Akkuyu NGS’de 70 yıllık hayal gerçeğe dönüşüyor! Temelleri Berat Albayrak döneminde atılmıştı

Akkuyu NGS’de 70 yıllık hayal gerçeğe dönüşüyor! Temelleri Berat Albayrak döneminde atılmıştı

Türkiye’nin 70 yılı aşkın süredir gündeminde olan nükleer enerji hedefinde Akkuyu NGS için sona yaklaşılıyor. Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, projede yerlileştirme tutarının en ihtiyatlı hesaplamayla 16 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Sabah Gazetesi Yazarı Özlem Doğaner, Akkuyu’nun Türkiye’ye kazandıracağı teknoloji ve insan kaynağına dikkat çekti. Doğaner ayrıca, dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak'ın stratejik atılıma ilişkin değerlendirmelerini de gündeme taşıdı.

Türkiye'nin 70 yılı aşkın süredir gerçekleştirmeyi hedeflediği nükleer enerji hayalinde Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS) ile kritik aşamaya gelindi. Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom'un Genel Müdürü Aleksey Likhachev, projedeki yerlileştirme tutarının en ihtiyatlı hesaplamayla 16 milyar dolara ulaştığını belirtti. Sabah Gazetesi Yazarı Özlem Doğaner, Antalya'da Likhachev ile gerçekleştirdiği görüşmede Akkuyu'nun son durumunu, Türkiye'nin nükleer enerji alanındaki kazanımlarını ve yeni iş birliği imkanlarını ele aldı.

Dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak'ın Milli Enerji ve Maden Politikası kapsamında öne çıkardığı yerlileştirme hedefinin önemine dikkat çeken Doğaner, Akkuyu'nun yalnızca elektrik üretimiyle değil, teknoloji ve yetişmiş insan gücüyle de Türkiye'ye önemli katkılar sağlayacağını vurguladı.

(Foto: ahaber.com.tr)(Foto: ahaber.com.tr)

İşte Özlem Doğaner'in "70 yıllık hayale bir adım kaldı" başlıklı yazısı:

Türkiye, 70 yılı aşkın süredir nükleer santral hayali kuruyor. Bu uğurda nice adımlar atıldı, nice girişimler sonuçsuz kaldı. Nükleere elini uzatanlar siyasi bedeller ödedi. Ama bu kez farklı. Yetmiş yıllık hayalin gerçeğe dönüşmesine artık yalnızca bir adım kaldı.

Antalya'da Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom'ın Genel Müdürü Aleksey Likhachev ile konuştum.

Likhachev, Akkuyu'da ulaşılan yerlileştirme tutarını "en ihtiyatlı hesaplamayla 16 milyar dolar" olarak verdi. Ardından üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken şu cümleyi kurdu: "Santralin toplam maliyetinin neredeyse yarısına karşılık gelen değer, Türk uzmanların emeğiyle ortaya çıktı."

(Foto: ahaber.com.tr)(Foto: ahaber.com.tr)

Elbette bu tablo tesadüf değil. Bir geçmişi, bir stratejisi, bir siyasi iradesi var.

2017'de açıklanan Milli Enerji ve Maden Politikası'nın üç temel ayağından biri yerlileştirmeydi. Dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, nükleer enerjinin yalnızca elektrik üretmekten ibaret olmadığını, aynı zamanda sanayi, teknoloji ve yetişmiş insan gücü meselesi olduğunu ısrarla vurguluyordu. Akkuyu'nun temeli de o dönemde, 2018 yılında atıldı. Bugün konuştuğumuz 16 milyar dolar, işte o stratejik tercihin somut karşılığı.

Peki, sonuca ne kadar kaldı? Likhachev, bir maraton benzetmesi yaptı: "42 kilometreden fazla koştuk. Artık göğsümüzle kırmızı finiş şeridine dayanmış durumdayız."

Akkuyu'da birinci ünitede sıcak testler için izin bekleniyor. Ardından fiziki çalıştırma lisansı ve yakıt yükleme süreci gelecek.

Likhachev "Önümüzdeki yıl, nükleer enerjiden üretilen ilk kilovatsaatlerin Türkiye elektrik şebekesine verileceği yıl olacak" dedi.

Hedef, 2030 yılına kadar dört ünitenin tamamını devreye almak. Böylece Akkuyu'nun kurulu gücü 4.800 megavata, yani yaklaşık 5 gigavata ulaşacak. Dünyada dört ünitesi aynı anda inşa edilen başka bir nükleer santral bulunmuyor.

Likhachev "Akkuyu NGS uzun yıllar boyunca küresel nükleer enerji sektörü için bir vitrin niteliğinde olacak. Türkiye, nükleer enerjinin bu yeni '2.0' gelişim yolunun öncüsüdür. Denizcilik tabiriyle söyleyecek olursak, yeni ülkeler sizin 'dümen suyunuza' giriyor" dedi.

(Foto: ahaber.com.tr)(Foto: ahaber.com.tr)

Ancak bana kalırsa Akkuyu'nun en az elektrik üretimi kadar önemli, belki de gelecek nesillere bırakacağı en değerli mirası insan kaynağı. İki ülke arasındaki eğitim programıyla bugüne kadar 320'den fazla Türk mühendis mezun oldu. Hedef yaklaşık 600 mühendis yetiştirmek. Yakında güç ünitesinde göreve başlayacak 18 operatörden 5'i Türk olacak. Üstelik hikaye Akkuyu ile sınırlı değil.

Likhachev, Türk uzmanları Kazakistan, Özbekistan ve Macaristan'daki projelerine dahil ettiklerini, bu iş birliğinin devam edeceğini de anlattı. İşte nükleer teknolojinin gerçek kazanımlarından biri de bu. Henüz ilk nükleer santralini devreye almamış bir ülke, dünyanın farklı coğrafyalarında görev yapabilecek nükleer uzmanlar yetiştiriyor.

Görüşmemizde Akkuyu'nun ortaklık yapısını da konuştuk. Türk şirketlerinin projeye ortak olma ihtimalini sorduğumda Likhachev, bunun hükümetler arası anlaşmada zaten öngörüldüğünü, %49 hissede ortaklık olabileceğini hatırlattı. Bugün hem Türk şirketleriyle hem de üçüncü ülkelerden yatırımcılarla görüşmeler sürüyor.

(Foto: ahaber.com.tr)(Foto: ahaber.com.tr)

Sinop ve Tekirdağ santralleriyle de ilgilenen Rosatam, yeni bir iş birliği alanının da kapısını araladı. Likhachev, Türkiye'nin önemli bir deniz gücü olduğunu hatırlatarak yüzer nükleer santraller alanında birlikte çalışmanın "son derece uygun" olacağını söyledi. Ulaşılması güç dağlık bölgeler içinse 55 megavatlık küçük reaktörlere dikkat çekti.

Bir hayale ulaşmanın son metresindeyiz. Akkuyu'nun gerçek başarısı, yalnızca ürettiği megavatlarla değil, Türkiye'ye kazandırdığı bilgi, teknoloji ve insan gücüyle ölçülecek. Ve belki de yetmiş yıllık hayalin en kıymetli tarafı tam da burada.

Cengiz Han Erdoğan
Editör
A Haber
Mobil uygulamalarımızı indirin