İslamabad'da kilitli diplomasi! İran'ın 3 ölümcül kartı A Haber'de deşifre oldu

ABD-İran arasında İslamabad merkezli kritik temaslar öncesi sahadan gelen çelişkili bilgiler, küresel dengeleri sarsan sürecin ne kadar karmaşık ve öngörülemez olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. ABD cephesinin "kazanan" söylemiyle birlikte müzakere arayışını sürdürmesi dikkat çekerken, İran'ın elindeki stratejik kartlar ve savaşın uzun vadeye yayılma ihtimali uluslararası kamuoyunda tedirginlik yaratıyor. A Haber'de konuşan uzman isim bu sürecin sadece bölgesel değil, küresel güç dengelerini yeniden şekillendirecek bir kırılma noktası olabileceğine dikkat çekti.

İSLAMABAD TRAFİĞİ BELİRSİZ: HEYETLER YOLDA MI?

Sıcak bölgedeki diplomasi trafiği hız kesmeden devam ederken, İslamabad'da gerçekleşmesi beklenen kritik görüşmelere ilişkin netlik henüz sağlanmış değil. Sahadan aktarılan bilgilere göre İran tarafının henüz yola çıkmadığı ifade edilirken, heyette bulunan isimler de paylaşıldı. Buna göre İran heyetinde Meclis Başkanı Galibaf, Dışişleri Bakanı Erakçi, Bakan Vekili Bageri Keni'nin yer alacağı belirtilirken ABD cephesinde ise Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'in yanında Başkan Yardımcısı J.D. Vance'in de katılacağı belirtildi. Öte yandan ABD basınında J.D. Vance'nin katılım durumunun belirsizliğini koruduğu vurgulandı. Pakistan tarafının ise temasların gerçekleşebileceğine dair güçlü sinyaller verdiği belirtiliyor.

İslamabad’da uzlaşı sağlanamadı İSLAMABAD'DA UZLAŞI SAĞLANAMADI

Müzakere masasında kimler yer alacak? J.D. Vance belirsizliği sürüyor (Fotoğraf: ahaber.com.tr)

"İRAN HEYETİ İLE DEVRİM MUHAFIZLARI ARASINDA BÖLÜNME VAR"

Öte yandan Devrim Muhafızları ile müzakereci ekibin arasında bölünme olduğunu iddia eden üst düzey Beyaz Saray yetkilisi ise "Doğru kişilerle müzakere ettiklerini, üzerinde anlaştıkları ve açıklanabilecek bir noktaya ulaştıklarını düşünüyorduk. Ancak İran ekibi geri döndü ve Devrim Muhafızları ve benzeri kişiler 'Hayır, hayır. Siz bizim adımıza konuşamazsınız' dediler.

Şimdi orada bu gruplar arasında gerçek bir bölünme var ve kimin kazanacağından emin değiliz. Umuyoruz ki müzakere ettiğimiz ekip kazanır" ifadelerini kullandı. Bir başka ABD yetkilisi ise "Kimin sorumlu olduğundan emin değiliz, onlar da emin değil. Bu durum zamanla kendiliğinden çözülecek." ifadelerine yer verdi.

Beyaz Saray'dan İran heyeti ile Devrim Muhafızları arasında gerilim iddiası (Fotoğraf: AA)

TRUMP: ANLAŞMA OLMAZSA BOMBARDIMAN OLUR

ABD Başkanı Donald Trump, CNBC kanalında yayımlanan Squawk Box programına telefonla bağlanarak İran'la ilgili son durumu değerlendirdi. İran'la bir anlaşma sağlanamaması durumunda ne olacağına ilişkin soruya Trump, "O zaman bombalamaların devam edeceğini düşünüyorum çünkü bence uygun olan bu. Biz buna hazırız." yanıtını verdi. Geçici ateşkesi uzatmayı düşünmediğini vurgulayan Trump, Tahran'la bir anlaşma yapmanın şu an en doğru yol olduğunu vurguladı. Hürmüz Boğazı'nı tamamen kendilerinin kontrol ettiğini savunan Trump, "Biz İran'da tamamen kazanmış durumdayız. Keşke İranlılarla yaptığımız görüşmeleri duyabiliyor olsaydınız." dedi.

Trump'tan İran'a ʺanlaşmaʺ tehdidi: Uzlaşma olmasa bombardıman olur (Fotoğraf: ahaber.com.tr)

Bu karmaşık tabloyu değerlendiren SETA Dış Politika Araştırmacısı Dr. Tunç Demirtaş, sürecin başından itibaren ciddi bir belirsizlik hakim olduğunu vurgulayarak, J.D. Vance'in rolünün ilk tur görüşmeler sonrası en çok tartışılan başlıklardan biri haline geldiğini ifade etti.

Uzman isim ABD-İran müzakeresinin detaylarını A Haber'de deşifre etti (Fotoğraf - ahaber.com.tr - ekran görüntüsü)

ABD İKİLİ DİL Mİ KULLANIYOR?

Son iki günde yapılan açıklamalar ve sahadaki hareketlilik, ABD'nin stratejik yaklaşımını yeniden tartışmaya açtı. Bir yandan "savaşın kazananı" söylemini öne çıkaran Washington yönetimi, diğer yandan müzakere arayışını sürdürüyor.

