Savaşın gölgesi Keşmir'in üstünde Pakistan ile Hindistan savaşa mı giriyor?

Nükleer güce sahip Pakistan ve Hindistan arasındaki gerilim had safhaya ulaştı. Pakistan Savunma Bakanı Khavaja Muhammed Asıf, geçtiğimiz hafta Hindistan'ın idaresindeki Keşmir'de turistlere yönelik düzenlenen saldırının ardından, komşu Hindistan'ın sınır ötesi askeri saldırısının yakın olduğunu söyledi.

"Kuvvetlerimizi takviye ettik" diyen Asıf, Hindistan'ın saldırı ihtimalinin yakın olduğunu belirterek, "Böyle bir durumda bazı stratejik kararlar alınması gerekti ve bu kararlar alındı," dedi. Öte yandan Keşmir üzerinde gözetleme yapan bir Hindistan İHA'sı Pakistan tarafından düşürüldü. Hindistan tarafı parasını aldığı kalp ameliyatı olacak Pakistanlı bir çocuğu ve doğum yapmak üzere olan bir kadını sınır dışı etti.

KEŞMİR'İN TARİHİ VE YENİ SAVAŞ TEHLİKESİ

İngiltere 1947'de bölgeden çekildi ve Keşmir bölgesi serbest bırakıldı. Bölge Hindu Hari Singh tarafından yönetiliyordu ve Singh 26 Ekim 1947'de Keşmir'i Hindistan'a bağladı. 1947, 1965, 1971 ve 1999'da Hindistan ve Pakistan Keşmir için 4 kez savaşa girdi. 2019'da Hindistan Keşmir'i ikiye böldü ve Cammu Keşmir ve Ladakh olarak anılmaya başlandı.

2 ülke arasında yaşanan gerilim giderek tırmanırken diplomatik cephede durumu yatıştırmak için çabalar sürüyor. Peki Keşmir sorununun kökleri nereye dayanıyor? Nükleer güçlerin savaşı an meselesi mi? 5. Keşmir savaşına doğru mu? Gelişmeleri A Haber spikeri Haktan Uysal'ın sunduğu Ajan Bugün'e konuk olan uluslararası ilişkiler uzmanı Dr. Cihan Günyel değerlendirdi.

Ekran görüntüsü / A Haber

DÜNYA SAVAŞINI TETİKLEYECEK POTANSİYEL

Dr. Cihan Günyel: Tarihe bakacak olursak iki ülke arasındaki gerilim ve savaşların bitmediği yani Keşmir sorunun da bir türlü çözülemediği ve bir kör düğüme dönüştüğünü görürüz. Elbette geçmiş kökenlerinden yine alıp bugüne getirdiğimizde Asya-Pasifik bölgesinde bir çatışmanın ve bununla birlikte bir dünya savaşını körükleyecek büyük riskler taşıyan bir çatışma potansiyelinde devam ettiğini maalesef görüyoruz.

Ekran görüntüsü / A Haber

MÜSLÜMANLARI KIŞKIRTIYORLAR

Baktığımızda Pakistan ve Hindistan arasındaki bir çatışmadan ziyade işin içinde Amerika'nın olduğu veyahut da Çin'in olduğu küresel aktörlerinde tarafları destekleyen ve onlar üzerinden bir güç mücadelesinin de ortaya çıktığını görüyoruz. Evet Keşmir'in aslında nüfusunun çoğunluğunun biz burada Müslüman olduğunu görüyoruz. Son dönemlerde aslında çok ilginç bir şekilde de baktığımızda yani Hindistanlı milliyetçilerin aslında Müslümanlara karşı da bir kışkırtıcı eylemlerini de görüyoruz.

Ekran görüntüsü / A Haber

NÜKLEER KORKU

2019 yılında Hintli askerlere karşı terör saldırısı iddiası var. 40 Hintli asker ölüyor. Yine Hindistan Pakistan'ı suçluyor. Her iki taraf yine alarm durumuna geçiyor ve burada baktığımızda o dönemin Amerika Dışişleri Bakanı Mike Pompeo anılarında şunu söylüyor; Her iki tarafla görüştüğümde de birbirlerine nükleer silahla saldıracaklarını düşünüyorlardı. Çok kritik bir durumdaydı. Sonradan birkaç saat içerisinde çok zor bir şekilde de olsa sorunu çözdük diyordu.

Şimdi açıkçası biraz uluslararası sistemin realist kuralı, yani güvenlik ikilemi, karşısındaki aktöre veyahut güvenlik açısından ne yapacağını bilememek duygusu her iki tarafı da silah veya savaşa doğru itme psikolojisini getiriyor.

Ekran görüntüsü / A Haber

KARADAN ÇİN'İLE BAĞLANTI İSTEMİYOR

Keşmir'in Pakistan toprağı olması sonrası Çin'le kara noktasında birleşmesi Hindistan açısından da çok korkutucu bir hale geliyor. Ne olursa olsun Çin'le bölgede bir denge politikası sağlamaya çalıştığını görüyoruz. Keşmir aynı zamanda biliyorsunuz özellikle Pakistan ve Hindistan için çok önemli.

İndus Su Anlaşmaları var 1960'ta ki bu da özellikle hem elektrik üretiminde hem de tarım kullanımında suyun her iki ülke açısından da önemli. Aslında Hindistan açısından baktığımızda Pakistan Çin ile karadan birleşme durumuna karşı bir yaklaşımı, bir engel oluşturma ve elinden bırakmama durumunu görüyoruz.

Ekran görüntüsü / A Haber

ÇİN'İ ÇEVRELEME PROJESİ!

Hindistan BRICS ile beraber aslında Çin'le diyaloglarını devam ettirirken diğer taraftan Asya'nın NATO'su denen bugün 4'lü Güvenlik İşbirliği yani Quad'da Amerika Birleşik Devletleri, Japonya, Güney Kore, Avustralya ile ilişkilerinde devam ettiriyor ki bu Quad dörtlüsü de açıkçası Çin'i daha da aslında böyle pasifize etmek, çevreleme anlamında kurulmuş bir örgütlenme ki 2025 yılında da Hindistan'da bu güvenlik diyaloğunun zirve toplantısı olacak. Bir anlamda da Çin'le mücadelesini burada görüyoruz.

Ekran görüntüsü / A Haber

ÇATIŞMA SAVAŞA DÖNEBİLİR

Trump'ın yani Amerika'nın Hindistan'a ne tür bir destek vereceği çok önemli bir yer tutuyor. Fakat şöyle bir gerçeklik var; Hindistan'ın Pakistan'la sadece mücadelesi yok bölgede aynı zamanda Çin'le de bir güç mücadelesi veriyor. Bundan kaynaklı olarak da bazı sorunlar çatışmaya savaşa evrilme sürecini taşıyor. Çok riskli bir bölge.

Aslında Çin Tayvan arasında bir çatışma başlayabilir mi derken aslında şimdi gözler Pakistan ve Hindistan'a döndü. 60-70 yıldır çok büyük gerilimlerin, çatışmaların, savaşların, sınır savaşının olduğu ve Keşmir sorununu çözülemediğini görüyoruz. Bölgesel aktörlerin kendi politikaları ve birbirlerini dengeleme, küresel aktörlerle beraber aslında sorunun çözümünden ziyade gerginliğin ve çözümsüzlüğün de devam ettiğini görüyoruz.