Online yemek platformlarında komisyon tuzağı! Esnaf isyanda: Emeği biz veriyoruz kârı onlar alıyor

Günlük yaşantımızdan 7'den 77'ye yüzlerce kişinin sıkça kullandığı online yemek platformları vatandaşlara büyük kolaylık sağlasa da, restoran ve paket servis arasındaki ücret farklarının gözle görülür düzeyde artması tüketici tarafından tepki topluyor. Online yemek platformları "Esnafın yanındayız" klişesi altında reklam kampanyaları yürütürken aslında milyonlarca esnafı yüksek komisyonlar, kampanya bedelleri ve dijital pazarlama oyunları ile kazancına adeta göz dikiyor.

A Haber ekibi konuya ilişkin esnaflara mikrofon uzatırken, A Haber Özel Haberler Şefi Mehmet Karataş ise esnafların bu tür uygulamalar üzerinden kâr elde etmek yerine aksine zarara uğradığını ortaya koyarak örnek hesaplamalar üzerinden yaşanan mağduriyeti aktardı.

"650 LİRALIK SİPARİŞTEN ESNAFA KALAN SADECE 128 TL"

Tüketicinin ödediği yemek tutarı aslında esnafa gittiği zannedilirken kazanan sadece yemek platformları oluyor. A Haber Özel Haberler Şefi Mehmet Karataş, paranın esnafa gitmediğini örnek sipariş tutarları üzerinden ele alarak; "Şu anda işlevde olan ve esnafın sırtına bindirilmiş olan kampanyalar, komisyonlar... Rakam yalan söylemez. Siz sanıyorsunuz ki 650 liralık bir sipariş verdiğinizde bunun büyük çoğunluğu esnafa gidiyor. Hayır! Sadece 128 lirası esnafa gidiyor. Ve bu 128 liranın içerisinde de ürün ve hammadde maliyeti, faaliyet giderleri, personel maliyetleri, kira giderleri, reklam ve daha fazlası var. Hepsi bu paranın içinde." şeklinde konuştu.

A Haber Özel Haberler Şefi Mehmet Karataş, online yemek platformlarının esnaf ile olan anlaşmasında, üreticinin yaşadığı mağduriyeti anlattı. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)

KAMPANYA TUZAĞI: "KATILMAZSAN 10 SAYFA AŞAĞI DÜŞERSİN!"

Esnafın platformlarda görünür kalabilmek için zarar etmeyi göze almak zorunda kaldığı belirten Karataş, sistemin esnafı mecbur bıraktığını anlatarak, "Bir kampanya başlatıyorlar: '1000 liraya 300 lira hediye'. Bu kampanyaya katılmazsanız zarar ediyorsunuz, çünkü görünürlüğünüz 10 sayfa aşağıda kalıyor. Katılanlar yukarıda kalıyor, mecbur katılıyorsunuz. Esnaf Kampanyaya mecburen katılıyor. İndirim yaptı ve 300 liralık indirim direkt esnaftan gidiyor. Normalde vatandaş gidip yerinde alsa çok daha ucuza alacak." diyerek sistemin esnafı nasıl bir "görünürlük tehdidiyle" köşeye sıkıştırdığını aktardı.

Karataş, esnafın online yemek platformlarından kazancından ciddi oranda düşüş yaşandığını vurgulayarak örnek siparişlerle rakamları kalem kalem aktardı. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)

KOMİSYON DERYASI: KURYEDEN KDV'YE HER ŞEY ESNAFTAN!

Bin liralık bir siparişin üzerinden yapılan kesintileri kalem kalem deşifre eden Mehmet Karataş, esnafın elinde kalan 389 liranın nasıl buharlaştığını şu sözlerle özetledi: "Restoranın karşıladığı indirim bedeli 300 lira. Kurye bedeli yüzde 22 diyor, 154 lira. Stopaj vergisi yüzde 1 diyor, 6 lira. KDV bedeli yüzde 20 diyor, 30 lira alıyor. Restoranın müşteriye verdiği satış fişindeki 70 lira gidiyor. Yemek kartı komisyon bedeli 49 lira. Toplamda 611 lira esnafın cebinden çıkıyor. Bin liradan geriye 389 lira kalıyor. Esnaf bu parayla ne yapacak ürün alacak, kira ödeyecek, personel maaşı verecek."

Karataş bir esnafın "Ortağımız gibiler" sözlerini ele alarak; "'Ortağımız gibiler' diyorlar ama onlar sizin kiranızı, personel maaşını ya da dükkan içindeki herhangi bir gideri ödemiyor. Ama kârın çoğunu alıyor." dedi.

Yer alan 650 liralık yemek siparişinde esnafa kalan sadece 128 lira olduğu ortaya çıktı. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)

YÜKSEK KOMİSYON VE KDV'LERLE İLE KAZANCA GÖZ DİKİYORLAR

Sistemdeki vergi adaletsizliğine de parmak basan Karataş, platformların kestiği KDV oranındaki tutarsızlığı vurgulayarak "Esnaf normalde yüzde 10 ödüyor ama platform burada neden yüzde 20 KDV bedeli kesiyor? İşte biz de bunu soruyoruz. Kurye bedeli yüzde 22, bu da inanılmaz yüksek." ifadeleriyle dile getirdi. Esnafın adeta ortağı gibi hareket eden platformların, hiçbir masrafa ortak olmadan kazancın büyük kısmına el koyduğu vurgulandı.

Karataş, platform üzerindeki puanlama sisteminde esnafın kalitesi yerine vermiş olduğu reklam ücretinin etkili olduğunu belirtti. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)

PUANLAMA SİSTEMİ ALDATMACASI: KALİTE DEĞİL, PARA KONUŞUYOR!

Tüketicilerin "iyi restoran" seçerken kullandığı yıldız ve puanlama sisteminin de bir para oyununa dönüştüğünü ortaya koyan Mehmet Karataş, "Beş tane mükemmel, on tane çok iyi puan alın, ama ödediğiniz reklam bedeli kadar etkili değil. Sizi yukarıya taşıyan esnafın kalitesi değil, vermiş olduğunuz reklam parası. Kötü puan alan bir esnaf bile reklam parası verdiğinde en üst sıralarda yer alabiliyor. Bu haksız rekabettir." şeklinde konuştu.

Mehmet Karataş ayrıca online yemek platformlarında birçok ruhsatsız ve merdiven altı işletme bulunduğuna dikka tçekerek ilgili bakanlıklara çağrıda bulundu. (Foto: A Haber - Ekran Görüntüsü)

"MERDİVEN ALTI VE RUHSATSIZ İŞLETMELER SATIŞ YAPABİLİYOR"

Platformların denetim eksikliğinden yararlanan ruhsatsız işletmelerin esnafı daha da zor duruma düşürdüğü uyarısı yapıldı. Mehmet Karataş, "Merdiven altı yerler, denetimi eksik yerler sadece para verdiği için birinci sırada olabiliyor. Küçücük bir dükkanın içinde beş ayrı marka oluşturmuşlar, aynı dükkandan çıkıyor ürünler ama platformda beş ayrı marka gibi görünüyor. Ticaret Bakanlığı'na sesleniyorum; bu platformlara üye olanların kaç tanesinin ruhsatı var? Bir baksınlar bakalım. Vergi levhası dışında ruhsatı var mı yok mu?" sözleriyle yetkilileri göreve çağırdı.