CANLI YAYIN
İran ekonomisi yaptırımlar sonucu baskı altında! ABD'den Tahran'a psikoloji harp
İran'da döviz kurlarına karşı ülkenin para biriminin kaybettiği değer, protestoları alevlendirmeye devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump ve İsrailli üst düzey isimlerin protestoları destekler yönündeki açıklamaları "psikolojik harp" yorumlarına neden oldu. Tahran yönetimi, içeriden ve dışarıdan baskı altındayken bir iddia da İngiliz basınından geldi. A Haber Tahran muhabiri Ekber Karabağ İngiliz basının öne sürdüğü "Hamaney Rusya'ya kaçacak" iddialarının İranlı yetkililerce yalanlandığını ve sokaklarda çatışmaların sürdüğünü belirtti. İşte İran'daki son gelişmeler...
İran'da 28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin döviz kurlarına karşı yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Kapalı Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayılmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, skandal açıklamalarda bulunarak protestoları destekledi. Trump, Tahran yönetimine gösterilere müdahale etmesi durumunda ABD'nin devreye gireceğini belirtirken, İngiliz basınında yer alan bir habere göre İran Dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in Rusya'ya kaçacağı iddia edildi. Yaşanan gelişmelerin ardından İran sokaklarında protestolar devam ederken A Haber muhabiri Ekber Karabağ bölgedeki son durumu aktardı.
"HAMANEY'İN KAÇACAĞI İDDİALARI PSİKOLOJİK BİR HARBİN PARÇASI"
A Haber Tahran muhabiri Ekber Karabağ, söz konusu kaçma iddialara ilişkin İran Dışişleri Bakan Sözcüsü İsmail Bakayi'nin açıklamada bulunduğunu ve kaçma iddialarının kesin bir dille yalanlanarak ABD'nin yaptığı bir psikolojik savaşın parçası olduğunu belirtti.
"İran liderinin falanca ülkeye kaçacağına yönelik ve buna benzer haberlerin biraz İran'a karşı yürütülen psikolojik harbin bir parçası olduğunu ifade edebiliriz. En azından İran'daki yetkililer bunu bu şekilde ifade ediyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bekayi son açıklamasında, Amerika Birleşik Devletleri'nin zaman zaman buna benzer İran'a karşı yapılan açıklamaların psikolojik harbin bir parçası olduğunu ifade etmişti."
Fotoğraf: A Haber - Ekran Görüntüsü
SAATLER İÇERİSİNDE GIDA ÜRÜNLERİNDE HIZLI YÜKSELİŞ
Ekber Karabağ İran sokaklarında günlerdir gerilimin sürdüğünü belirterek, hükümetin gıda ürünlerinde uyguladığı döviz sistemine son vermesiyle esnafın kepenk kapattığını ve birçok temel üründe fiyatların yükseldiğini ifade etti.
Karabağ "İran'da sokaklar hala gergin. Özellikle bugün Tahran'da sokaklar gergindi. Abadan kentinde çok sayıda insanın sokaklarda olduğunu ifade edebilirim. 10 gün önce bu protestolar çıktı, ilk merkezi Tahran Kapalı Çarşısı'ydı. Bugün tekrardan aynı noktada, yani Tahran Kapalı Çarşısı'nda kepenk kapatma eylemi vardı. Özellikle son iki günde döviz fiyatlarının tekrardan artışa geçmesi ile birlikte piyasalar tekrardan bir gerginlik kaplanmış oldu. Bugün gün içinde de sadece bu gerginlik sokaklarda, mağazalarda, süpermarketlerde bir gerginlik vardı. Hatta ben özel olarak akşam saatlerinde birkaç tane büyük mağazaya gittim. Mesela reyonlarında yağ yoktu. Yani sabah saatlerindeki yumurta fiyatı ile akşam saatlerindeki yumurta fiyatı arasında bir uçurum vardı. Böyle bir durum söz konusu. Çünkü devlet artık temel gıda ürünleri ile ilgili o ucuz döviz sistemini artık son verdi. Tek döviz sistemine girdi ve bir anda da böyle bir piyasada hareketlenme oldu." ifadelerini kullandı.
Fotoğraf: A Haber - Ekran Görüntüsü
İRAN YARGI BAŞKANI: ABD VE İSRAİL BU OLAYLARIN ARKASINDA
Karabağ İran'daki protestolara ilişkin hükümetten gelen açıklamalara dikkat çekerek protestoların anlaşılabilir olduğunu fakat sokaklarda provokasyon yapanlara karşı yaptırımların ağırlaştırılarak müsamaha gösterilmeyeceğinin belirtildiğine dikkat çekti.
Karabağ, "İran lideri Ayetullah Ali Hamaney ilk kez bu olaylarla ilgili konuştuğunda iki parantez açtı. Dedi ki birisinde, "Evet, sokaklardaki insanlar protestocudur, ama diğer taraftan burada isyancılar da var. Evet, biz protestocularla konuşuruz, ancak isyancılarla konuşmanın bir anlamı yok. Hatta altını çizerek söyledi, bunları haddini bildirmemiz lazım." İşte Hamaney'in bu ifadesinin ardından yargıdan bir açıklama geldi. Yargı başkanı konuştu. "Evet, bundan sonra eğer daha önce biz sokaktaki insanlara müsamahakar davrandıysak bundan sonra aynı şeyi yapmayacağız, çünkü bu ABD'nin ve İsrail açık bir şekilde bu olayların arkasında olduğunu söyledi" diye ifadeler kullandı. Meclis Başkanı'ndan da benzeri yönde açıklamalar oldu. Yani İranlı yetkililer "Evet, biz protestoculara böyle bir hakkı veriyoruz ama isyancılara böyle bir hak vermiyoruz" diyor. Tabii bunların arasında da çok ince bir çizgi söz konusudur. Yani kim sokaktaki protestocudur, kim isyancıdır bunları bilmek çok ince bir çizgi." şeklinde konuştu.
