Fon tasfiyesinde “clawback” formülü! Etkin pişmanlığın perde arkası A Haber’de: Parayı iade eden şüpheliyi ne bekliyor?
Fonlarda yaşanan mağduriyetlerin giderilmesine yönelik çalışmalar sürerken 43 binden fazla kişinin ilk ödemeleri gerçekleştirildi. Haksız kazanç elde ettiği belirlenen kişi ve şirketlere yönelik geri ödeme süreci de gündeme geldi. Akademisyen Doç. Dr. Levent Ersin Orallı ve hukukçu Av. Hadi Dündar, fonlardaki usulsüzlük iddialarını, ABD'de uygulanan “clawback” sistemini, etkin pişmanlığın hukuki sonuçlarını ve devletin denetim sorumluluğunu değerlendirdi.
Fon skandalında binlerce yatırımcının mağduriyetini gidermeye yönelik süreç devam ederken, haksız kazanç elde ettiği belirlenen kişi ve şirketlere yönelik çarpıcı rakamlar ortaya çıktı. Konuyu A Haber ekranlarında değerlendiren uzman isimler, vurgunun perde arkasına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
HANGİ FONDA NE KADAR VURGUN YAPILDI?
Fon tasfiyesine yönelik 17 Eylül tarihinde alınan kararın ardından henüz bir ay bile geçmeden 43 binden fazla mağdurun ilk ödemelerinin yapıldığı ve ekim ayı boyunca bu sürecin devam edeceği aktarıldı. Diğer yandan, Amerika Birleşik Devletleri'nde uygulanan "clawback" sistemine benzer bir mekanizmanın devreye sokularak yüksek kazanç elde edip kritik zamanlarda çıkanların haksız kazançlarının geri çağrılması amacıyla özel bir hesap oluşturulduğu kaydedildi.
Yapılan incelemelerde 141'i gerçek kişi, 73'ü şirket olmak üzere toplam 214 süjenin 187 milyar 653 milyon liralık bir vurguna imza attığı belirtildi. 141 gerçek kişinin 100 milyar 676 milyon lira, 73 şirketin ise 86 milyar 977 milyon liralık haksız menfaat sağladığı kayıtlara geçerken; şirket bazlı dağılımda Tera'da 102 gerçek kişide 28 milyar lira ve 38 şirkette 62 milyar 770 milyon lira, Pusula'da 19 kişide 69 milyar 700 milyon lira ve 20 şirkette yaklaşık 10 milyar lira, Hedef şirketinde ise 20 kişide 2 milyar 976 milyon lira ile 15 şirkette 14 milyar 900 milyon liralık kazanç tespit edildiği vurgulandı. Devletin 100 milyon liranın üzerindeki bu haksız kazançları tek tek belirleyerek açılan hesaba iade çağrısı yaptığı, bunun kesin bir af anlamına gelmediği ve yargılama sürecinde lehe bir durum olarak ele alınabileceği ifade edildi.
Fon soruşturmasında 43 binden fazla mağdurun ilk ödemeleri, tasfiye kararının ardından henüz bir ay dolmadan gerçekleştirildi (Fotoğraf: ahaber.com.tr / ekran görüntüsü)
"5 HAFTADA 10 MİLYON OLDUYSA BURADA AHLAKSIZLIK VE SUÇ VARDIR"
Meseleye ilişkin teknik ve hukuki tabloyu değerlendiren Akademisyen Doç. Dr. Levent Ersin Orallı, "Şayet 1 milyon liranız 5 yılın sonunda 10 milyon lira olduysa orada bir problem olmayabilir. Ama 1 milyon liranız 5 haftanın sonunda 10 milyon lira olduysa, 5 ay sonunda 100 milyon lira olduysa burada bir problem var. Problem var, ahlaksızlık var, vurgun var, açgözlülük, tamahkarlık var. E bir de suç var. Şimdi bu suç Sermaye Piyasaları Kanunu'nda uzun uzun anlatılmış; 106 ve 107. madde, 1. ve 2. fıkra: 'Bu bir piyasa dolandırıcılığıdır' diyor. Üstelik dolandırdığın piyasadaki vatandaş da benim vatandaşımdır, garibandır. Emekli maaşını çekip 2 ay nemalansın diye oraya koyandır, evladının okul taksidi için 2 hafta orada dursun diye oraya koyandır ya da cuma günü ev alacaktır, kaporasını ödemiştir pazartesi ödemek üzere 2 gün için oraya koyandır. Yani piyasayı dolandırırken o piyasa sanal bir piyasa değil; Ahmet, Mehmet, Ayşe, Fatma... Bizim vatandaşlarımız" ifadelerini kullandı.
Fonlar üzerinden haksız kazanç elde ettiği öne sürülen 214 gerçek kişi ve 73 şirketle bağlantılı toplam tutar 187 milyar 653 milyon lira olarak açıklandı (Fotoğraf: ahaber.com.tr / ekran görüntüsü)
Sermaye piyasaları yoluyla kalkınma modelinde devletin vatandaşı yastık altındaki birikimlerini iktisadi sisteme dahil etmeye teşvik ettiğini belirten Doç. Dr. Orallı, "İktisadi alana katkı olsun; sanayici, iş adamı kredi çekebilsin, istihdam artsın, dış ticaret açığı kapansın diye 'Gelin sisteme sokun' dendi. Hatta faiz duyarlılığı olan vatandaşlar için para piyasası fonu ya da kira sertifikaları gibi imkanlar sağlandı. 1. derece risk satın alan vatandaş yıllık yüzde 40-41 getiriyle para piyasası fonuna yatırım yaparken, bazı şahıslar 6. ve 7. seviyede risk alıp hisse senetleri üzerinden manipülasyon kurdular. Borsada halka arz edilmiş şirketlerin sahipleriyle masaya oturup 'Senin şu kadar hisseni alacağım' diyerek sosyal medya ve sanal gruplar üzerinden 'X hissesine yüklenelim' çağrıları yaptılar. Günlerce tavan yaptıktan sonra tüyo alarak hızla çıkış yaptılar. İçeride ise kirasını, çocuğunun okul taksidini ödeyecek masum vatandaş kaldı. Bu ağır bir suçtur. Eğer bir pişmanlık hissediyorsan, haksız elde ettiğini getir iade et. Ancak bu senin ahlaksız ve suçlu olduğun gerçeğini örtmez; en fazla etkin pişmanlıktan yararlanabilirsin. Yargılama sürecinde bunu gözetiriz ama bir şartla: Sana bu tüyoyu kim verdi, kim 'gir' ve 'çık' dedi, bunu da devlete söylemek zorundasın" sözleriyle aktardı.
