ABD eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Mark Kimmitt A Haber'de: Tahliyeler Vietnam gibi! Bu ulusal bir utanç

Taliban, Afganistan'ın başkenti Kabil'de yönetimi ele geçirdi. Peki bundan sonra ne olacak? ABD'nin Afganistan politikası nasıl şekillenecek? ABD'den eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Mark Kimmitt A Haber'e özel açıklamalarda bulundu.

İşte A Haber Dış Haberler Editörü Eda Tuğrul'un o röportajı;

ABD'nin Kabil Havalimanı'ndaki tahliye operasyonu sırasında dünyayı şaşkına çeviren görüntüler kayda geçti. Ülkelerinden ayrılmak isteyen Afganlar Amerikan uçaklarının kanatlarına atladı. O görüntüler, eleştirileri de beraberinde getirdi. Siz yaşananları nasıl değerlendiriyorsunuz?

"ABD'NİN KABİL'DEKİ TAHLİYELERİ UTANÇ KAYNAĞI"

-Öncelikle 2 soru olduğunu anlamamız lazım. Birincisi, bizim Afganistan'dan çekilme kararımız. İkincisi ise, son birkaç gündür izlediğimiz Kabil'den ayrılışlar. Kabil'deki tahliyeler ulusal bir utanç kaynağıydı. Çok zayıf bir şekilde planlanmıştı. Zayıf bir şekilde uygulandı. Ve halen daha oradan çıkarmamız gereken insanların tamamını çıkaramadık. Yani orada yaşananları savunmanın herhangi bir yolu yok.

"KALMAK ZORUNDA MIYDIK?"

Geri çekilme konusuna dönecek olursak, ben olsaydım "Orada 5 yıl, 10 yıl, 20 yıl daha kalmak zorunda mıydık?" sorusunu sorardım. Son birkaç hafta bize Afgan ordusunun ve hükümetinin koalisyon güçleriyle çalışma isteğinin oldukça zayıf olduğunu gösterdi. Yani Afganistan'dan ayrılmamız gereken bir zaman vardı. Ya kendi başlarına başarılı olmaları için onları bırakacaktık ya da sahada küçük sayıda Amerikan askerini bırakıp Irak'ta yaptığımız gibi onlara destek sağlayacaktık.

"KALMAK ZORUNDA MIYDIK?"

Geri çekilme konusuna dönecek olursak, ben olsaydım "Orada 5 yıl, 10 yıl, 20 yıl daha kalmak zorunda mıydık?" sorusunu sorardım. Son birkaç hafta bize Afgan ordusunun ve hükümetinin koalisyon güçleriyle çalışma isteğinin oldukça zayıf olduğunu gösterdi. Yani Afganistan'dan ayrılmamız gereken bir zaman vardı. Ya kendi başlarına başarılı olmaları için onları bırakacaktık ya da sahada küçük sayıda Amerikan askerini bırakıp Irak'ta yaptığımız gibi onlara destek sağlayacaktık.

ABD'nin tahliyesi sırasında kayda geçen görüntüler Vietnam'da yaşananlara benzetildi. Siz de buna katılıyor musunuz?

-Benim görüşüm şu, geçen haftadan bu yana gördüğümüz tahliyeler Vietnam gibi gözüküyor. Bu ulusal bir utanç. Üzerinden 45 yıl geçmiş olsa da, Vietnam şu anda oldukça modern bir ülke ve uluslararası toplumun bir üyesi. Kabil'den tıpkı Vietnam'dan ayrıldığımız gibi ayrılmış olsak da Afganistan'ın Vietnam gibi bir geleceğe sahip olacağını düşünmüyorum.

BUNDAN SONRA NE OLACAK? ABD, TALİBAN'I TANIYACAK MI?

-Bence bu gerçekten Taliban'a kalmış. Kişisel görüşüm, Taliban oldukça olumlu bir izlenim bırakıyor. Harika bir halkla ilişkiler kampanyası yürütüyorlar. Ama bence birkaç hafta içerisinde Taliban eskiye dönecek ve gerçekte ne olduklarını gösterecekler. Bir terör grubundan bahsediyoruz. Bunu uzun bir süre saklayabilirler. Ama onların ideolojilerinde ve DNA'larında modern bir toplum olmak yok. Onlar ülkeyi 11 Eylül öncesinde olduğu haline getirmek istiyorlar. Eğer bunu yaparlarsa, ABD'den bir "tanınma" da alamazlar.

-Türkiye'nin Kabil'de Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı'nın güvenliğini sağlama görevini üsleneceği konuşuluyor. Bu konudaki değerlendirmeniz ne olur?

-Bence bu çok önemli bir soru. Türkiye'nin bu konuda önemli bir katkıda bulunabilir. Şu anda havalimanında kötüleşen güvenlik durumu nedeniyle tahliye yapıyoruz. Bu bir tahliye. Tüm koalisyon ülkeleri, vatandaşlarını ülkeden çıkardıktan sonra uluslararası toplum Afganistan'a girip çıkmanın bir yolunu bulmak zorunda. Bu da Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı ile sağlanabilir. Tahliye operasyonları bittikten sonra havalimanında uzun süreli bir güvenlik varlığına ihtiyaç duyulacak. Türkiye bu konuda gönüllü oldu. Bence Türkiye gibi bir ülke böyle bir misyonu üslenirse tüm ülkeler minnettar olur.

HARRIS'IN AFGANİSTAN SESSİZLİĞİNİN SEBEBİ NE?

Bu politik bir mesele. Yalnızca spekülasyonda bulunabilirim. O geçmişte, ABD'nin çekilmesini destekleyen açıklamalarda bulunmuştu. Şimdi bu çekilmenin sonuçlarıyla ilişkilendirilmek istemiyor. 20 yıl boyunca kadınların kazandığı haklar onlardan geri alındı. Kamala harrıs çekilmeyi destekliyordu. Ve çekilme bu sonuçlara neden oldu. Kadınlar zorluklarla karşı karşıya. Bu yüzden sonuçlarla karşı karşıya kalmamak için saklanıyor.

HABERİN VİDOSUNU İZLEMEK İÇİN TIKLAYIN

HABERİN VİDOSUNU İZLEMEK İÇİN TIKLAYIN