Köylüler, imece usulüyle birbirlerine yardım ederek hem iş yükünü paylaşıyor hem de geleneksel üretim yöntemlerini yeni kuşaklara aktarıyor.
(Foto: DHA)
100 KİLO ÜZÜM ŞIRASINDAN 30-35 KİLO PEKMEZ
Hizan ilçesine bağlı Akşar köyünün Kılavuz mezrasında pekmez üreten Erkan Özer, bağların bakımından hasada, üzümün sıkılmasından kaynatılmasına kadar tüm aşamaları dedelerinden öğrendikleri yöntemlerle gerçekleştirdiklerini anlattı.
Üzüm bağlarında budama ve çapalama işlemlerini doğal yöntemlerle yaptıklarını belirten Özer, üretim sürecini şöyle anlattı:
"Sonbaharda hasadını gerçekleştirdiğimiz üzümleri mezraya getirip sıkıyoruz. Elde edilen üzüm suyunu bidonlarda mayalanmaya bırakıyoruz. Mayalama sürecinin ardından üzüm suyunu kaynatıp kazanlara alarak pekmeze dönüştürüyoruz. Yaklaşık 100 kilogram üzüm şırasından 30-35 kilogram pekmez elde ediyoruz."
(Foto: DHA)
HİZAN'DAN TÜRKİYE'NİN DÖRT BİR YANINA
Üretimin ardından pekmezi dinlendirerek kaplara doldurduklarını ve satışa hazırladıklarını belirten Özer, ürünleri Türkiye'nin farklı illerine gönderdiklerini söyledi.
Özellikle kış aylarında tercih edilen üzüm pekmezi, yöre halkının geleneksel tüketim alışkanlıklarında da önemli bir yer tutuyor. Büyük emekle hazırlanan doğal pekmez, aile ekonomisine katkı sağlarken Hizan'ın asırlık üretim kültürünün yaşatılmasına da öncülük ediyor.
