IBAN mağdurlarına ceza indirimi geliyor: Yeni düzenlemeden kimler yararlanabilecek?

TBMM Adalet Komisyonu'nda yaklaşık 12 saat süren görüşmelerin ardından kabul edilen 12'nci Yargı Paketi'ne eklenen önergeyle kamuoyunda "IBAN düzenlemesi" olarak bilinen yeni hükmün yasalaşması yolunda önemli bir aşamaya geçildi. Düzenleme banka hesabını, IBAN bilgisini veya ödeme araçlarını dolandırıcılık amacıyla başkasının kullanımına sunan kişilere uygulanacak cezayı yeniden düzenlerken, devam eden dosyaları da etkileyecek.

3-10 YILLIK CEZADA YARI İNDİRİM

Türk Ceza Kanunu'nun 158'inci maddesinde düzenlenen nitelikli dolandırıcılık suçunda halen 3 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Komisyonun kabul ettiği önergeyle bu maddeye eklenen yeni fıkra uyarınca kişinin suça katılımı yalnızca banka hesabını, IBAN'ını, banka veya kredi kartını ya da ödeme sistemlerine dair bilgileri haksız menfaat karşılığında kullandırmakla sınırlı kalırsa hakkında iştirak hükümleri kapsamında belirlenecek ceza yarı oranında indirilecek.

CEZA İNDİRİMİ NASIL UYGULANACAK?

Buna göre mahkeme örneğin nitelikli dolandırıcılık kapsamında 6 yıl hapis cezası belirlemesi halinde yeni hüküm kapsamında bu ceza 3 yıla kadar düşebilecek. Ancak indirim yalnızca hesabını kullandırmakla sınırlı kalan kişiler için uygulanacak, dolandırıcılığın planlanması veya icrasında aktif rol alan failler bu kapsamdan yararlanamayacak.

KRİPTO HESAPLAR DA HÜKÜM ALTINDA

Teklifle eklenen önergeye göre haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait bankaya veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiili ile sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek.

SİSTEME DAHİL OLMAYANLAR AYIKLANACAK

Önergeyle hesabını bilmeden veya kandırılarak kullandıran kişilerin durumu da doğrudan etkileniyor. Hesabını veya IBAN'ını başkasına kullandıran kişinin, suçun işlenişine yönelik bilgi sahibi olmadığını ortaya koyabilmesi halinde ceza sorumluluğunun değerlendirilmesinde bu durum dikkate alınacak.

Ayrıca suçtan elde edilen menfaatin iadesi ve soruşturmaya katkı gibi hususlar da lehe değerlendirme sebepleri arasında yer alıyor. Amaç dolandırıcılık şebekelerince "hesabını kiralayan" kişiler ile bilinçli şekilde sisteme dahil olanları birbirinden ayırmak.

ESKİ DOSYALAR YENİDEN GÖRÜLECEK

Düzenlemenin en dikkat çekici yönlerinden biri ise geçmişe etkili uygulanacak olması oldu. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce haklarında dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçundan hüküm verilmiş ve dosyası istinaf ya da Yargıtay incelemesinde bulunan sanıklar yönünden yeni hüküm uygulanabilecek. Bu kapsamda ilgili dosyalar bozularak yeniden ilk derece mahkemelerine gönderilecek.

ETKİN PİŞMANLIKTAN YARARLANABİLECEKLER

Önerge ile IBAN veya hesabını haksız menfaat karşılığında kullandırmış olsa bile daha sonra etkin pişmanlık gösteren kişiler için ayrı bir mekanizma oluşturuluyor. Buna göre suçtan elde edilen haksız menfaatin iade edilmesi, mağdurun zararının giderilmesi, soruşturma veya kovuşturmaya katkı sağlanması halinde fail hakkında etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilecek ve cezada üçte iki oranında indirim yapılabilecek. Böylece organize dolandırıcılık ağlarının ortaya çıkarılması da teşvik edilmiş olacak.