Fotoğraf: A Haber - Ekran Görüntüsü
"PROTESTOLAR PEZEŞKİYAN'A YÖNELİK DEĞİL SİSTEME KARŞI YAPILIYOR"
A Haber muhabiri Ekber Karabağ, söz konusu olayların İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'a yönelik olmadığını, olayların sisteme karşı yapılan bir protestodan ibaret olduğunun altını çizerken, "Sisteme karşı bir protesto söz konusu. İlk başta tabii 10 gün önce Tahran'da çarşıda bunlar başladığında bunlar tamamıyla sınıfsal bir talepti. "Neden döviz fiyatları her gün her gün artıyor?" diye oradaki esnaf sokağa çıktı. Ancak bir gün sonrasında sokaklarda bambaşka bir hava vardı. Ben hatta size söyleyeyim, benim hemen yanı başımda Şerif Üniversitesi var. Üçüncü gündü yanılmıyorsam, Şerif Üniversitesi'nin avlusunda da eylem vardı, oradaki öğrenciler toplanmıştı. Ordaki sloganlara bakıyordum, hiçbir slogan İran'daki ekonomiyle alakalı değildi. Bizzat sistemin kendisiyleydi. Pezeşkiyan'la değil. Yani Pezeşkiyan sonuçta İran'da cumhurbaşkanı, İran'da da cumhurbaşkanları öyle güçlü figürler değil." dedi.
Fotoğraf: A Haber - Ekran Görüntüsü
"İRAN'DA MARKET RAFLARI BOŞALDI"
Karabağ İran'da döviz sistemi değişikliğiyle yerel para biriminin değer kaybettiğini ve temel gıda ürünlerinde fahiş fiyat farkı gözlemlendiğini belirtti. Karabağ ekonomi yönündeki bu dalgalanma nedeniyle market raflarında yağ, yumurta gibi temel gıda ürünlerinin hızla tükendiğine dikkat çekti.
"İran'da iki çeşit döviz vardır. Yani bir devletin ithalatçılar için yurt dışından getirmeleri için sağladığı ucuz döviz vardır, bir de serbest piyasadaki dövizdi. Artık o devlet, "Ben bu ithalatçılara dövizi veriyorum, Mesut Pezeşkiyan'ın kendi deyimiyle bunlar alıp götürüyor kendileri yiyor bunu." Yani o arada bir rant var. Artık devlet tek kur sistemine girdi iki gün önceden itibaren. "Tek kur sistemine girdikten sonra işte biz o ithalatçıya parayı vereceğimize doğrudan vatandaşa vereceğiz" dedi ve iki gün önce de bunu yaptı. Her vatandaşın hesabına, ailenin de her vatandaşın hesabına takribi olarak 1 milyon tümen para yatırdı. Dolar olarak hesaplasak 7 dolar, yani fazla da bir para değil. Hatta 4 ayda peşin yatırmış oldu.
Fotoğraf: A Haber - Ekran Görüntüsü
"DÖVİZ KURU'NDA SON 2 GÜNDE ARTIŞ"
Ama mesele şudur ki devlet mesela vatandaşın cebine 7 dolar koyuyor ancak diğer cebinden hemen 70 dolar çıkmış oluyor. Böyle bir durum söz konusu. O yağ fiyatlarını söyledim, mesela ben açık bir şekilde söyleyebilirim, mesela yumurta fiyatı sabah saatlerinde 270.000 tümendi, akşam saatinde ben aldığımda 327.000 tümene aldım. Yağ hiç yoktu yani reyonlarda yağ yoktu. Elbette devlet demişti önümüzdeki haftadan itibaren temel gıdaya yüzde 30 zam yapacağız demişti. Ancak yani önümüzdeki hafta gelmeden raflar boşaldı. Çünkü insanlar biliyor önümüzdeki hafta artık farklı bir fiyattan alacaklar bunu. İşte devlet bu şekilde bir ekonomik tedbirle bunu çözmeye çalışıyor ancak başaramadı. İşte birkaç gün Merkez Bankası'nın değişmesi ile birlikte dövizlerde de bir döviz kurunda da bir düşüş söz konusuydu ancak iki gündür artıyor. Dün yüzde takribi 5 artmıştı, bugün de takribi olarak yüzde 2'ye yakın bir şey arttı. Yani son iki günde yüzde 6-7'lik döviz fiyatlarında bir artış oldu. Bugün özellikle bu sebepten Tahran esnafı grev yaptı. Yani o merkezde daha fazla yoğunlaşma oldu. Hocam soruyor İran'da üretiliyor mu, evet bu yumurta İran'da üretiliyor ama devlet bunu sübvanse ediyor. İşte devlet diyor ben artık bu sübvansiyonu yapmayacağım, işte bu şekilde piyasaya yansıdı. " dedi.
GÜNÜN MANŞETLERİ İÇİN TIKLAYIN
