Dünyayı paylaşma değil, tahtı koruma zirvesi! 90 dakikada ne değişti? Yalta-2 beklentisi hüsrana dönüştü

Dünyayı paylaşma değil, tahtı koruma zirvesi! 90 dakikada ne değişti? Yalta-2 beklentisi hüsrana dönüştü

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in "Uluslararası hukuk sistemini korumakla yükümlüyüz", Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in "Ülkelerimiz örnek teşkil etmeli" ve ABD Başkanı Donald Trump'ın "Tüm gezegeni etkileyen konularda açık olmalıyız" mesajlarıyla bir araya geldiği tarihi üçlü zirve küresel dengeleri sarstı. Sadece 90 dakika süren ve arkasında derin soru işaretleri bırakan kritik buluşmayı uzmanlar mercek altına alırken; zirvenin perde arkasındaki nükleer oligarşi hedefi, Avrupa başkentlerinde baş gösteren panik havası ve Trump’ın kameralara yansıyan yorgunluğu dünya gündemine oturdu.

Dünya siyasetinin en güçlü üç aktörünün aynı masada buluşması, uluslararası dengeleri yeniden gündeme taşıdı. Kısa süren görüşmenin ardından çokça soru işareti belirirken konuyu A Haber'de değerlendiren Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Tolga Sakman, Gazeteci Güngör Yavuzaslan ve Siyaset Bilimci Elif Aslan çarpıcı tespitlerde bulundu.

"KİMSE KİMSENİN SİSTEMİNİ BOZMAK İSTEMİYOR"

Masadaki dengeleri ve liderlerin asıl niyetlerini değerlendiren Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Tolga Sakman, "Şimdi bir kere şunu söylememiz lazım. Bu üç lider aslında hiçbir zaman birbirinin ayağına basmadılar. Hiçbir ülke diğerini sistemin dışına itecek, sistemin altında kalacak hale getirmemek için özellikle çaba sarf etti" ifadelerini kullandı. BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri arasındaki bu üç başat aktörün küresel sisteme zarar vermemek adına birbirini gözeterek hareket ettiğini vurgulayan Dr. Tolga Sakman, "Doğal olarak aralarındaki rekabet olumsuz bir şekilde yansırsa birbirlerine, sisteme etki eder endişesi olduğundan kimse kimsenin sistemini bozmak istemiyor. Evet, rekabet içerisinde çok sert zamanlar geçti ama özellikle Trump durumu fark ettiği günden beridir farkındaysanız Rusya'yla da Çin'le de arayı çok iyi tutuyor. Hatta bu masanın büyük ihtimalle fikir babası zaten Trump. Gelecekte, yakın gelecekte Trump'ın yapmaya çalıştığı Amerika'nın hala başat aktör olduğu ama şu anki sistemin liderlerinin hala liderliğini koruduğu bir yapı var kafasında. O yüzden bu toplantı yapılıyor" sözleriyle sürecin perde arkasını aktardı.

Dünyayı paylaşma değil, tahtı koruma zirvesi! 90 dakikada ne değişti? Yalta-2 beklentisi hüsrana dönüştü - 1

NÜKLEER OLİGARŞİYİ KORUMA PLANI

Zirveden somut bir karar çıkmadığını ve liderlerin sıcak çatışma başlıkları yerine nükleer konuyu öne çıkardığını belirten Dr. Tolga Sakman, "Yani şu toplantıdan somut hiçbir şey çıkmadı. Bir buçuk saatlik bir toplantı. Herkesin ajandası başka. Ki üçünün de ayrı ayrı çok sıcak gündemi var normalde ama hepsini bıraktılar nükleer konuştular mesela. Ki sıcak masada nükleer konusu olmamasına rağmen. Ve geldiğimiz yerde biz şunu söyleyebiliyoruz: Evet üçü anlaşabiliyor. Masanın etrafında oturabiliyor. Şu anda onlar için ve dünya için önemli olan nokta bu ve bir de herkes de birbirine biraz da gücünü gösterdi" ifadelerini kullandı.

Masadaki asıl hedefin mevcut nükleer tekeli korumak olduğuna dikkat çeken Dr. Sakman, "Trump'ın da söylediği, diğer liderlerin de ona katıldığı nokta şu: 'Biz dünyada en çok nükleer silah sahibi olan ülkeleriz. Bizden başka hiç kimsenin nükleer silah sahibi olmadığı bir dünya inşa etmemiz lazım ki bütün dünya bizden korkmaya devam etsin. Yoksa yeni nükleer ülkeler, nükleer silahı olan ülkeler ortaya çıkarsa bizim bu oligarşimiz yıkılır.' Trump'ın açık açık söylediği şey bu. Hatta söylediği şey, 'Elimizde böyle bir güç varken bundan fedakarlık yapacağımız bir durum söz konusu olamaz' diyor" tespitinde bulundu. ABD ile Rusya arasındaki son nükleer sınırlandırma anlaşmasının şubat ayında sona erdiğini hatırlatan Sakman, şu an hiçbir ülkeyi bağlayan bir anlaşma bulunmadığını ve açıklanan metnin Amerika'da yapılacak G20 zirvesi öncesi sadece bir iyi niyet beyanından ibaret olduğunu sözlerine ekledi.