AMAÇ "IBAN MAĞDURLARI" TARTIŞMASINI ÇÖZMEK

Düzenleme kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak anılan, dolandırıcılık organizasyonunda aktif rol almamasına rağmen banka hesabını veya IBAN'ını maddi menfaat karşılığında kullandırdığı gerekçesiyle nitelikli dolandırıcılık kapsamında yargılanan kişilere yönelik tartışmaların ardından hazırlandı. Yeni hükümle suça katkısı yalnızca hesap kullandırmakla sınırlı olan kişiler ile dolandırıcılık organizasyonunu yöneten failler arasında ceza bakımından ayrım yapılması hedefleniyor.

IBAN KİRALAMA TUZAĞIYLA KİMLER HEDEF ALINIYOR?

Öte yandan son dönemde sosyal medya üzerinden yayılan "IBAN kiralama" ilanları masum gibi görünen bir ek kazanç kapısından ziyade büyük bir suç şebekesinin parçası haline gelme riskini taşıyor. Özellikle gençleri hedef alan bu yöntemle ilgili Avukat Mehmet Yılmazer, A Haber canlı yayınında vatandaşları uyardı.

Kiralık IBAN hesaplarının suç örgütleri tarafından kullanıldığını belirten Yılmazer, bu kişilerin 10 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalabileceğini vurguladı.

"KOLAY KAZANÇ DEĞİL SUÇ KAPISI"

IBAN hesaplarının kiralanmasının bir kazanç kapısı gibi gösterilmeye çalışıldığını belirten Avukat Mehmet Yılmazer, "IBAN hesaplarının kiralanması özellikle birtakım suçlarda bu şahısların IBAN hesapları kullanılıyor ve bu IBAN hesaplarını kiralayarak karşılığında belli bir miktarda para ödeniyor" dedi. Asgari ücretin üzerinde rakamlar teklif edildiğini belirten Yılmazer, "Asgari ücretin üzerinde para ödendiği için kişiler dışarıda iş bulmak yerine bunu kolay kazanç kapısı zannedip böyle suçların içerisine iştirak edebiliyorlar, yardım ve yataklık etmiş olabiliyorlar" ifadelerini kullandı.

10 YILA KADAR HAPİS RİSKİ

Hesabını kiralayan kişilerin hukuki olarak çok ağır yaptırımlarla karşılaşabileceğinin altını çizen Yılmazer, "Bundan dolayı da ceza alabiliyorlar. Bu işler işte 3 yıldan başlayıp 10 yıla kadar hapis cezasına dönebilecek şekilde riskler barındırıyor" sözleriyle tehlikenin boyutuna dikkat çekti. Suç şebekelerinin bu yolla paranın izini kaybettirmeye çalıştığını belirten Yılmazer, hesap sahibinin "Bilmiyordum" demesinin hukuken yeterli olmadığını belirtti.

HEDEFTE ÖĞRENCİLER VAR

Dolandırıcıların özellikle kimleri hedef aldığını açıklayan Mehmet Yılmazer, "Özellikle öğrencileri hedefliyorlar. Bir de kolay gelir elde etmek isteyen kişileri bu anlamda hızlıca hedefliyorlar" şeklinde konuştu. Şebekelerin iletişim kanallarını da deşifre eden Yılmazer, "Bunu ya Telegram aracılığıyla ya da farklı sosyal medya aracılığıyla bir şekilde IBAN'larının kullanılmasına yönelik sanki yeni bir iş fırsatı varmışçasına yansıtıyorlar" dedi.

"HESAP NUMARANIZI KİMSEYLE PAYLAŞMAYIN"

Vatandaşları bu tuzaklara karşı uyanık olmaya çağıran Yılmazer, "Vatandaşların dikkatli olmasında fayda görüyoruz. Kişilere yatırım yaptırmak amacıyla da bunu yapabiliyorlar" uyarısında bulundu. Güvenlik vurgusu yapan Yılmazer, "Bu hesap numaralarını bilmedikleri şahıslarla, üçüncü kişilerle paylaşmamaları çok ciddi önem arz ediyor" diyerek sözlerini noktaladı.