Dr. Tunç Demirtaş bu çelişkili tabloya dikkat çekerek, "ABD tarafı hem çok keskin hem de oldukça yuvarlak ifadeler kullanıyor. Bu aslında bilinçli bir strateji. Eğer süreç başarıyla sonuçlanırsa bunu sahiplenmek, başarısızlık durumunda ise sorumluluğu karşı tarafa yüklemek istiyorlar" sözleriyle durumu analiz etti.

Dr. Tunç Demirtaş: ABD Başkanı Donald Trump çift dil kullanıyor (Fotoğraf - ahaber.com.tr - ekran görüntüsü)

TRUMP'IN STRATEJİSİ: BELİRSİZLİK ÜZERİNDEN GÜÇ OYUNU

Sürecin en dikkat çeken başlıklarından biri ise eski ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamaları oldu. Savaşın ilk gününden itibaren sık sık değişen ve çelişkiler barındıran söylemler, sahadaki aktörlerin dahi öngörü yapmasını zorlaştırdı.

Demirtaş, Trump'ın bu yaklaşımını değerlendirirken, "Bu söylem değişiklikleri sadece kamuoyunu değil, sahadaki uzmanların bile tahmin yeteneğini ortadan kaldırdı. Küresel sistemde öngörülebilirlik ciddi anlamda zayıflatıldı" ifadelerini kullandı.

ʺTrump'ın en büyük stratejisi belirsizlik üzerinde güç oyunuʺ (Fotoğraf - ahaber.com.tr - ekran görüntüsü)

J.D. VANCE SAHNEYE ÇIKACAK MI?

ABD iç siyasetinin de sürece doğrudan etki ettiğini belirten Demirtaş, J.D. Vance'in potansiyel bir başkan adayı olarak bu süreçte konumunu güçlendirme ihtimaline dikkat çekti. Ancak ikinci tur görüşmelere katılım ihtimalinin düşük olduğunu belirten Demirtaş, "Çünkü ABD'de özellikle J.D. Vance'in aslında potansiyel bir başkan adayı olma ihtimali de bu süreçte J.D. Vance'in pozisyonunun bu süreçte eğer bir başarı inşası söz konusu olursa daha fazla öne çıkması ihtimalini getirecek. Kaldı ki zaten bu sürecin içerisinde çok fazla belirsizlik var ve belirsizliklerle beraber çok fazla çelişkiler, yanıltıcı ifadeler var ve bir noktada aslında küresel toplum, yani küresel sistemde uluslararası toplumun tahmin edebilme yeteneğini de bir anlamda aslında ortadan kaldırmaya yönelik bir süreç de devam ettiriliyor." şeklinde konuştu.

SAVAŞ UZUN VADEYE Mİ YAYILIYOR?

Bölgedeki gerilimin kısa sürede sona erip ermeyeceği ise en kritik sorulardan biri. Ukrayna-Rusya Savaşı örneği üzerinden yapılan değerlendirmelerde, benzer bir "uzayan savaş" senaryosu ihtimali masada.

Bu konuda net bir değerlendirme yapan Demirtaş, "Kuvvetle muhtemel uzun sürecek bir savaşın içerisindeyiz. Kısa vadede bitecek bir tablo görmüyorum" ifadelerini kullandı.

Orta Doğu gerilimine Ukrayan-Rusya savaşı üzerinden yanıt: Süreç uzayacak (Fotoğraf - ahaber.com.tr - ekran görüntüsü)

İRAN'IN MASADAKİ ÜÇ ÖLÜMCÜL KOZU

İran'ın bu süreçte pasif bir aktör olmadığı, aksine elinde önemli kozlar bulundurduğu da vurgulanıyor. Demirtaş, İran'ın üç temel stratejik kartına dikkat çekerek, "Birincisi vekil güçler üzerinden yürütülen asimetrik unsurlar. İkincisi Hürmüz Boğazı gibi kritik bir enerji hattı. Üçüncüsü ise diplomasi ve çatışmayı geniş coğrafyalara yayabilme kapasitesi" değerlendirmesinde bulundu.

ʺABD-İsrail'e karşı İran'ın elinde 3 kritik koz var: Hürmüz-vekil güç-yayılmaʺ (Fotoğraf - ahaber.com.tr - ekran görüntüsü)

ÇOK BOYUTLU SAVAŞ: SADECE İRAN VE ABD DEĞİL

Sürecin sadece İran ve ABD arasında geçen bir gerilim olmadığı, çok daha geniş bir denklem içerdiği belirtiliyor. İsrail, Lübnan, Çin, Rusya ve Avrupa'nın da dolaylı ya da doğrudan etkili olduğu bu kriz, küresel güç mücadelesinin yeni cephesi olarak değerlendiriliyor.

Demirtaş, "Bu savaş çok katmanlı. İran-ABD geriliminin ötesinde, küresel aktörlerin de dahil olduğu karmaşık bir yapı söz konusu" diyerek sürecin derinliğine işaret etti.

İranda barışın kilidi 2 kritik maddede İRAN'DA BARIŞIN KİLİDİ 2 KRİTİK MADDEDE

Pakistan arabuluculuğa hazır: ABD İran müzakereleri İslamabadda mı? PAKİSTAN ARABULUCULUĞA HAZIR: ABD İRAN MÜZAKERELERİ İSLAMABAD'DA MI?