Dünyayı paylaşma değil, tahtı koruma zirvesi! 90 dakikada ne değişti? Yalta-2 beklentisi hüsrana dönüştü - 2

TRANSATLANTİK İTTİFAK PARÇALANIYOR

Üçlü zirvenin Avrupa başkentlerinde yarattığı rahatsızlığı gözler önüne seren Dr. Tolga Sakman, "Çok rahatsız. G7 Dışişleri Bakanları toplantısı Paris'te yapılınca orada bile açık açık Avrupalı bakanlar şunu söyledi: 'Rusya'yla Amerika tek başına masaya oturamaz.' Çünkü bu ikisi masaya oturduğu zaman mutlaka Avrupa aleyhine bir şey oluyor. Abu Dabi toplantısı dahil, 'Hiçbir yerde Amerika'yı yalnız bırakmamalıyız' çıkmıştı oradan. Ama işte gördüğünüz gibi sonuçta Trump'ı hiç kimse engelleyemez bu noktada ve yalnız o masaya oturuyor" dedi. Transatlantik dengelerin kırıldığına işaret eden Dr. Tolga Sakman, "O klasik 'Batı' dediğimizde Amerika'yı ve Avrupa'yı aynı anda sınıflandırdığımız transatlantik ilişki artık konuşacağımız bir noktada değil. Trump Avrupa'nın haricinde bir kutup olarak kendini ortaya koydu. Avrupa'nın tehdit algısıyla Amerika'nın tehdit algısı çok başka. Şimdi Amerika mesela tehdit dediğinde Trump 'Nükleer' diyor. Ama Avrupalılar tehdit algısı dediğinde sınırının hemen ötesinde bir Rus tehdidi görüyor. Doğal olarak bu ayrım gittikçe makası açtı Avrupa'yla Amerika arasında" diyerek kopuşu özetledi.

Dünyayı paylaşma değil, tahtı koruma zirvesi! 90 dakikada ne değişti? Yalta-2 beklentisi hüsrana dönüştü - 3

TARİHİ ZİRVEDE ŞOK GÖRÜNTÜ: TRUMP'IN UYKUYA DİRENİŞİ

Zirve esnasında Trump'ın uyukladığı anların ekrana gelmesi üzerine konuşan Dr. Tolga Sakman, "Yoğun bir program yapıldı. APEC toplantıları, gala yemeği vesaire uzunca bir şeydi. Çok ilgisi de yok aslında Trump'ın. Oraya niye gittiğini biz biliyoruz. APEC değildi onun hedefi, o üçlü zirveyi yapmaktı. ABD medyasında gündeme geldi ama 80 yaşında. Seyahat etti, Filipinler'den geldi. Bakın orada direniyor. Yüz ifadesinde bir direnç var ama fiziksel şeye teslim oluyor. APEC onun için hiçbir şey değil" ifadelerini kullandı.

Bu değerlendirmeyi destekleyen Gazeteci Güngör Yavuzaslan, "Ne diyor biliyor musunuz? 'Ben Trump ve Şi için geldim buraya.' Aynen öyle. 'Burada ne işim var' havası vardı" sözleriyle durumu aktarırken, Dr. Sakman da, "'Şu bitsin de biz üçlü zirveyi yapalım', onun derdi oydu zaten" cevabını verdi.

Dünyayı paylaşma değil, tahtı koruma zirvesi! 90 dakikada ne değişti? Yalta-2 beklentisi hüsrana dönüştü - 4

Zirvenin küresel yankılarını ele alan Siyaset Bilimci Elif Aslan ise, "Üçlü zirvede vereceği fotoğrafa ihtiyacı vardı Trump'ın. Neticede günlerdir Yalta 2 benzetmelerinin yapıldığı, global anlamda beklentinin bu kadar yüksek olduğu bir zirve 90 dakika sürdü. Hiçbir sonuç yok. Ve çıkan bildiride muhtevası açısından değerlendirebileceğimiz hiçbir analiz sahası yok" ifadeleriyle zirvenin somut bir karşılığı olmadığını vurguladı.

TRUMP'IN GARDI NEDEN DÜŞTÜ?

Toplantının "dosta güven, düşmana korku" mesajı taşıdığını ve asıl pazarlıkların ABD'de yapılacak G20 zirvesinde gerçekleşeceğini belirten Dr. Tolga Sakman, geçmişte Biden ile alay eden Trump'ın durumuna değinerek, "Beyaz Saray'da başkanların fotoğraflarının olduğu bir koridor var. Trump orada Biden'ın fotoğrafı yerine bir imza atma makinesinin fotoğrafını koydu. Yani kendisinin imza atmadığı, onu bir robota yaptırdığı, aslında yönetmediğini ima etti. Herhalde insan söylediğiyle imtihan olmadan gitmiyor bazı yerlerde" dedi.

Trump'ın önündeki iki yıllık süreçte moral bozukluğu yaşayabileceğini dile getiren Dr. Tolga Sakman, "İki yılda yapması gereken kendi kafasındaki şeylerin ne kadarını yapacak? Çok gerisinde ve çok da ağır ilerleyecek bu saatten sonra. Doğal olarak o heyecanı kalmamış olabilir. Eğer seçimden önceki Trump'ı göremezsek bu iki yıl Amerika için çok daha zor geçer" uyarısında bulundu.

Dünyayı paylaşma değil, tahtı koruma zirvesi! 90 dakikada ne değişti? Yalta-2 beklentisi hüsrana dönüştü - 5

Gazeteci Güngör Yavuzaslan ise, "Seçimden sonra biraz gardı düşmüş gibi. Az açıklama yapıyor. Mesela Demokratlara bir Hollywood yasasında yardım istedi, 'Beraber çalışabiliriz' dedi" sözleriyle Trump'ın iç politikadaki değişen tutumunu aktardı.

Editör
A Haber
Mobil uygulamalarımızı indirin